II SA/Po 167/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi S. B. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r., [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia /-/ J. Szuma Pismem z dnia 16 stycznia 2018 r. S. B., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r., [...], którym utrzymano w mocy postanowienie (z zastrzeżeniem, że skorygowano je w części dotyczącej terminów wykonania obowiązku) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2017 r., [...] ([...]) w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł. W piśmie stanowiącym skargę, poza wnioskami głównymi obejmującymi uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania, skarżący wystąpił o jego wstrzymanie. Wskazał, że z uwagi na treść postanowienia, które dotyczy decyzji nakazującej rozbiórkę należącej do niego stacji paliw płynnych, zachodzi ryzyko wyrządzenia w jego majątku znacznej szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarżący nie przedstawił okoliczności pozwalających na uwzględnienie wniosku. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Treść art. 61 § 3 P.p.s.a. formułuje alternatywnie dwie ustawowe przesłanki pozostawionego ocenie sądu wstrzymania wykonania aktu lub czynności: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" są nieostre i w związku z tym są przedmiotem interpretacji w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądów administracyjnych. Uznaje się, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2018, wyd. el, rozdział V, pkt 3.1). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 października 2010 r., II GZ 313/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05, orzeczenia.nsa.gov.pl). Aby Sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona kwestionująca decyzję (postanowienie) musi zatem przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że jej wykonanie spowoduje dla niej daleko idące, względnie trudne do odwrócenia negatywne konsekwencje. Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że wniosek S. B. nie zawiera uzasadnienia skonkretyzowanego do okoliczności sprawy. We wniosku ograniczono się do wskazania, że z uwagi na charakter postanowienia, które dotyczy obowiązku rozbiórki, zachodzić może "ryzyko wyrządzenia w majątku skarżącego znacznej szkody". Nie podano, dlaczego należałoby uznać, że uiszczenie grzywny w orzeczonej kwocie 10,000 zł może stanowić dla skarżącego znaczną szkodę oraz dlaczego rodzi to ryzyko spowodowania nieodwracalnych skutków. W szczególności skarżący nie uprawdopodobnił, aby uiszczenie tej kwoty mogło stanowić znaczne obciążenie dla niego w kontekście jego majątku, środków finansowych, względnie wypłacalności. Nie przesądzając w żadnym razie o wyniku niniejszej sprawy Sąd wyjaśnia, że ewentualne uwzględnienie skargi (prawomocne) skutkuje przywróceniem stanu sprzed wydania postanowienia usuniętego z obrotu prawnego. Stąd sam fakt, że mamy do czynienia aktem zobowiązującym podmiot do zapłaty określonej sumy pieniężnej nie pozwala jeszcze automatycznie przyjąć, że jego wykonanie może rodzić ryzyko znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia. Mając na uwadze powyższe Sąd nie znajduje więc dostatecznych powodów, aby wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia. Jak wyjaśniono na wstępie, postepowanie w sprawie ochrony tymczasowej jest postepowaniem wnioskowym, a zatem to osoba zainteresowana powinna wykazać inicjatywę w kierunku przynajmniej uprawdopodobnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Z opisanych wyżej powodów Sąd na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. orzekł o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 61 § 5 P.p.s.a. postanowienie wydano na posiedzeniu niejawnym. Końcowo i na marginesie sprawy Sąd wyjaśnia, że odnotował oczywiście, iż skarżący przedłożył do skargi postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r., którym wstrzymano decyzję z dnia 11 listopada 2016 r. dotyczącą rozbiórki stacji paliw płynnych objętej postępowaniem egzekucyjnym. Taka sytuacja może być przesłanką do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.). O tym orzekają jednak organy prowadzące postępowanie egzekucyjne, a nie Sąd w ramach kontroli jednego aktów w tym postępowaniu. /-/ J. Szuma