II SA/Po 1688/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz (spr.) Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant st.ref.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2004 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002r. Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie rozbiórki części obiektu budowlanego; uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...]marca 2002r. Nr [...], I. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 10,-zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ R.Batorowicz /-/ J.Szaniecka Decyzją z dnia [...] marca 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., powołując podstawy prawne z art. 48 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz z art. 104 kpa, nakazał E.K. rozbiórkę elementów zadaszenia i nadbudowy ściany ponad wysokość istniejących wcześniej ścian ogrodzeniowych na posesji przy ul. w [...] G.. Według przedstawionych w uzasadnieniu decyzji ustaleń ściana ogrodzeniowa między nieruchomościami przy ul. [...] i [...] w G. oraz równoległa do niej ściana murowana z bloczków wygradzały przestrzeń stanowiąc rodzaj boksu, otwartego od strony południowej, gdzie nie było ściany ani wrót. Boks ten przykryty był prowizorycznym zadaszeniem z desek stanowiących krokwie, na których ułożono wykładzinę dywanową, a następnie folię budowlaną etylinową, na części połaci zbrojoną. Ściana ogrodzeniowa graniczna miała być wykonana w 1994r. i miała zróżnicowaną wysokość (zabudowa usytuowana była na skarpie) od 1,50m do 2,45m tworząc między innymi narożnik. Równoległą ściana z bloczków o wysokości 2,26m, w której zamontowano drzwi została zrealizowana w pierwszej połowie 2001r. Ściana ta znajdowała się w odległości 2,85m od zachodniej ściany ogrodzeniowej. Inwestor E.K. uzyskał decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na budowę budynku gospodarczego, opisaną część obiektu wybudowano bez pozwolenia na budowę. W ocenie organu pierwszej instancji opisana sytuacja odpowiadała przesłankom stosowania art. 48 prawa budowlanego. E.K. wniósł odwołanie od tej decyzji. Podnosił, że roboty budowlane odpowiadały pojęciu remontu budynku gospodarczego oraz, że w 1995r. dokonał zgłoszenia zamiaru przeprowadzenia odpowiednich robót budowlanych. Twierdził, że dostarczył dodatkowe dokumenty i uważał, że zezwolono na remont. Podawał też, iż równocześnie prowadził odrębne prace przy ogrodzeniu wewnętrznym, co wzbudziło przekonanie właścicielki sąsiedniej nieruchomości, że prowadził roboty budowlane bez pozwolenia. Opisywał przebieg konfliktu sąsiedzkiego na tle wysokości ogrodzenia i podkreślał względy celowościowe przemawiające za urządzeniem budynku gospodarczego. Decyzją z dnia [...] maja 2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że obiekt budowlany nazywany szopą, garażem bądź budynkiem gospodarczym znajdował się na działce już w 1968r. W 1995r. E.K. zgłosił zamiar remontu tego obiektu, z tym jednak, że opisany w zgłoszeniu zakres robót nie odpowiadał pojęciu remontu, gdyż miał obejmować całkowitą rozbiórkę istniejącego obiektu, co wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy przyjął, że wobec treści art. 48 prawa budowlanego należało nakazać rozbiórkę konstrukcji elementów zadaszenia i nadbudowy ścian ponad wysokość ścian ogrodzeniowych. E.K. wniósł do Sądu Administracyjnego skargę, której treść wskazywała, że domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Na poparcie skargi powoływał argumenty zbieżne z przedstawionymi w odwołaniu. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazywanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz dokonane na jego podstawie ustalenia nie do końca pozwalały stwierdzić, czy prawidłowo zastosowano art. 48 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonej decyzji. Stwierdzone przez Sąd uchybienia w zakresie stosowania art. 7 i 77 § 1 kpa były przy tym na tyle istotne, że ich usunięcie przekraczały ramy dopuszczalnej aktywności dowodowej sądu administracyjnego, zważywszy treść art. 106 § 3 i § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), które to przepisy wąsko określają możliwości uzupełniania ustaleń w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Art. 48 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonej decyzji przewidywał konieczność wydawania nakazów rozbiórek obiektów budowlanych lub ich części, będących w budowie lub wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Bez wątpienia skarżący nie legitymował się pozwoleniem na budowę. Powoływał się jednak na to, iż pismem złożonym w dniu [...] grudnia 1995r. dokonał zgłoszenia robót budowlanych, które określał jako remont i które miały doprowadzić do odbudowania wcześniej istniejącego obiektu (szopy, względnie budynku gospodarczego). Pismo takie znajdowało się w aktach. Zgodnie z art. 30 ust. 2 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w chwili dokonania zgłoszenia do wykonania robót budowlanych można było przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. W aktach sprawy brak było dowodów pozwalających stwierdzić, czy sprzeciw zgłoszono, czy też nie. Brak sprzeciwu pozwalałby na akceptację proponowanej przez skarżącego kwalifikacji robót jako remontu. Sam skarżący przedstawił pismo organu nadzoru budowlanego z [...] grudnia 1995r. obejmujące żądanie uzupełnienia dokumentów i twierdził, że dokumenty wymienione w piśmie przedłożył. Nie potwierdził natomiast, by wniesiono sprzeciw. Brak odpowiednich dowodów uniemożliwił odparcie zarzutów skarżącego w tym względzie. Niezależnie od powyższego stwierdzić należało, że poważne wątpliwości budziło sformułowanie nakazu rozbiórki. Nie było bowiem jasne, czy nakaz rozbiórki obejmował i ten element, który określano jako "ścianę ogrodzeniową". Poprzestano bowiem na tym, że jako przedmiot rozbiórki wskazano wszystkie nadbudowane elementy składające się na obiekt. Tymczasem funkcję jednej ze ścian budynku gospodarczego pełniła konstrukcja pełniąca równocześnie funkcję ogrodzenia wewnętrznego. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 i art. 30 ust. 1 prawa budowlanego budowa takich ogrodzeń nie wymagała ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Wobec tego ewentualna nadbudowa istniejącego ogrodzenia, choćby służyła równocześnie podtrzymaniu dachu budynku gospodarczego nie stanowiłaby samowoli budowlanej, o ile nie doszło do zmian wybiegających poza funkcję ogrodzenia. Z wymienionych powodów uchylono decyzje organów obu instancji na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" u.p.s.a. orzekając w przedmiocie kosztów postępowania stosownie do art. 200 tejże ustawy. Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji i stwierdzenia uchybień w zakresie przepisów postępowania na podstawie art. 152 u.p.s.a. określono, że decyzja ta nie mogła być wykonywana. W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy konieczne będzie uzupełnienie materiału dowodowego celem dokonania ustaleń we wskazanym przez sąd zakresie. W szczególności dotyczyć to będzie sięgnięcia do dokumentacji archiwalnej dotyczącej reakcji na zgłoszenie zamiaru przeprowadzenia przez skarżącego robót budowlanych lub wyjaśnienia tej kwestii w inny sposób. Co do zagadnienia dotyczącego funkcji ogrodzenia jako ściany obiektu, celowe będzie dokonanie oględzin i sporządzenie dokumentacji fotograficznej, o ile okazałoby się konieczne ponowne nakazanie rozbiórki części obiektu budowlanego. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ R.Batorowicz /-/ J.Szaniecka MarK