II SA/Po 1622/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski ( spr ) Sędzia WSA Bożena Popowska Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu , I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] r. nr[...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego R. R. kwotę 20 ( dwadzieścia ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ B.Popowska /-/ P.Miładowski /-/ M.Dybowski JFS Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art.66 ust.4 pkt 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. 98/97/602 ze zm. – dalej Prd ) odmówił R. R. rejestracji samochodu ciężarowego marki Volkswagen Golf nr nadwozia[...] , nr silnika[...], rok produkcji[...]. Uzasadniając decyzję wyjaśniono, iż Skarżący dnia [...] r. zwrócił się z wnioskiem o zarejestrowanie pojazdu ciężarowego Volkswagen Golf. Do wniosku Skarżący załączył fakturę VAT nr [...] z dnia [...] r., dotyczącą sprzedaży pojazdu osobowego i ostatnie świadectwo homologacji wieloetapowej, w których rodzaj pojazdu określa się jako ciężarowy ; wyciąg ze świadectwa homologacji dla skompletowanych pojazdów, wystawiony na pojazd ciężarowy; kartę pojazdu [...] wraz z kopią wewnętrznej strony okładki, w której pojazd określa się jako osobowy, a jako numer świadectwa homologacji w karcie pojazdu wpisano nr [...]. Wyjaśniono, że przedmiotem sprawy jest samochód, którego rodzaj zmieniono z samochodu osobowego na ciężarowy wskutek poddania go procesowi produkcji i homologacji wieloetapowej. Organ wskazał, że Skarżący przez fakt wprowadzania kolejnych zmian konstrukcyjnych,zgodnie z art. 68 ust. 2 ustawy Prdażany jest za producenta tego pojazdu i ciąży na nim obowiązek uzyskania świadectwa homologacji typu pojazduał się na § 3 ust.1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 21 czerwca 1999 r. w sprawie warunków i trybu wydawania kart pojazdów, wzoru karty pojazdu i jej opisu (Dz.U.59/99/634 dalej rozporządzenie z 21.6.1999 ), który nakłada obowiązek wypełnienia wewnętrznej strony okładki karty m.in. na producenta pojazdu. W wyniku zmian konstrukcyjnych przedmiotowy samochód zmienił rodzaj z osobowego na ciężarowy, a wewnętrzna strona okładki karty pojazdu nie została wypełniona przez producenta – Skarżącego. Organ wskazał, że do rejestracji przedmiotowego pojazdu winna być przedstawiona karta pojazdu, z której wynikałoby, że jest to pojazd ciężarowy, a wpis na wewnętrznej stronie okładki powinien odpowiadać stanowi faktycznemu w zakresie odnoszącym się do rodzaju pojazdu, numeru świadectwa homologacji ( pojazd aktualnie posiada świadectwo homologacji nr[...]), liczby miejsc, uzupełnieniu danych o ładowności. W odwołaniu R. R. zarzucił decyzji Prezydenta Miasta naruszenie : art. 2 Prd przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż samochód osobowy i samochód ciężarowy są pojazdami różnego rodzaju ; art. 72 Prd w zw. z § 1 ust. 10 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych czynności organów związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzoru dokumentów w tych sprawach (Dz.U. 4/01/37 – dalej rozporządzenie z 14.12.2000 ) i art. 92 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji RP przez przyjęcie, że § 7 ust.1 i załącznik nr 3 do rozporządzenia z 14.12.2000 r. mają zastosowanie do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie ; art.6, 7, 8 i 107 § 1 i 3 kpa przez uzasadnienie decyzji niezgodnie z wymaganiami określonymi w tym przepisie i naruszenie zasad rozumowania prawniczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając organ wyjaśnił, iż błędny jest wyrażony przez Skarżącego pogląd, że nie dokonał on zmiany rodzaju pojazdu, oraz że samochód osobowy i ciężarowy są pojazdami tego samego rodzaju. Organ wskazał, że art. 2 pkt 40 Prd definiuje samochód osobowy jako pojazd przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą oraz bagażu. Samochód ciężarowy zdefiniowany w pkt 42 art. 2 Prd, przeznaczony jest konstrukcyjnie do przewozu ładunków i stanowi, że określenie to obejmuje również samochód ciężarowo-osobowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków i osób w liczbie od 4-9 łącznie z kierowcą. Samochód ciężarowy i osobowy są pojazdami odmiennymi rodzajowo. Powołano się nadto na zał. nr 3 rozporządzenia z 14.12.2000 r. ,ustalający klasyfikację rodzajów, podrodzajów i przeznaczeń pojazdów. Podano, iż w załączniku zatytułowanym – Klasyfikacja pojazdów w tabeli nr 1- rodzaje i podrodzaje pojazdów, samochód osobowy i samochód ciężarowy są wymienione jako odrębne rodzaje pojazdów. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniesiono skargę, w której zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego : art.2 Prd, art. 66 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 71 ust. 1 Prd i art. 92 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji RP, i art. 6, art. 7, art. 8 i art. 107 § 1 i 3 i 156 § 1 pkt 3 kpa. Skarżący przytoczył w istocie zarzuty i argumentację, zaprezentowane uprzednio w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153/02/1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153/02/1270, zm. 162/04/1692- dalej upsa). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - obowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą rejestracji samochodu ciężarowego, wskazał na art. 66 ust. 4 pkt 6 ustawy Prd, zgodnie z którym "zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu". Przepis w cytowanym brzmieniu obowiązywał od 1 stycznia 2002 r., później – ustawą z dnia 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz o zmianie ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 216/02/1825) został jednak doprecyzowany przez wskazanie, że zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, z wyjątkiem pojazdu, na którego typ zostało wydane świadectwo homologacji lub decyzja zwalniająca pojazd z homologacji, oraz pojazdu, w którym zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie. Dla stosowania przepisów prawa przez organy państwowe czy choćby dla przestrzegania przepisów przez ogół obywateli konieczna jest odpowiednia wykładnia przepisów. Wykładnią, czyli interpretacją przepisów prawnych, nazywa się operację myślową w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów ogłoszonych w aktach prawodawczych na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów, ( Z. Ziembiński, Logika praktyczna, Warszawa 2002, s. 230 ; M.Zieliński "Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki" PWN 2002 s.48 ). Organy dokonały błędnej wykładni zawartej w art. 66 ust. 4 pkt 6 Prd, normy prawnej. Przyjęcie bowiem, że przepis art. 66 ust. 4 pkt 6 Prd, pozbawia możliwości wprowadzania jakichkolwiek zmian konstrukcyjnych, zmieniających rodzaj pojazdu czyniłoby bezprzedmiotowym uregulowanie zawarte w art. 68 ust. 9 Prd, który stanowi, że "w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część." Należy przyjąć, że przyjęta przez organy obu instancji interpretacja artykułu 66 ust. 4 pkt 6 ustawy nie może być uznana za zgodną z intencją racjonalnego ustawodawcy. Na prawo do dokonywania zmian konstrukcyjnych pośrednio wskazał również NSA np. uchwałą z dn. 1 lipca 2002 r., sygn. OPK 22/02 czy też wcześniejszymi, OPK 18/00 i OPK 17/00. Podobnie kwestię tą rozstrzygał Ośrodek Zamiejscowy NSA w Poznaniu ( wyroki z dnia 11 marca 2003 r. sygn. akt II SA/Po 3000/01, z dnia 12 października 2004 r. sygn. akt 4/II SA/Po 1527/02, z dnia 27 lutego 2003 r. sygn. akt II SA/Po 940/01 ). Skarżący dokonał zmiany rodzaju samochodu z osobowego na ciężarowy, na co wskazuje treść art. 2 pkt 40 Prd definiującego samochód osobowy jako pojazd przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą oraz bagażu, zaś samochód ciężarowy (art. 2 pkt 42) jako przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków, określenie to obejmuje również samochód ciężarowo-osobowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków i osób w liczbie od 4-9 łącznie z kierowcą. Skarżący dostarczył organowi pierwszej instancji wyciąg ze świadectwa homologacji wieloetapowej, w których rodzaj pojazdu określa się jako ciężarowy oraz wyciąg ze świadectwa homologacji dla skompletowanych pojazdów wystawiony na pojazd ciężarowy. Stosownie do treści art. 68 ust. 9 Prd Skarżący, po wprowadzeniu zmian w rodzaju pojazdu, uzyskał nowe świadectwo homologacji na inny rodzaj pojazdu i przedstawił je organowi rejestracyjnemu. Wydając decyzję organ pierwszej instancji, a następnie organ odwoławczy wskazał na treść § 3 ust. 1 rozporządzenia z 21.6.1999 r. , zgodnie z którym "wewnętrzną stronę okładki wypełnia producent lub importer nowych pojazdów dla każdego pojazdu samochodowego wprowadzonego do obrotu handlowego na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej". Słuszność miał organ pierwszej instancji, iż skarżący dokonując zmian konstrukcyjnych pojazdu stał się producentem w rozumieniu art. 68 ust. 2 Prd, a w związku z ciążącym na nim z tego tytułu obowiązkiem uzyskał nowe świadectwo homologacji. Skarżącemu odmówiono rejestracji pojazdu ciężarowego Volkswagen Golf z uwagi na fakt, iż przedstawił on kartę pojazdu, z której nie wynika, iż jest to pojazd ciężarowy, a wpisy umieszczone na wewnętrznej stronie okładki winny były odpowiadać stanowi faktycznemu odnoszącemu się do tego rodzaju pojazdu. Organ pominął jednak brzmienie § 5 rozporządzenia w sprawie warunków i trybu wydania kart pojazdów, według którego "w przypadku zmiany stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym to właśnie do kompetencji organu rejestrującego dokonującego należy dokonywanie odpowiednich wpisów w karcie w rubryce "Adnotacje urzędowe" lub w rubryce "Zmiany parametrów technicznych pojazdu" . Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 200 upsa należało orzec, jak w sentencji wyroku. Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 152 upsa gdyż zaskarżoną decyzją nie przyznano żadnych uprawnień, które podlegałyby wykonaniu. /-/ B.Popowska /-/ P.Miładowski /-/ M.Dybowski JFS