II SA/Po 167/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-04-04
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który prowadzi działalność gospodarczą i posiada majątek, ale jednocześnie ponosi znaczne koszty związane z chorobą, utrzymaniem rodziny i egzekucją komorniczą, może zostać zwolniony z kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący, mimo prowadzenia działalności gospodarczej i posiadania majątku, może zostać zwolniony z kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu, jeśli jego sytuacja finansowa jest na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Sąd ocenia całokształt sytuacji materialnej, uwzględniając dochody, wydatki, majątek oraz zobowiązania, a także koszty związane z chorobą i utrzymaniem rodziny.Stan faktyczny
Skarżący W. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżący choruje, utrzymuje się z dochodów żony z działalności gospodarczej oraz własnej, a także dwójki małoletnich dzieci. Posiada dom i działkę, a rodzina utrzymuje się z dochodów żony w wysokości około [...] zł miesięcznie. Skarżący wezwany do uzupełnienia oświadczenia o stanie majątkowym, przedłożył dokumenty dotyczące dochodów, kosztów utrzymania, leczenia oraz zobowiązań egzekwowanych przez komornika.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić W. J. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 kwietnia 2014r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W . J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy postanawia 1. zwolnić W. J. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla W. J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K.Witkowicz-Grochowska
Skarżący W. J. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi podał, że nie stać go na uiszczenie kwoty 500 zł. We wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF wskazał, że choruje. Podał, że jest na utrzymaniu żony, jak również dwójka ich małoletnich dzieci. Oświadczył, że posiada dom o powierzchni [...] m² oraz działkę o powierzchni [...] m². Rodzina utrzymuje się z dochodów żony z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł miesięcznie.
Skarżący wezwany do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. , poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) podał że posiada samochód osobowy Suzuki Swift z 2002r. oraz przedłożył kserokopie:
- zeznania podatkowego PIT-28 K. J. za 2012, z którego wynika, że osiągnęła ona z działalności prowadzonej na własne nazwisko przychód w wysokości [...] zł. brutto,
- zeznania podatkowego PIT-28 Skarżącego za 2012, z którego wynika, że osiągnął on z działalności prowadzonej na własne nazwisko przychód w wysokości [...] brutto oraz za 2013r. z którego wynika, że osiągnął przychód w wysokości [...] zł brutto,
- orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżącego,
- recept i zaświadczenia lekarskiego,
- rachunków za prąd – [...] zł, opłaty I raty podatku od nieruchomości – [...] zł, dowód zapłaty zadłużenia do komornika w wysokość [...] zł., składki do ZUS – [...] zł i [...] zł.
Wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie wynosi 500 zł (§2 ust. 3 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 221, poz. 2193).
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach oraz jego uzupełnienia wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Wprawdzie wbrew wcześniejszemu oświadczeniu, prowadzi oddzielną od żony działalność gospodarczą (gastronomię), ale przychody z niej łącznie z przychodami z działalności gospodarczej żony, wystarczają na poniesienie jedynie koniecznych kosztów utrzymania 4-osobowej rodziny. W 2012r. uzyskali razem [...] zł brutto, co po odliczeniu podatku – [...] zł, daje [...] zł. ([...] zł. netto miesięcznie). W 2013r. skarżący osiągnął dochód w wysokości około [...] zł netto.
Z przychodu tego odliczyć jeszcze należy koszty prowadzenia działalności gospodarczej. Rodzina ponosi zwiększone koszty utrzymania związane z przewlekłą chorobą skarżącego oraz kosztami kształcenie starszego syna, który jest w wieku szkolnym. Wnioskodawca dysponuje majątkiem nieruchomym w postaci działki i wzniesionego na nim budynku mieszkalno-użytkowego. Majątek ten jest wykorzystywany i służy zapewnieniu potrzeb mieszkaniowych i osiąganiu środków utrzymania rodziny.
Nadto budżet domowy obciążany jest wydatkami z tytułu zobowiązań finansowych skarżącego, które są egzekwowane przez komornika.
W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że skarżący nie ma możliwości pokrycia kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części.
Mając na uwadze wysokość rynkowego honorarium adwokata, przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że skarżący tym bardziej nie jest w stanie wygospodarować środków na zapłacenie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K.Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło