II SA/Po 168/08

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2008 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew; postanawia 1. zwolnić L.K. od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych), 2. ustanowić dla L.K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych, 3. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżąca L.K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, bowiem jest osobą schorowaną, od 14 lat cierpi na reumatoidalne zapalenie stawów. Podała, że na stałe mieszka w Australii, gdzie od 1997r. utrzymuje się jedynie z zapomogi chorobowej. Z przedłożonej kserokopii zaświadczenia o dochodach wraz z kserokopią jego tłumaczenia przez tłumacza przysięgłego wynika, że od 1997 r. otrzymuje stałą rentę inwalidzką. Z tego tytułu w marcu 2008r. otrzymała rentę w wysokości [...]i [...] dolarów australijskich - AUD, stały dodatek do leków ([...] i [...] AUD) i stały dodatek emerytalny w wysokości [...] i [...] AUD. W marcu 2008r. potrącono jej kwotę [...] AUD z tytułu spłaty renty inwalidzkiej. Otrzymała także jednorazową wypłatę z tytułu dodatku do mediów w kwocie [...] AUD. Łączne stałe dochody wnioskodawczyni wynoszą, więc około [...] AUD ([...] zł) miesięcznie. Wartość dochodów w złotych ustalona została w oparciu o średni kurs NBP jednego dolara australijskiego na dzień 28 kwietnia 2008r., który wynosi 2,0623 zł. (Tabela kursów nr 83/A/NBP/2008 na podstawie §2 pkt 1 i 2 Uchwały Nr 51/2002 Zarządu Narodowego Banku Polskiego z dnia 23 września 2002r. w sprawie sposobu wyliczania i ogłaszania bieżących kursów walut obcych, Dz.Urz. NBP Nr 14, poz. 39 i Nr 20, poz. 51 ze zm.) Skarżąca oświadczyła, że nie jest zobowiązana do składania rozliczeń podatkowych. Podała, że ponosi następujące koszty: 240 AUD co dwa tygodnie za wynajęcie mieszkania, 200 AUD co dwa tygodnie na żywność, 20 AUD co dwa tygodnie za transport, 20 AUD co dwa tygodnie za internet, co łącznie daje kwotę 960 AUD (1.979,80 zł) na miesiąc. Prócz tego wnioskodawczyni podała, że na pozostałe wydatki przeznacza 50 AUD. Skarżąca oświadczyła, że dysponuje rachunkiem bankowym i na tą okoliczność przedłożyła kserokopię listy transakcji za okres od grudnia 2007r. do marca 2008 r. wraz z kserokopią jej tłumaczenia przysięgłego. Z dokumentu tego wynika, że uzyskiwała dochody z tytułu renty inwalidzkiej, a dodatnie saldo na dzień 17 marca 2008r. wyniosło [...] AUD. Wnioskodawczyni oświadczyła, że samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe, nie prowadzi działalności gospodarczej oraz rolniczej. Oświadczyła, że jest współwłaścicielką nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], należy do niej udział w wysokości 100/2400 części. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawczyni nie pozwala na poniesienie przez nią wszystkich kosztów niniejszego postępowania. Jest osobą samotną, schorowaną, zobowiązaną do samodzielnego pokrywania wszystkich swoich bieżących wydatków. Biorąc pod uwagę wysokość stałych miesięcznych dochodów ([...] zł) oraz koniecznych kosztów bieżącego utrzymania (1.979,80 zł) pozostaje jej do rozdysponowania kwota [...] zł. miesięcznie. Wprawdzie wnioskodawczyni podała, że na pozostałe wydatki przeznacza jeszcze około 50 AUD (100 zł) to jednak nie podała, czy wydatki te należą do koniecznych kosztów bieżącego utrzymania. Jedynie brak środków na pokrycie tylko tego rodzaju wydatków powala na uwzględnienie wniosku o prawo pomocy. Na rachunku bankowym dysponowała wprawdzie niewielką kwotą, ale powinna ją również przeznaczyć na uiszczenie należności niniejszego postępowania. Zwłaszcza, że w tym czasie wiedziała już o ciążących na niej zobowiązaniach płatniczych dotyczących niniejszego postępowania, które winna uiścić w pierwszej kolejności z posiadanych wolnych środków. Wnioskodawczyni posiada wprawdzie majątek nieruchomy, który co do zasady można wykorzystać jako źródło dodatkowego dochodu. Możliwości te muszą być jednak realne, a skarżąca jest współwłaścicielem tego majątku w ułamkowej części, co znacznie ogranicza możliwość jakiekolwiek dysponowania tym majątkiem. Wobec powyższego przyjąć należy, że wprawdzie wnioskodawczyni ma ograniczone możliwości płatnicze, to jednak może wygospodarować kwotę 200 zł i w tej części pokryć koszty sądowe niniejszego postępowania. Spełnia więc ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w części opisane w treści art. 246 § 1 pkt 2 powyższej cytowanej ustawy. Wnioskodawczyni nie jest bowiem w stanie ponieść wszystkich kosztów niniejszego postępowania bez uszczerbku w koniecznych swoich kosztach bieżącego utrzymania. Biorąc pod uwagę rzeczywiste koszty rynkowego honorarium radcy prawnego, stwierdzić należy, że przestawiona przez wnioskodawczynię kondycja finansowa wskazuje, że nie ma możliwości zgromadzenia jakichkolwiek środków na pokrycie wynagrodzenia tego pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze, skarżąca zasługuje na częściowe przyznanie praw pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad 200 zł oraz na ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy), co w konsekwencji skutkuje oddaleniem jej żądania w szerszym zakresie. Podkreślić także należy, że zgodnie z treścią art. 249 powyższej ustawy przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć, Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka