II SA/Po 168/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekr. sąd. Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...], po rozpatrzenia sprawy z wniosku W. i R. D. oraz W. i G. D. odmówił zatwierdzenia podziału nieruchomości położonej w K. przy W., działka nr [...], obręb nr [...] R., o pow. 0,5991 ha, stanowiącej współwłasność W. i R. D. do 9/10 części oraz W. i G. D. do 1/10 części, przedstawionego na mapie stanowiącej załącznik do niniejszej decyzji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że W. i R. D. oraz W. i G. D. wnioskiem z 2 lutego 2010 r. wystąpili o zatwierdzenie przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 29010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), dalej: ugn, zgodnie z którym niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu zniesienia współwłasności nieruchomości zabudowanej co najmniej dwoma budynkami, wzniesionymi na podstawie pozwolenia na budowę, jeżeli podział ma polegać na wydzieleniu dla poszczególnych współwłaścicieli, wskazanych we wspólnym wniosku, budynków wraz z działkami gruntu niezbędnymi do prawidłowego korzystania z tych budynków. Organ stwierdził, że z przedłożonej przez wnioskodawców mapy sytuacyjno-wysokościowej wynika, że nieruchomość nr [...] (obręb nr [...] R.) zabudowana jest budynkami, a załączony do wniosku projekt podziału zakłada wydzielenie dwóch działek o nr [...] i [...]. Do złożonego wniosku nie dołączono pozwoleń na budowę, koniecznych do pozytywnego załatwienia wniosku na podstawie powołanego przepisu. Wskutek wezwania do uzupełnienia dokumentów W. D. przedłożył decyzję Urzędu Miejskiego w K. z [...] 1989 r. o pozwoleniu na budowę pieczarkarni oraz decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2008 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie i zmianie sposobie użytkowania budynku pieczarkarni na budynek mieszkalny jednorodzinny. Organ stwierdził, że przedłożone decyzje dokumentują pozwolenie na realizację budynku pieczarkarni położonego na projektowanej działce nr [...] oraz ustalenie warunków przebudowy drugiego budynku pieczarkarni usytuowanego na projektowanej działce nr [...]. Nie dołączono natomiast wymaganego prawem pozwolenia na budowę budynków wybudowanych na nieruchomości położonej na projektowanej działce nr [...], które z niezbędnym wydzielonym gruntem miałyby utworzyć nową nieruchomość. Prezydent Miasta wskazał, że z dokumentacji znajdującej się w archiwum Urzędu Miejskiego w K. wynika, iż W. D. wydana została decyzja pozwolenia na budowę [...] 1989 r. obejmująca realizację jednego obiektu pieczarkarni, położonego na projektowanej nieruchomości oznaczonej na działce nr [...], co wynika ze znajdującej się w aktach sprawy mapy sytuacyjno-wysokościowej, stanowiącej załącznik nr 1 do tej decyzji. Organ po przeanalizowaniu posiadanych rejestrów pozwoleń na budowę obejmujących lata od 2 stycznia 1974 r. do 30 czerwca 1989 r. nie stwierdzono, aby dla przedmiotowego terenu zostało wydane inne wcześniejsze pozwolenie na budowę istniejącej w 1989 r. pieczarkarni wraz z budynkami zaplecza na przedmiotowej nieruchomości. Prezydent Miasta zaznaczył, że analizy rejestru pozwoleń dokonał na podstawie informacji współwłaściciela nieruchomości dotyczącej wybudowania dwóch pieczarkarni na podstawie jednego pozwolenia na budowę w jednym czasie. Pozwoliło to na stwierdzenie, że nie znajduje potwierdzenia twierdzenie jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, jakoby znajdujące się w aktach sprawy pozwolenie dotyczyło budowy dwóch budynków pieczarkarni. Jednocześnie organ wskazał, że przedłożona przez W. D. decyzja z dnia [...] 2010 r. Prezydenta Miasta K. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwolenia na budowę (bez załącznika do decyzji w formie mapy) obejmująca budynek mieszkalny jednorodzinny na terenie położonym w K. przy W., nie została zrealizowana, bowiem inwestor budynku tego nie wybudował. Nie dotyczy ona więc istniejących w terenie budynków. Ustalono też, że w okresie od 10 marca 2008 r. do chwili wydania decyzji nie została wydana decyzja o pozwolenie na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku pieczarkarni na budynek mieszkalny jednorodzinny w oparciu o uzyskaną wcześniej przez W. D. decyzję z dnia [...] 2008 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla opisanej powyżej inwestycji. Reasumując Prezydent Miasta stwierdził, że przeprowadzone postępowanie doprowadziło do ustalenia, że przedłożona dokumentacja nie spełnia wymogów określonych w powołanym na wstępie art. 95 ust. 1 ugn. W. D. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Podniósł, iż w latach 70-tych XX wieku wybudował budynek gospodarczy bez fundamentów i przykryty folią. Z chwilą wydania pozwolenia na budowę pieczarkarni budynek gospodarczy został rozebrany, bowiem nie było możliwości zgodnie z dokumentacja projektową wybudowania pieczarkarni składającej się z dwóch budynków. Zaznaczył, ze szerokość działki nie pozwalała na inne rozwiązanie, niż wybudowanie dwóch budynków pieczarkarni, ze wspólna płytą fermentacyjną, kotłownią i wspólnym zapleczem socjalno-technicznym, pomieszczeniem do pasteryzacji okrywy, wytwornicą pary technologicznej i wspólnymi drogami transportowymi. W 2001 r. odwołujący został zmuszony do likwidacji pieczarkarni. Jeden budynek wydzierżawił na stolarnię, drugi natomiast jest w trakcie przebudowy zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta K. z [...] 2007 r. z budynku pieczarkarni na budynek mieszkalny. Odwołujący wskazał, że nie widzi potrzeby wydawania dwóch zezwoleń na budynek mieszkalny. Jednocześnie podkreślił, że organ I instancji powinien był zbadać pozwolenie na budowę pieczarkarni wraz z pełną dokumentacją techniczną. Jego zdaniem myli się organ I instancji, że do decyzji z [...] 1989 r. dołączona była mapa sytuacyjno-wysokościowa, która świadczyła o tym, że pozwoleniem tym objęta została budowa jednego budynku pieczarkarni. Załącznikiem tej decyzji była dokumentacja techniczna, która odzwierciedlała realizacje obiektu pieczarkarni składającego się z dwóch budynków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zważywszy na treść art. 95 ust. 1 pkt 1 ugn wątpliwości w niniejszej sprawie co do możliwości podziału przedmiotowej działki wyniknęły z faktu, że do wniosku załączono pozwolenie na budowę, następnie warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie tylko jednego z dwóch budynków, nie przedłożono natomiast wymaganego prawem pozwolenia na budowę drugiego budynku wybudowanego na tej nieruchomości. Kolegium mając na uwadze przedłożone decyzje z [...] 1989 r. o pozwoleniu na budowę pieczarkarni, z [...] 2008 r. o warunkach zabudowy dla przebudowy i zmiany sposobu użytkowania budynku pieczarkarni na budynek mieszkalny oraz niezrealizowaną decyzję z [...] 2001 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego stwierdziło, że stan prawny budynków znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości uniemożliwia dokonanie podziału na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 1 ugn, gdyż w oparciu o pozwolenie na budowę został wybudowany jeden z dwóch istniejących na działce obiektów. Zaznaczyło, że z mapy sytuacyjno-wysokościowej sporządzonej 9 grudnia 1988 r. wynika, że na przedmiotowej nieruchomości znajdował się już w tym czasie jeden budynek stanowiący pieczarkarnię wraz z przynależnymi do niego zapleczami socjalnymi oraz kotłownią, Na mapie tej znajduje się również projekt pieczarkarni, która według założeń projektu miała składać się tylko z jednego budynku. W aktach brak natomiast pozwolenia na budowę budynku, który istniał już w chwili sporządzania przedmiotowej mapy, tj. [...] 1988 r. Zatem z uwagi na fakt, że tylko jeden z budynków usytuowanych na przedmiotowej działce został wzniesiony w oparciu o pozwolenie na budowę, niemożliwe było przeprowadzenie podziału na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 1 ugn. W. D. wniósł skargę na powyższą decyzję organu II instancji. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż organy orzekające mijają się z prawdą twierdząc, że jeden z budynków został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Przytoczył następnie argumentację powołaną w odwołaniu od decyzji organu I instancji, co do okoliczności udzielenia pozwolenia na budowę pieczarkarni dla dwóch, a nie jednego budynku. Dodatkowo wskazał, że jego syn W. D. w 2001 r. ukończył budowę fundamentów pod budynek mieszkalny. Na skutek konieczności likwidacji pieczarkarni została przerwana budowa domu jednorodzinnego, jednocześnie wystąpiono z wnioskiem na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku pieczarkarni na budynek mieszkalny jednorodzinny. Skarżący wskazał, iż skoro została wydania decyzja o ustaleniu warunków zabudowy z [...] 2008 r. to nie widzi potrzeby uzyskiwania dwóch zezwoleń na zmianę sposobu użytkowania budynku pieczarkarni a budynek mieszkalny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. W piśmie procesowym z 18 marca 2011 r. skarżący wskazał, że Kolegium rozpatrzyło jego odwołanie na posiedzeniu niejawnym, co uniemożliwiło mu wgląd do akt i zadawanie pytań organowi. Zarzucił również organom przewlekłość załatwienia niniejszej sprawy. Nadto przedstawił argumentację prezentowaną uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze. Na rozprawie przed Sądem w dniu 2 czerwca 2011 r. uczestnik postępowania W. D. wskazał, że w posiadaniu organu powinna znajdować się dokumentacja techniczna stanowiąca integralną część pozwolenia na budowę. Organ zaś z niewiadomych przyczyn twierdzi, że jej nie posiada. Skarżący i obecny na rozprawie uczestnik W. D. po okazaniu karty 55 stanowiącej mapę oświadczyli, że dokumentacja techniczna budynku zezwalała na budowę drugiego obiektu w granicach pomieszczeń zaznaczonych na mapie nr od 2 do 5. Podali, że wzniesiono tam budynek murowany na fundamentach, gdzie urządzono zaplecze administracyjne, socjalne, komorę do parowania torfu oraz kotłownię. Po zlikwidowaniu działalności związanej z hodowlą pieczarek ostatnio opisany budynek został przekształcony, zmieniono sposób jego użytkowania na budynek mieszkalny jednorodzinny w takich granicach jak na karcie 17 akt (mapa). Obiekt nie został podniesiony, wymieniono w nim dach, postawiono ścianki działowe, wewnątrz wybito dwa otwory okienne, przygotowano pomieszczenia do użytkowania typu kuchnia, łazienka. Prace te zostały wykonane w oparciu o decyzję o ustaleniu warunków zabudowy z dnia [...] 2008 r. Obiekt został częściowo ocieplony. Skarżący i uczestnik postępowania W. D. oświadczyli, że kopie dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych w postaci wniosku z 2 lutego 2010 r. i załączników na kartach od 2 do 9 i na kartach 61 i 62 stanowią w istocie kopie złożonych przez nich dokumentów. Skarżący wyjaśnił, że projekt podziału przygotował uprawniony geodeta Z. M.. Sąd postanowił zwrócić się do Kolegium o spowodowanie dostarczenia załączników do decyzji z dnia [...] 1989 r. wymienionych pod pozycją "załączniki" w dokumencie decyzji. Postanowił też dowód z nadesłanych dokumentów przeprowadzić poza rozprawą. W dniu 9 czerwca 2011 r. Kolegium przesłało kopie poświadczone za zgodność z oryginałem załączników do decyzji Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] 1989 r. o pozwoleniu na budowę pieczarkarni. Wojewódzki sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się bezzasadna. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl zaś przepisu art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie były decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2011 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2010 r., mocą której odmówiono W. i R. D. oraz W. i G. D. zatwierdzenia podziału nieruchomości położonej w K. przy W., działka nr [...], obręb nr [...] R.. Badając legalność obu decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy Sąd doszedł do przekonania, iż nie naruszają one przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Przesłanką, w oparciu o którą skarżący i pozostali współwłaściciele działki nr [...] w K. (obręb R.) wystąpili o zatwierdzenie projektu podziału działki była potrzeba zniesienia współwłasności nieruchomości zabudowanej co najmniej dwoma budynkami. We wniosku z 2 lutego 2010 r. wnioskodawcy wskazali, że podział ten ma polegać na wydzieleniu dla poszczególnych współwłaścicieli budynków wraz z działką niezbędną do prawidłowego korzystania z budynków. Przepis art. 95 ust. 1 pkt 1 ugn stanowi, iż niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu zniesienia współwłasności nieruchomości zabudowanej co najmniej dwoma budynkami, wzniesionymi na podstawie pozwolenia na budowę, jeżeli podział ma polegać na wydzieleniu dla poszczególnych współwłaścicieli, wskazanych we wspólnym wniosku, budynków wraz z działkami gruntu niezbędnymi do prawidłowego korzystania z tych budynków. Z powołanego przepisu wynika zatem, że dopuszczalny jest podział nieruchomości wbrew ustaleniom planu miejscowego albo w przypadku jego braku niezależnie od ustaleń decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nieruchomość zabudowana jest dwoma budynkami, które wybudowano na podstawie pozwolenia na budowę, a podział ten ma służyć zniesieniu współwłasności co do tych budynków i działki, celem prawidłowego korzystania z nich. Prawidłowo zatem przedmiotem analizy organów obu instancji była kwestia ustalenia, czy istniejące na przedmiotowej działce budynki zostały wybudowane legalnie, tj. na podstawie pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu trafnie przyjęto, że jeden z dwóch budynków został wybudowany pomimo braku pozwolenia na budowę. Aby ustalić stan prawny obiektów istniejących na przedmiotowej działce konieczne było, co uczyniły organy orzekające, cofnięcie się do okresu, w którym zostały one pobudowane. Po pierwsze trafnie stwierdzono, że w decyzja z [...] 1989 r. Urzędu Miejskiego w K. (k. 14 akt adm.) uprawniała skarżącego, wbrew temu co on twierdzi, do budowy jednego budynku pieczarkarni. Organy orzekające powołały się w tej mierze na mapę sytuacyjno-wysokościową stanowiącą załącznik nr 1 do wspomnianej decyzji (k. 55 akt adm.), na której to jednoznacznie zarysowano, że projektowana pieczarkarnia obejmuje jeden budynek o wymiarach 20m x 11m. Na mapie tej zaznaczono również istniejący już w dacie opracowania mapy budynek pieczarkarni (nr 2). Z samej zatem mapy będącej załącznikiem do decyzji z [...] 1989 r. (o czym świadczy zapis na mapie) wynika, że drugi budynek pieczarkarni nie powstał w oparciu o powołane pozwolenie na budowę. Dodatkowo należy wskazać, iż Sąd korzystając z możliwości przeprowadzenia z urzędu dowodu uzupełniającego z dokumentów (art. 106 § 3 p.p.s.a.), zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o przedłożenie dokumentacji technicznej, stanowiącej załączniki do decyzji z dnia [...] 1989r. . Następnie czyniąc z przekazanej dokumentacji dowód uzupełniający w sprawie, ustalił na jej podstawie, że pozwolenie na budowę z [...] 1989 r. obejmowało jeden budynek pieczarkarni. W samym wniosku o wydanie tej decyzji W. D. będący inwestorem wskazał, że wnosi o wydanie pozwolenia na budowę pieczarkarni o wym. 20,0 x 11,0 m (k. 66 akt sądowych). Ponadto w dołączonym opisie technicznym sporządzonym przez inż. A. K. wskazano, że dotyczy on "obiektu pieczarkarni", "budynku parterowego o mieszanym układzie ścian nośnych, dach dwuspadkowy z odwodnieniem zewnętrznym" o pow. całk. zabudowy 206,24 m2 9k. 75 akt sądowych). Również poszczególne szkice rzutów (fundamentu, parteru, układu płyt stropowych) oraz przekrój i rzut elewacji frontowej, bocznych i tylnej pokazują, że decyzja z [...] 1989 r. obejmowała jeden obiekt pieczarkarni (k. 79-83 akt sądowych). W tej sytuacji nie sposób przyjąć, by drugi z budynków przerobiony na mieszkalny powstał jak twierdzi skarżący w oparciu o to pozwolenie. Skarżący, jak i pozostali współwłaściciele działki nie przedłożyli innego pozwolenia na wzniesienie tego obiektu. Organ I instancji po zbadaniu rejestrów pozwoleń na budowę za okres od 2 stycznia 1974 r. do 30 czerwca 1989 r. ustalił, że w okresie tym nie wydano pozwolenia na budowę pieczarkarni na przedmiotowej nieruchomości (k. 56 akt adm.). Prawidłowo zatem organy przyjęły, że drugi z budynków pieczarkarni powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę. Za niezasadne uznać należało także stanowisko skarżącego, że dla przebudowy i zmiany sposobu użytkowania budynku pieczarkarni na budynek mieszkalny wystarczające było uzyskanie jedynie decyzji o warunkach zabudowy (decyzja z [...] 2008 r. – k. 20 akt adm.). Już z samej treści tej decyzji wynika, że dla tego rodzaju inwestycji wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Prezydent Miasta K. wskazał w niej jakie dokumenty należy załączyć do wniosku o wydanie niezbędnego pozwolenia na budowę (k. 18 akt adm.). Ponadto należy wyjaśnić, że z treści art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) wynika, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przy czym, przebudowa budynku gospodarczego (pieczarkarni) na mieszkalny nie mieści się w katalogu robót budowlanych określonych w przepisach art. 29-31 powołanej ustawy. Oznacza to zatem, że skarżący przed przystąpieniem do przebudowy pieczarkarni na budynek mieszkalny zobowiązany był uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę (przebudowę). Sąd nie podziela też zarzutu skarżącego, podniesionego w piśmie procesowym z dnia 18 marca 2011 r., jakoby pozbawiono go możliwości wglądu do akt i zadawania pytań organowi odwoławczemu przez fakt rozpatrzenia odwołania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na posiedzeniu niejawnym. Zważyć należy, iż przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) upoważnia kolegia do wydawania orzeczeń zarówno po przeprowadzeniu rozprawy, jak i na posiedzeniu niejawnym. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie było konieczności przeprowadzania rozprawy. Nie zaistniały przesłanki zawarte w art. 89§1 i2 kpa. Mając zatem na względzie, że organy orzekający prawidłowo ustaliły, że skarżący wraz z pozostałymi współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości nie legitymują się pozwoleniem na budowę jednego z budynków, a tym samym nie spełniają warunków określonych przepisem art. 95 ust. 1 pkt 1 ugn, skargę w niniejszej sprawie należało oddalić. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.