II SA/Po 1649/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant Sekr. sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi J. i W. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; uchyla zaskarżoną decyzję, I. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ J. Wierchowicz /-/ G. Radzicka /-/ B. Drzazga Burmistrz Miasta i Gminy W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku T. Z. w sprawie budowy zespołu sześciu garaży na działce nr geod. [...] , położonej w W. przy ul. [...] ustalił następujące warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla realizacji wskazanej inwestycji: - opracowanie projektu budowlanego zgodnie z art. 34 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), - garaże: blaszane, parterowe, z dachem płaskim, - nieprzekraczalne linie zabudowy wkreślono na załączoną mapę, - projektowane garaże sytuować pełnymi ścianami równolegle do wyznaczonych nieprzekraczalnych linii zabudowy, - dojazd do zespołu garażowego od ul. [...], - pomiędzy wyznaczonymi, nieprzekraczalnymi liniami zabudowy, a granicą nieruchomości wprowadzić zieleń zimozielonną o charakterze izolującym, - okres ważności decyzji wskazano na [...] grudnia 2004 r. Uzasadniając decyzję wskazano, że w toku postępowania przeciw budowie garaży zaprotestowali E. i K. K. oraz J. i W.U. . Zauważono także, że miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta W. obejmujący przedmiotową nieruchomość przewiduje dla tego terenu zabudowę mieszkaniową. Dopuszcza jednak także lokalizację innych obiektów pod warunkiem, że ich ewentualna uciążliwość mieści się w granicach działki, na której dany obiekt jest realizowany, oraz że działka ta posiada niezależny dojazd. Powołując się na treść art. 43 ustawy o planowaniu przestrzennym wskazano, że w takiej sytuacji gdy zamierzenie nie jest sprzeczne z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, nie można było odmówić wnioskodawcy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W przewidzianym ustawą terminie skarżący J. i W.U. wnieśli odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Wydanej decyzji zarzucono naruszenie obowiązującego miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta, oraz treści art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i art. 144 kodeksu cywilnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze. Uzasadniając wskazano, iż stosownie do treści art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1964 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), prawo do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej wydanej przez organ pierwszej instancji służy stronie. Zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny. Powołując się na uchwałę 5 sędziów NSA z dnia 25 września 1995 r. ONSA 1995/4/154 przyjęto, że stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek". Podkreślono, że skarżący takiego interesu prawnego nie wykazali, a więc nie posiadają przymiotu strony. W przewidzianym ustawą terminie skarżący wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu skargę, wskazując na okoliczność iż ich interes prawny w sprawie jest oczywisty, a zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Wskazano, że decyzja organu pierwszej instancji jako sprzeczna z treścią art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, powinna być uznana za nieważną. Decyzji organu odwoławczego zarzucono naruszenie art. 3 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją – zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji – umorzenia postępowania odwoławczego - było stwierdzenie przez organ drugiej instancji, iż skarżący J. i W.U. nie wykazali przysługującego im interesu prawnego, a więc nie są stroną toczącego się postępowania administracyjnego, w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Definicję strony postępowania administracyjnego zawiera art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000 Nr 98, poz.1071 ze zm.), zgodnie z którym stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. W sferze prawa administracyjnego interes prawny określonego podmiotu istnieje gdy znajduje to podstawę w konkretnych przepisach prawa materialnego. Z sytuacją taką mamy do czynienia, gdy wynik sprawy administracyjnej może wpływać na zakres praw, roszczeń i obowiązków podmiotu, a podmiot ten może domagać się od organu ukształtowania swojej sytuacji w taki sposób, by było to zgodne z treścią norm materialnoprawych. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, stroną mogą być właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich działek, w tym działek nie przylegających bezpośrednio do terenu inwestycji, jeżeli z uwagi na usytuowanie planowanego obiektu, związane z jego eksploatacją uciążliwości, zmiana zagospodarowania terenu i skutki decyzji mogą dotknąć sfery ich interesów. W myśl art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U z 1994 r. Nr 89, poz. 415 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowywaniu terenów należących do innych osób, zaś zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu winna określać m.in. wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Ochrona interesów osób trzecich obejmuje w szczególności ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, emisję pyłów, ostrych zapachów, zanieczyszczeniami powietrza. Wyrażony powyżej pogląd znajduje uzasadnienie na gruncie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z 8 października 1998 r., sygn. II SA/Gd 1095/98, wyrok NSA z dnia 17 maja 1999 r., sygn. IV SA 858/97, wyrok NSA z 27 czerwca 2001 r., sygn. IV SA 1056/99), zgodnie z którym istnienie przymiotu strony, po stronie właściciela nieruchomości jest uzależnione od tego, czy projektowana inwestycja może oddziaływać ujemnie na jego nieruchomość, co jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego. Interes prawny skarżących wynika wprost z podniesionych w skardze zarzutów, dotyczących m.in. właśnie zanieczyszczenia powietrza, czy hałasu. Skarżący spełniali więc warunki z art. 28 kpa, mieli status strony, a co za tym idzie przysługiwało im prawo do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżących, należy jednak wskazać, że ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wynikająca z art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym może nastąpić tylko w takim zakresie, w jakim sprawa nie jest objęta przepisami prawa budowlanego, a więc w granicach określonych ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Ochrona interesów osób trzecich na etapie ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie może natomiast przejmować działań właściwych ochronie interesów osób trzecich na etapie pozwolenia na budowę. Wobec powyższego, na podstawie art.145 § pkt 1 lit. "a" i "c", art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ J. Wierchowicz /-/ G. Radzicka /-/ B. Drzazga