II SA/Po 169/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., [...] Burmistrz Miasta i Gminy P. (zwany dalej "Burmistrzem") wydał rozstrzygnięcie w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt K. K., ojca J. K., w Domu Pomocy Społecznej w P.. Wysokość odpłatności została ustalona w następujący sposób: 1. K. K. wnosi miesięcznie opłatę w wysokości 70% posiadanego dochodu (dochód: [...] zł), tj. opłatę w kwocie [...]zł; 2. J. K., jako osoba zobowiązana do alimentacji od [...] czerwca 2021 r. (tj. od dnia umieszczenia K. K. w Domu Pomocy Społecznej w P.), ponosi odpłatność w wysokości [...] zł miesięcznie; 3. Gmina P. ponosi odpłatność w wysokości [...] zł miesięcznie stanowiącej różnicę pomiędzy średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez osoby zobowiązane. 4. Gmina P. zastępczo ponosi koszty pobytu określone w pkt. 2, tj. [...] zł miesięcznie, za J. K. jako osobę bezpośrednio zobowiązaną do alimentacji z prawem dochodzenia zwrotu tej kwoty. Burmistrz wskazał, że zgodnie z art. 60 ust. 2 pkt 2 z dnia [...] marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 2268 z późn. zm.) średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku. W odniesieniu do Domu Pomocy Społecznej w P., w którym przebywa K. K., koszt ten został ustalony w wysokości [...] zł miesięcznie. Odpłatność tę w pierwszej kolejności ponosi mieszkaniec domu pomocy społecznej, a w dalszej kolejności małżonek oraz zstępni przed wstępnymi. Burmistrz wszczął postępowanie wyjaśniające wobec córki K. K., J. K., mające na celu weryfikację jej sytuacji osobistej i dochodowej pod kątem partycypacji w kosztach utrzymania ojca w Domu Pomocy Społecznej w P.. W toku postępowania ustalono, że dochód rodziny w przeliczeniu na jednego członka wynosi [...] zł netto miesięcznie. Burmistrz zobowiązał J. K. do odpłatności za pobyt ojca w wysokości [...] zł miesięcznie. Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. J. K. złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało kwestionowane rozstrzygnięcie w mocy. W skardze z dnia [...] lutego 2022 r. na powyższą decyzję J. K., poza głównymi żądaniami dotyczącymi między innymi uchylenia kwestionowanych w sprawie rozstrzygnięć oraz zasądzenia kosztów postępowania, wystąpiła także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (punkt 1. skargi, k. 2 verte akt sądowych). Żądania udzielenia ochrony tymczasowej nie uzasadniła. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może być uwzględniony. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej "P.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten stanowi także, że możliwość wstrzymania dotyczy aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W tym miejscu dla porządku należy uściślić, że jakkolwiek J. K. o wstrzymanie wykonania dotyczy literalnie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...], to jednak z kontekstu sprawy wynika, iż intencją skarżącej było wstrzymanie wykonania poprzedzającej ją decyzji Burmistrza z dnia [...] listopada 2021 r., [...], głównie w zakresie w jakim nałożono na J. K. – jako osobę zobowiązaną do alimentacji od [...] czerwca 2021 r. – odpłatność w wysokości [...] zł miesięcznie za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w P. jej ojca, K. K.. Sąd rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania stoi na stanowisku, że rozważania dotyczące przyznania ochrony tymczasowej na czas procesu sądowoadministracyjnego nie powinny ograniczać się do oceny charakteru tylko ostatniej (ostatnich) decyzji w sprawie, która na skutek skargi będzie kontrolowana. Ocena potrzeby wstrzymania aktów w granicach sprawy materialnoprawnej (art. 61 § 3 in fine P.p.s.a.) powinna być szersza. W kontekście systemowym można próbować doszukiwać się pewnych racji, które mogłyby uzasadniać potrzebę rozważenia ochrony tymczasowej w odniesieniu do aktów o charakterze materialnym w niektórych sprawach, także wtedy, gdy przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie proceduralne albo odmowne. Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy odnotować należy, że skarżąca złożyła skargę w odniesieniu do decyzji, której istotą było ustalenie wobec niej odpłatności za pobyt jej ojca w Domu Pomocy Społecznej w P.. W zaistniałej sytuacji nie można więc zakwestionować, iż istnieją pewne racje usprawiedliwiające wystąpienie o przyznanie ochrony tymczasowej. Sąd nadmienia też, że takie szersze spojrzenie na granice sprawy administracyjnej znajduje uzasadnienie w aktach o charakterze międzynarodowym. Polska tak jak i inne kraje europejskie, powinna dochować standardów ochrony tymczasowej wynikających z rekomendacji Rady Europy nr R (89)8 w sprawie tymczasowej ochrony sądowej (Recommendation No. R(89)8 of the Committee of Ministers to Member States of Provisional Court Protection in Administrative Maters, dostępne w bazie Rady Europy [...]; tłumaczenie i uwagi do rekomendacji przedstawia Z. Kmieciak, Ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, "Państwo i Prawo" 2003, s. 20-21). Z rekomendacji I i II (zwłaszcza zd. 2) wynika, że Państwa powinny zapewnić skuteczną ochronę tymczasową w przypadku zagrożeń powstających na skutek wydania aktów administracyjnych, a przy tym nie wskazuje się, że chodzi wyłącznie o akty administracyjne bezpośrednio zaskarżone. Sąd uwzględnił powyższe względy rozpatrując wniosek J. K. oraz w następstwie merytorycznie rozpoznał jej żądanie przede wszystkim w kontekście wykonalności decyzji Burmistrza z dnia [...] listopada 2021 r., [...], jako takiej, która ustaliła odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w P. jej ojca, K. K.. Zarazem jednak zaznaczyć należy, że nawet przy założeniu szerokiej wykładni art. 61 § 3 zd. 3 P.p.s.a., nie można dopatrzeć się okoliczności, które uzasadniałyby udzielenie skarżącej ochrony tymczasowej we wnioskowanym zakresie. Decyzja Burmistrza, której w istocie wykonania obawia się skarżąca, nakłada obowiązek zapłaty określonych kwot. Jest to więc decyzja z całą pewnością "wykonalna". Art. 61 § 3 P.p.s.a. formułuje alternatywnie dwie ustawowe przesłanki pozostawionego ocenie sądu wstrzymania wykonania aktu lub czynności: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Aby sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona kwestionująca decyzję musi zatem przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że jej wykonanie spowoduje dla niej daleko idące, względnie trudne do odwrócenia negatywne konsekwencje. Wniosek J. K. nie zawiera uzasadnienia. Skarżąca nie wyjaśniła, jakie niebezpieczeństwo i jaka realna znaczna szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków jej grozi. Wszystkie argumenty i wywody skargi zostały poświęcone wyłącznie umotywowaniu merytorycznych zarzutów skargi. Mając to wszystko na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Orzeczenie wydano na podstawie więc art. 61 § 3 P.p.s.a. Stosownie do art. 61 § 5 P.p.s.a. postanowienie mogło zapaść na posiedzeniu niejawnym.