II SA/Po 1637/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-10-13

Skład orzekający: Sędzia NSA Grażyna Radzicka, Sędzia WSA Barbara Drzazga, Asesor sąd. Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w szczególności czy doszło do samowolnego wzniesienia obiektu budowlanego od podstaw, czy jedynie do jego remontu i zmiany sposobu użytkowania, co skutkowałoby zastosowaniem innych przepisów prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu nierozstrzygnięcia istotnych wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy. Organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły jednoznacznie, czy doszło do samowolnego wzniesienia obiektów budowlanych od podstaw, czy jedynie do ich remontu i zmiany sposobu użytkowania. Brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego uniemożliwił właściwe zastosowanie przepisów prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał K. D. rozbiórkę murowanego garażu i dobudowanej ubikacji, stwierdzając ich wzniesienie w warunkach samowoli budowlanej. K. D. w odwołaniu zarzucił wadliwe ustalenia, twierdząc, że dokonał jedynie remontu istniejącego budynku gospodarczego i przerobił go na garaż. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. K. D. zaskarżył decyzję do sądu, przyznając zmianę przeznaczenia obiektu po remoncie, ale zaprzeczając wzniesieniu go od podstaw.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Sekr. sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2004r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2002r. Nr [....] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia[...] marca 2002r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 10zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/E. Podrazik /-/G. Radzicka /-/B. Drzazga Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. , decyzją z dnia [...] marca 2002r., nakazał właścicielowi K. D. rozbiórkę budynku garażowego murowanego o wymiarach 683x424 oraz dobudowanej do niego ubikacji murowanej, o wymiarach 170x120, bez wymaganego pozwolenia na budowę zlokalizowanych w części południowo – zachodniej nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w P.. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że z ustaleń poczynionych w toku prowadzonego postępowania wynika, że inwestor K. D. wybudował przedmiotowe budynki w 1999r. Ponieważ na ich wniesienie niezbędne było pozwolenie na budowę, a takiego inwestor nie posiadał, stosując przepisy art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę wzniesionych obiektów. W odwołaniu od decyzji K. D. zarzucił organowi administracyjnemu wadliwe ustalenia, gdyż jak to wyjaśniał w toku postępowania, faktycznie dokonał remontu budynku gospodarczego i przerobił go na garaż, natomiast wadliwym jest twierdzenie, że rozebrał budynek całkowicie i wzniósł go od podstaw. Opisując rodzaj prac remontowych przyznał, że wyremontowany budynek gospodarczy używa jako garaż. W konkluzji odwołujący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W wyniku rozpoznania odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]maja 2002r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy i podzielił argumentację organu I instancji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. D. przyznał, że zmienił przeznaczenie istniejącego budynku gospodarczego, po przeprowadzeniu remontu, jak również to, że wykonał remont ubikacji. Zaprzeczył jednak temu, by obiekty wzniósł od podstaw w warunkach samowoli. Godząc się na zapłacenie grzywny wobec zmiany sposobu użytkowania obiektu wniósł o uchylenie decyzji nakazujących rozbiórkę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Podstawowym obowiązkiem prowadzącego postępowanie organu administracyjnego jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, a więc wyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Dopiero do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego należy zastosować w dacie wydawania decyzji obowiązujące prawo. Z akt administracyjnych jedyna informacja, że K. D. był właścicielem budynku gospodarczego drewnianego, wynika z pisma J.K. – sąsiada inwestora, pozostającego z inwestorem w konflikcie. Natomiast z oświadczeń inwestora oraz załączonych do odwołania oświadczeń M. D., M. W. wynika, że budynek gospodarczy był obiektem murowanym, przedzielonym na trzy osobne pomieszczenia ściankami działowymi. Inwestor przyznał, że wymienił poszycie dachowe zlikwidował ścianki działowe i zamiast trzech drzwi, wstawił drzwi garażowe. W toku oględzin nie wyjaśniono, czy budynek jest wykorzystywany jako garaż, czy w dalszym ciągu jako budynek gospodarczy. Że jako budynek gospodarczy świadczyłyby wyjaśnienia inwestora z dnia [...] grudnia 2001r. oraz oświadczenie K. D. na rozprawie, który wyjaśnił, że w budynku przechowuje opał, drobne narzędzia, stare meble. Natomiast z treści odwołania wynika, że garaż jest wykorzystywany jako garaż. Skarżący wyjaśniał, że budynek gospodarczy był zrobiony częściowo z cegły, częściowo z bloczków, jak również, że zmienił trochę wymiary obiektu, podwyższając go. Obiekt został wytynkowany z zewnątrz i w środku. Ostatecznie jednak organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły z jakich powodów dały wiarę sąsiadowi inwestora, że budynek został wzniesiony od podstaw, a nie jak to twierdził inwestor jedynie wyremontowany i czy zmieniono jego przeznaczenie. Jeżeli postępowanie dowodowe wykazałoby jednoznacznie, że obiekt jedynie wyremontowano, brak było podstaw do nakazania rozbiórki garażu, a obowiązkiem organu było zastosowanie przepisów art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126). Skarżący twierdził nadto, że wyremontowany budynek w dalszym ciągu służy jako budynek gospodarczy, gdyż nie miał i nie ma samochodu. Pozostaje to w pewnej sprzeczności z treścią odwołania, wprawdzie nie napisanego przez inwestora lecz przez niego podpisanego. W tym zakresie brak jest również jednoznacznych ustaleń i jeżeli faktycznie budynek jedynie wyremontowano i zmieniono jego sposób użytkowania, właściwym byłoby stosowanie przepisów art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Powyższe okoliczności świadczą, że w toku postępowania administracyjnego, nie wyjaśniono jednoznacznie stanu faktycznego, a organ w postępowaniu nie odniósł się zupełnie do odmiennych twierdzeń inwestora co do rozmiaru robót i przeznaczenia obiektu. Odnośnie ubikacji, skarżący przyznał, że wzniósł ją od podstaw (vide oświadczenie inwestora z dnia [...] września 2001r.), choć później twierdził, że ją też wyremontował. Ponieważ jednak w samym rozstrzygnięciu I instancji oba obiekty treściowo powiązano, nie określając prawidłowo wymiarów, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/E. Podrazik /-/G. Radzicka /-/B. Drzazga kk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło