II SA/Po 1633/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2005 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie prawa jazdy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. z dnia [...] marca 2003 roku nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. T. kwotę 20 /dwadzieścia/ złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/P. Miładowski /-/M.Dybowski MB Decyzją z dnia [...]marca 2003 r. nr [...], na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – prawo o ruchu drogowym ( Dz.U. 98/97/ 602 ze zm.- dalej prd) i § 5 ust. 1 pkt 3, i § 7 ust. 1 pkt 1 lit. d i pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. 150/01/1680 ze zm.) Starosta P. odmówił M. T. wydania wtórnika prawa jazdy kategorii B. Postępowanie toczyło z się z uwagi na złożenie dnia [...] września 2002 r. przez M.T. wniosku o wydanie wtórnika prawa jazdy kat. B. W aktach kierowcy nie było dokumentów potwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B. Z informacji Wydziału Gospodarki i Integracji Europejskiej Urzędu Wojewódzkiego w P. z dnia [...]lutego 2003 i [...] lutego 2003 wynika, że w latach 1972-73 brak protokołów potwierdzających zdanie przez M. T. egzaminu w zakresie prawa jazdy kat. B. W odwołaniu od powyższej decyzji M. T. podniósł, że spełnił wszystkie wymagania z art. 90 ust. 1 prd. W 1973 r. na podstawie zdanego egzaminu państwowego wydano Mu prawo jazdy kat. B ważne bezterminowo. Prawo jazdy jest drukiem ścisłego zarachowania i niezrozumiałe dla Odwołującego się jest powołanie się na brak w chwili obecnej protokołu zdanego egzaminu, który musiał być podstawą wydania prawa jazdy. W ciągu ostatnich 30 lat zmieniał się podział administracyjny kraju, organizacja i przepisy dotyczące kierowców, lecz Wnioskodawca nie może ponosić konsekwencji zaginięcia dokumentów. Wnioskodawca jest inwalidą I grupy i odmowa wydania wtórnika prawa jazdy uniemożliwia Mu dojazd na codzienne zabiegi rehabilitacyjne i utrudnia wypełnianie obowiązków radnego gminy K.. Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 90 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz.U. 58/03/515) i § 2 i § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. 69/02/640- dalej rozporządzenie) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Samorządowe Kolegium wskazało, że w sprawie o wydanie wtórnika prawa jazdy, organ obowiązany jest badać wszystkie przesłanki uprawniające do uzyskania tego dokumentu. W postępowaniu wyjaśniającym Starosta dwakroć występował do Wydziału Gospodarki i Integracji Europejskiej Urzędu Wojewódzkiego w P., który to Wydział pismami z dnia [...].1.2003 i [...].3.2003 r. poinformował, że w aktach z 1972 i 1973 r. nie znaleziono protokołu potwierdzającego zdanie przez Wnioskodawcę egzaminu w zakresie prawa jazdy kat. B. Wobec nie spełnienia wymogów prawa o ruchu drogowym- braku dokumentu potwierdzającego zdanie egzaminu na prawo jazdy kat. B, wydanie wtórnika prawa jazdy nie było możliwe. M. T. wniósł skargę na powyższą decyzję powołując się na argumenty zawarte w odwołaniu. Organy obu instancji zbyt jednostronnie potraktowały sprawę- paradoksalnie- zaniechanie obowiązków lub niedbałość urzędników i konsekwencje ich zaniedbań przeniesiono na obywatela. Takie działanie jest krzywdzące, niesprawiedliwe i podważa zaufanie do instytucji państwowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna, a w sprawie zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty P. Ustawowe upoważnienie dla Ministra Infrastruktury zawarte w art. 150 ust. 2 prd dotyczyło określenia warunków i terminów wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę. Minister Infrastruktury nie otrzymał zatem ustawowego upoważnienia dla określenia warunków cofania nabytych praw jazdy w związku z ich wymianą. Rozporządzenie w § 5 ust. 2 odsyła do zasad i trybu postępowania przy wydawaniu uprawnień do kierowania pojazdami, a więc do obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. 150/01/1680 ze zm.), które w sposób nieostry w § 7 ust. 1 lit. d określało zadania organu do badania zasadności danych z ujętymi w prowadzonej ewidencji kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień. Zgodnie z art. 92 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 78/97/483, sprost. 28/01/319) rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w ustawie zasadniczej w celu wykonania ustawy i na podstawie szczegółowego upoważnienia w niej zawartego. Upoważnienie winno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Konstytucja zabrania jednak konstrukcji tzw. "upoważnień kaskadowych" do wydania aktu wykonawczego, zaś samym upoważnieniom ustawowym stawia wysokie wymagania co do precyzji, z jaką winny określać cechy aktu wykonawczego. Nie można zatem w rozporządzeniu wykonawczym rozszerzać materii przekazanej do uregulowania przez ustawę poprzez odsyłanie do kolejnych aktów wykonawczych ( wyrok NSA z 15 I 2002 r.- II SA 2348/00). Zakres zastosowania przepisów rozporządzenia z dnia 14 grudnia 2001 r. w postępowaniu o wymianę praw jazdy ograniczony jest zakresem delegacji zawartej w art. 150 ust. 2 prd, w którym wskazano, jakie kwestie Minister Infrastruktury zobligowany był uregulować w drodze aktu wykonawczego. Analiza treści tej delegacji wskazuje, że w ramach postępowania o wymianę tych dokumentów zastosowanie mają wyłącznie te przepisy rozporządzenia w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, które nie dotyczą weryfikacji posiadanych przez kierowcę uprawnień. Jeśli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, iż zachodzą rozbieżności między posiadanym prawem jazdy, a dokumentacją znajdującą się w ewidencji kierowcy, może skorzystać z uprawnień, jakie na podstawie delegacji zawartej w art. 100 ust. 1 prd uregulowano w rozporządzeniu w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. Z upoważnienia zawartego w art. 150 ust. 2 prd nie wynika prawna możliwość pozbawiania uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych danej kategorii, nabytych na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów prawa. Organy obu instancji nie rozważyły także, czy w drodze wymiany prawa jazdy winien być wydany wtórnik prawa jazdy ( jak o tym orzekł Starosta). Ani w ustawie, ani w obu analizowanych rozporządzeniach, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji, ani też w przepisach obowiązujących w dacie wydania wtórnika (16 kwietnia 1973 r.), brak definicji legalnej wtórnika prawa jazdy. Należy zatem przyjąć, że normodawca odwoływał się do znaczenia słowa "wtórnik", powszechnie przyjętego w polskiej kulturze prawnej i w literackim języku polskim. W "Słowniku języka polskiego" pod red. W. Doroszewskiego pojęcie wtórnik w języku handlowym, to drugi egzemplarz dokumentu, duplikat, kopia, odpis ( op. cit. PWN 1967 t. IX s. 1378). W "Słowniku języka polskiego" pod red. M. Szymczaka brak słowa "wtórnik", lecz jest słowo "wtóry" jako następujący po pierwszym, będący powtórzeniem pierwszego, drugi (op. cit. PWN 1992 t. 3 s. 778). Tym samym organy nie powinny orzekać o wydaniu wtórnika, lecz prawa jazdy, któremu ów wtórnik odpowiadał. Wydany Skarżącemu w 1973 r. wtórnik prawa jazdy został wydany na podstawie decyzji administracyjnej i jej zmiana wymaga nadzwyczajnego trybu przewidzianego w Kodeksie postępowania administracyjnego dla wzruszenia decyzji ostatecznych ( art.: 145, 156, 154, 155 kpa). Organ nie zastosował żadnego ze wskazanych w ustawie trybów. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1270 ze zm.), w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa i na podstawie art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Art. 152 tej ustawy nie zastosowano wobec negatywnego charakteru rozstrzygnięcia podlegającego weryfikacji w niniejszym postępowaniu. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/P. Miładowski /-/M.Dybowski MB