II SA/Po 169/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Agata Tyll - Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 grudnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie przeliczenia opłaty za usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydent Miasta z dnia 07 lipca 2023 r. nr [...], II. umarza postępowanie administracyjne, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium") decyzją z 13 grudnia 2024 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Prezydenta Miasta z 7 lipca 2023 r., nr [...], w przedmiocie przeliczenia opłaty za usunięcie drzew, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w zaskarżonej części. Powyższe rozstrzygniecie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. Prezydent Miasta decyzją z 30 sierpnia 2010 r., nr [...], na podstawie m.in. art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: "K.p.a."), art. 83 ust. 1, 2c i 3, art. 84 ust. 1-3, 4, 5a, art. 85 ust. 1, 4 i 8 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm., dalej: "u.o.p.") oraz § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. z 2004 r. Nr 228, poz. 2306 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku strony: 1. Zezwolił stronie na usunięcie 2 drzew rosnących na nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. (działka oznaczona w ewidencji gruntów nr [...], arkusz [...], obręb W.), pod warunkiem zastąpienia usuwanych drzew 4 drzewami, zgodnie z dyspozycją pkt [...] decyzji. 2. Ustalił opłatę z tytułu usunięcia ww. drzew i krzewów w kwocie 6.048,37 zł. 3. Odroczył termin uiszczenia opłaty w kwocie 6.048,37 zł na okres trzech lat od dnia wydania decyzji pod warunkiem posadzenia drzew, o których mowa w pkt [...] i [...] decyzji, z następującymi zastrzeżeniami: - jeżeli posadzone w zamian drzewa zachowają żywotność po upływie 3 lat dnia ich posadzenia lub nie zachowają żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, należność z tytułu ustalonej opłaty podlega umorzeniu, - jeżeli posadzone w zamian drzewa nie zachowają żywotności w okresie do 3 lat od dnia ich posadzenia, posiadacz nieruchomości jest obowiązany niezwłocznie do uiszczenia opłaty. 4. Zobowiązał stronę w terminie do 30 listopada 2011 r.: a) do posadzenia 4 drzew na nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. (działka oznaczona w ewidencji gruntów nr [...], arkusz [...], obręb W.) w zamian za wycięte drzewa, zgodnie z przedłożonym planem nasadzeń zamiennych, stanowiącym załącznik nr [...] do decyzji i uwzględniającym liczbę nasadzeń nowych drzew zawartą w pkt [...] decyzji; do nasadzeń należy zastosować duże, rozrośnięte egzemplarze jarzębów dowolnego gatunku lub głogów o wysokości minimum 2 metry, b) do dostarczenia Wydziałowi Ochrony Środowiska Urzędu M. P. pisemnej informacji dotyczącej daty faktycznego posadzenia ww. drzew. Pismem z 13 lipca 2022 r., nr [...], organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie rozliczenia odroczonej opłaty ustalonej decyzja tego organu z 30 sierpnia 2010 r., a także o oględzinach przedmiotowej nieruchomości w dniu 18 sierpnia 2022 r. Decyzją z 7 lipca 2023 r., nr [...] (poprzedni znak sprawy [...]), Prezydent Miasta na podstawie art. 84 ust. 3, 4, 7 i ust. 8, art. 87 ust. 3 oraz art. 83a ust. 1 u.o.p. oraz art. 81a, art. 104 i art. 107 K.p.a., przeliczył opłatę w sposób proporcjonalny do liczby drzew (3 drzewa z 4), które nasadzono z wykorzystaniem gatunków niezgodnych z określonymi w decyzji, w ten sposób, że: 1. Naliczył stronie opłatę w części w kwocie 4.471,34 zł za 3 drzewa, które zostały nasadzone niezgodnie z decyzją. 2. Zobowiązał do uiszczenia opłaty w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. 3. Umorzył wobec strony opłatę w pozostałej części w kwocie 1.577,03 zł w zamian za 1 nasadzone drzewo, które zachowało żywotność i stanowi kompensację przyrodniczą ca usunięte drzewa. W odwołaniu strona zakwestionowała pkt [...] i [...] decyzji organu I instancji zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Kolegium wydając decyzję podaną na wstępie niniejszego uzasadnienia powołało się na art. 84 ust. 7 u.o.p. i wskazało, że 18 sierpnia 2022 r. przeprowadzono na przedmiotowej działce oględziny, podczas których ustalono, iż rosną na niej drzewa gatunku jarząb [...], surmia bignoniowa, świerk [...] oraz świerk kłujący. Tym samym w ocenie organu odwoławczego ustalono, że 3 drzewa zostały posadzone niezgodnie z decyzją z 30 sierpnia 2010 r. Organ II instancji zaznaczył następnie, że bez znaczenia dla stwierdzenia wykonania obowiązków nałożonych w decyzji z 30 sierpnia 2010 r. jest okoliczność, że strona nie jest już właścicielem działki, której dotyczy postępowanie. Nie miało to wpływu na przebieg postępowania, pełnomocnik strony brał udział w oględzinach. Wbrew twierdzeniom strony nie poinformowała ona Prezydenta Miasta o nasadzeniu drzew zgodnie z decyzją z 30 sierpnia 2010 r. Informacji takiej dokonali przedstawiciele spółki, z którą zawarto umowę w zakresie dokonana nasadzeń. Pisma z 30 listopada 2011 r., na które powołuje się strona, nie podpisał jej pełnomocnik. Jego adres jest jedynie wskazany jako adres do korespondencji. Umowy z 29 czerwca 2011 r. obejmującej dokonanie nasadzeń nie zawierała strona, lecz M. O. ze spółką J. Sp. z o.o. Z powyższego wynika zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego , iż wbrew obowiązkom wynikającym z decyzji z 30 sierpnia 2010 r. strona nie dokonała nasadzeń zastępczych (samodzielnie lub zlecając to innym podmiotom, co wynika z faktu, że nie jest stroną umowy, na którą się powołuje) oraz nie dokonała odpowiedniego zawiadomienia (pismo w tej sprawie podpisały osoby trzecie niebędące pełnomocnikami strony). Konsekwencje tych zaniechań obciążają stronę, która nie ma możliwości wykazania, że dokonano nasadzeń zgodnie z treścią decyzji. Tym samym organ I instancji prawidłowo ustalił, że 3 drzewa zostały nasadzone niezgodnie z decyzją z 30 sierpnia 2010 r. i zasadnie naliczył stronie opłatę. Nie ma racji strona w ocenie Kolegium, że obowiązek uiszczenia opłaty uległ przedawnieniu. Powołując się na art. 87 ust. 1 i 3 u.o.p. organ ten stwierdził, że w przypadku strony dopiero wydanie ostatecznej decyzji na podstawie art. 84 ust. 7 u.o.p. skutkuje obowiązkiem uiszczenia opłaty. W skierowanej do tut. Sądu skardze J. K., reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta a ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucił naruszenie: 1. art. 7 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a., przez oczywiście sprzeczne z zasadą prawdy obiektywnej, zupełnie dowolne przyjęcie, iż stan drzewostanu aktualny na dzień oględzin 18 sierpnia 2022 r. był tożsamy ze stanem drzewostanu aktualnym na istotny dla prawidłowego rozstrzygnięcia dzień 30 listopada 2014 r. w sytuacji, gdy dwukrotnie wystosowane zostało znajdujące się w aktach sprawy powiadomienie organu pismem z 30 listopada 2011 r. o wykonaniu wszystkich obowiązków z decyzji z 30 sierpnia 2010 r., co w braku jakichkolwiek dowodów przeciwnych, w tym zaniechaniu ustalenia stanu nieruchomości na dzień 30 listopada 2014 r., obligowało organ do przyjęcia, że nasadzenia 4 drzew dokonane zostały gatunkami określonymi w decyzji i drzewa te zachowały żywotność co najmniej przez 3 lata, a więc do 30 listopada 2014 r., a ponadto, że z uwagi na upływ czasu i okoliczność, że od 2013 roku nieruchomość jest we własności i posiadaniu indywidualnych nabywców, brak jest możliwości przyjęcia, że rosnące 18 sierpnia 2022 r. 3 inne drzewa są drzewami zasadzonymi przez skarżącego (działającego przez podmioty z grupy J. i ich podwykonawców), czy porastały nieruchomość niezależnie od drzew zasadzonych zgodnie z decyzją z 30 sierpnia 2010 r. (tj. obok nich), bądź zostały zasadzone już przez nowych właścicieli nieruchomości (po 30 listopada 2014 r.) obok drzew zasadzonych przez skarżącego bądź w ich miejsce, a drzewa zasadzone przez skarżącego po 30 listopada 2014 r. obumarły lub zostały przez nowych właścicieli usunięte. W oparciu o aktualny stan na dzień 18 sierpnia 2022 r. brak jest możliwości jednoznacznego ustalenia, czy jeżeli zasadzone przez skarżącego 3 drzewa obumarły, to czy nastąpiło to z przyczyn niezależnych od skarżącego, co również uzasadnia umorzenie postępowania. Konsekwencją tych naruszeń stało się naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności: 2. art. 84 ust. 3, 4 i 5 u.o.p., przez zaniechanie umorzenia opłaty ustalonej decyzją z 30 sierpnia 2010 r. w sytuacji, gdy posadzone zgodnie z jej treścią drzewa zachowały żywotność po upływie okresu 3 lat od 30 listopada 2011 r., co skutkować powinno umorzeniem opłaty, a nie jej przeliczeniem, a z ostrożności również, 3. art. 87 ust. 1 w zw. z art. 84 ust. 1 u.o.p., przez przeliczenie opłaty mimo jej przedawnienia z upływem 5 lat licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej uiszczenia, tj. pomimo jej przedawnienia z dniem 31 grudnia 2019 r. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Na rozprawie przed tut. Sądem, która odbyła się 24 kwietnia 2025 r., pełnomocnik skarżącego wniósł i wywiódł jak w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 13 grudnia 2024 r., nr [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta z 7 lipca 2023 r., nr [...], wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a co więcej które świadczy o bezprzedmiotowości przeprowadzonego przez te organy postępowania, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a., a także art. 145 § 3 P.p.s.a. uzasadnia ich wyeliminowanie z obrotu prawnego i umorzenie postępowania administracyjnego. Na wstępie przypomnieć trzeba, że kwestionowane przed tut. Sądem rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o przepisy ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 916 ze zm., dalej u.o.p.). Istota kontrolowanego rozstrzygnięcia sprowadza się do kontroli dokonania nasadzeń zastępczych i zachowania żywotności przez tak dokonane nasadzenia, które posiadacz nieruchomości – w tym przypadku skarżący – zobowiązany był zrealizować wypełniając warunek wydanego zezwolenia na usunięcie drzew. W konsekwencji tej kontroli możliwe rozstrzygnięcie organu sprowadza się do umorzenia należności z tytułu ustalonej uprzednio opłaty za usunięcie drzew, jeżeli posadzone w ramach nasadzeń zastępczych drzewa zachowały żywotność po upływie 3 lat lub jeżeli nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, albo do przeliczenia opłaty w sposób proporcjonalny do liczby drzew, które nie zostały wykonane zgodnie z zezwoleniem, bądź które nie zachowały żywotności. W tym miejscu przypomnieć należy, iż ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody była wielokrotnie nowelizowana, przy czy nam gruncie kontrolowanej sprawy kluczowe znaczenie ma nowelizację art. 84 u.o.p. na mocy art. 29 pkt 9 ustawy z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1045 ze zm., dalej ustawa nowelizująca). Przed wejściem w życie tej nowelizacji, a więc w dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta z 30 sierpnia 2010 r. udzielającej pierwotnego zezwolenia na usunięcie drzew, nakładającej obowiązek dokonania nasadzeń zastępczych w terminie do 30 listopada 2011 r. i odraczającej termin uiszczenia naliczonej opłaty na okres 3 lat pod warunkiem dokonania tychże nasadzeń i zachowania przez nasadzone drzewa żywotności, art. 84 ust. 5 u.o.p. przewidywał umorzenie w drodze decyzji należności z tytułu ustalonej uprzednio opłaty o ile drzewa przesadzone lub posadzone zachowały żywotność w okresie 3 lata, lub nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, zaś zgodnie z art. 84 ust. 5a u.o.p. w ówczesnym brzmieniu jeżeli przesadzone albo posadzone inne drzewa lub krzewy nie zachowały żywotności w okresie do 3 lat od dnia przesadzenia lub posadzenia, posiadacz nieruchomości obowiązany był niezwłocznie do uiszczenia opłaty za usunięcia drzew. Stosownie do art. 84 ust. 2 u.o.p. – w brzmieniu sprzed nowelizacji z 28 sierpnia 2015 r. – opłaty naliczał i pobierał organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew. Opłaty za usunięcie drzew i termin ich usunięcia, przesadzenia lub posadzenia innych drzew ustalało się w wydanym zezwoleniu, jak przewidywał wówczas art. 84 ust. 3 u.o.p. Zgodnie natomiast z ówcześnie obowiązującym art. 84 ust. 4 u.o.p. organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew odraczał, na okres 3 lat od dnia wydania zezwolenia, termin uiszczenia opłaty za ich usunięcie, jeżeli zezwolenie przewidywało przesadzenie ich w inne miejsce lub zastąpienie innymi drzewami. Rozwiązania te zachowały swój zasadniczy kształt w obecnie obowiązującym stanie prawnym z tym zastrzeżeniem, że odroczenie opłaty następuje na okres 3 lat od dnia upływu terminy wskazanego w zezwoleniu na przesadzenie drzew podlegających usunięciu lub wykonania nasadzeń zastępczych (por. art. 84 ust. 3 u.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 28 sierpnia 2015 r.). Zmiana wprowadzona ustawą nowelizującą wyeliminowała jednakże z treści przepisu ustęp 5a, zastępując dotąd obowiązujące ustępu 5. i 5 a, jednym ustępem 5.stanwoącym, iż jeżeli przesadzone albo posadzone drzewa lub krzewy, albo część z nich, nie zachowały żywotności po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, z przyczyn zależnych od posiadacza nieruchomości, naliczona opłata jest przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zachowały żywotności, oraz wskazując w ust. 6, że decyzje, o których mowa w ust. 4 i 5. (a więc o umorzeniu opłaty lub o jej przeliczeniu) mogą być wydane przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 3 (okresem odroczenia), jeżeli przesadzone albo posadzone drzewa lub krzewy nie zachowały żywotności przed upływem tego okresu. Proste zestawienie tych dwóch regulacji wskazuje, iż istota zmian wprowadzonych ustawa nowelizująca z 25 czerwca 2015 r., poza odniesieniem okresu odroczenia nie do daty wydania zezwolenie na usuniecie drzew (art. 85 ust. 4 ustawy w brzmieniu sprzed 28 sierpnia 2015 r.), lecz do daty upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na przesadzenie lub wykonanie nasadzeń zastępczych (art. 84 ust. 3 ustawy w obecnym brzmieniu) sprowadzała się w zasadniczym wymiarze do wprowadzenia nowej instytucji "decyzji o przeliczeniu opłaty", w miejsce uprzedniego wynikającego wprost z art. 84 ust. 4a u.o.p, a więc wprost z przepisu prawa materialnego obowiązku samodzielnego niezwłocznego uiszczenia opłaty przez beneficjenta zezwolenia, w przypadku nie zachowania żywotności drzew w okresie 3 lat od dnia przesadzenia lub posadzenia. Przedawnienie obowiązku uiszczenia opłat za usunięcie drzew jest niezmiennie uregulowane w art. 87 ust. 1 u.o.p. Przepis ten - niezmieniony wielokrotnie już przywołaną nowelizacją - przewiduje, że obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 84 ust. 1 tej ustawy, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin uiszczenia opłaty. Ustawa nowelizująca z 2015 r. uchyliła natomiast dotychczasowy ust. 2 art. 87 stanowiący, że nie można wydać decyzji w sprawie ustalenia wysokości opłaty, jeżeli od końca roku, w którym usunięto drzewa lub krzewy, upłynęło 5 lat, oraz zmieniła ust. 3 w ten sposób, że w dotychczasowa regulacja, zgodnie z którą uiszczenie opłaty następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość opłaty stała się ostateczna, zasapiona został przepisem stanowiącym, że uiszczenie opłaty następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu albo decyzje, o których mowa w art. 84 ust. 5 i 7, stały się ostateczne. Jeżeli w zezwoleniu na usunięcie drzewa lub krzewu został wskazany początek biegu terminu usunięcia drzewa lub krzewu, uiszczenie opłaty następuje w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia biegu tego terminu. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej cyt. "potrzeba uchylenia ust. 2 oraz zmiany ust. 6 wynika z faktu, że przepisy ustawy o ochronie przyrody nie przewidują wydania odrębnej decyzji w sprawie ustalenia wysokości opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. Opłata ta jest ustalana w zezwoleniu na usunięcie drzew lub krzewów lub w decyzji wydawanej po kontroli nasadzeń zastępczych (art. 84). Zmiana ma charakter porządkujący. Przepis określający termin uiszczenia opłaty za usunięcie drzew lub krzewów w ciągu 14 dni od dnia, kiedy decyzja ustalająca wysokość opłaty stała się ostateczna, powodował, że opłata była uiszczana nawet wtedy, gdy decyzja nie została jeszcze zrealizowana (tj. drzewa lub krzewy nie zostały usunięte). Z uwagi na powyższe zaproponowano, że jeżeli w zezwoleniu został wskazany początek biegu terminu usunięcia drzewa lub krzewu (np. rok po wydaniu decyzji), uiszczenie opłaty następuje w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia biegu tego terminu.". W świetle przywołanych regulacji, oraz faktu, iż decyzja udzielająca zezwolenia na wycinkę o odraczająca ustalenie opłaty wydana została pod rządami ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z 25 czerwca 2015 r., zaś postępowanie dotyczące weryfikacji spełnienia wymogu dokonania przewidzianych tą decyzją nasadzeń zastępczych wszczęte zostało już po w/w nowelizacji kluczowy problem, który ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy sprowadza się do dokonania wykładni w/w przepisów celem ustalenia czy, a jeżeli tak to kiedy dochodzi do przedawnienia obowiązku uiszczenia opłaty, w razie odroczenia terminu jej uiszczenia na zasadach określonych w art. 84 u.o.p., tak w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania pierwotnej decyzji z 2010 r. jak i poddanej kontroli decyzji o przeliczeniu opłaty. Dokonując dopowiedzi na tak postawione pytanie zauważyć należy, iż tak art. 87 ust. 1 u.o.p., odnosi się do opłaty, która została już naliczona, lecz wobec której orzeczono o odroczeniu terminu jej uiszczenia. Powyższe oznacza, że wobec braku w przepisach obowiązujących przed 28 sierpnia 2015 r. podstawy prawnej dla wydawania decyzji o przeliczeniu opłaty termin przedawnienia uiszczenia nałożonej opłaty rozpoczął się z dniem uzyskania przez decyzję 30 sierpnia 2010 r. ustalającą opłatę i odraczającą termin jej uiszczenia przymiotu ostateczności. W aktach sprawy brak wprawdzie informacji o dacie uzyskania przymiotu ostateczności, lecz oczywistym jest, iż nie mogło to nastąpić wcześniej niż po upływie 14 dni od jej wydania, nawet w przypadku doręczenia jej stronie w dniu wydania. Nawet w przypadku przyjęcia, że decyzja przeliczająca i ponownie ustalająca wysokość opłaty mogła być wydana także pod rządami ustawy w brzmieniu sprzed 28 sierpnia 2015 r., znajdował by do niej zastosowanie przewidziany w art. 87 ust. 2 u.o.p. termin przedawnienia możliwości wydania decyzji wskazujący, że nie można wydać decyzji w sprawie ustalenia wysokości opłaty, jeżeli od końca roku, w którym usunięto drzewa lub krzewy, upłynęło 5 lat, co jak wynika z pisma aktualnego posiadacza nieruchomości z 30 listopada 2011 r. (k. [...] akt administracyjnych), oznaczałoby początek biegu tegoż terminu od 31 grudnia 2011 r. Co za tym idzie nie może budzić wątpliwości, iż nowelizacja wprowadzona ustawą z 25 czerwca 2015 r., która weszła w życie 28 sierpnia 2015 r., dokonała zmian w przepisach przed upływem tak terminu przedawnienia uiszczenia wymierzonej decyzja z 30 sierpnia 2010 r. opłaty, jak i upływem ewentualnego terminu do wydania decyzji przeliczającej opłatę wynikającego z art. 87 ust. 2 u.o.p. Wobec braku w ustawie nowelizującej przepisów regulujących powyższe zagadnienie, albowiem art. 53 ust. 1 ustawy nowelizującej z 25 czerwca 2015 r. dotyczy jednie postępowań w sprawach, o których mowa w art. 83-87 ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie art. 29 pkt 6-9, a nie kwestii przedawnienia wymagalności obowiązku uiszczenia opłaty oraz dopuszczalności wszczęcia w sprawach uprzednio zakończonych decyzjami ostatecznymi, kolejnego postępowania zmierzającego do wydania decyzji o przeliczeniu wysokości opłaty, uznać należy, iż nowe regulacje prawa materialnego wprowadzone ustawą nowelizującą z 25 czerwca 2015 r., znajdą zastosowanie do w wszystkich nieprzedawnionych w momencie wejścia w życie ustawy opłat z tytułu zezwolenia na usunięcie drzew, zgodnie z obowiązującą w kraju porządku prawnym zasadą działania nowego prawa wprost. W myśl tej zasady milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw jej zastosowaniu przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne. Tego rodzaju racji nie ma w kontrolowanej sprawie, albowiem rozpoczęcie terminu biegu przedawnienia wymagalności zobowiązania publicznoprawnego nie wyklucza jego wydłużenia ustawą, o ile on jeszcze nie upłynął. W szczególności nie stanowi to naruszenia zasady nie działania prawa wstecz, o ile nie przywraca wymagalności roszczenia już przedawnionego. Podsumowując tą część rozważań stwierdzić należy, iż przepis art. 84 ust. 5 w brzmieniu wprowadzonym ustawa nowelizującą z 25 czerwca 2015 r. mógł zostać zastosowany przez organy w postępowaniu wszczętym po 28 sierpnia 2015 r. w sytuacji, gdy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew i odroczenia naliczonej przy tym opłaty, doszło przed wejściem w życie tegoż przepisu. Wobec powyższego przejść należy do dokonania wykładni przepisów celem ustalenia czy, a jeżeli tak to kiedy dochodzi do przedawnienia obowiązku uiszczenia opłaty, w razie odroczenia terminu jej uiszczenia na zasadach określonych w art. 84 u.o.p., przy zastosowaniu przepisów obowiązujących od 28 sierpnia 2015 r. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie nie sposób podzielić w tym zakresie zapatrywania Kolegium, którego przyjęcie prowadziłoby do tego, iż odroczenie uiszczenia opłaty za usunięcie drzew powodowałoby, że termin przedawnienia w ogóle nie rozpoczynałby swojego biegu i dopiero ewentualne wydanie ostatecznej decyzji o przeliczeniu tejże opłaty skutkowałoby rozpoczęciem jego biegu. Stanowisko to aczkolwiek można się z nim spotkać w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyroki WSA w Szczecinie z 10 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 1120/22, WSA w Warszawie z 17 listopada 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1789/23, dostępne w CBOSA na stronie: publ. w bazie) nie zasługuje w ocenie sądu orzekającego w niniejszej sprawie na aprobatę. Choć podstaw dla takiego poglądu można doszukiwać się w art. 87 ust. 3 u.o.p. w brzmieniu obowiązującym od 28 sierpnia 2015 r., który wyznacza 14-dniowy termin uiszczenia opłaty m.in. od dnia, w którym decyzje, o których mowa w art. 84 ust. 5 i 7, stały się ostateczne, to uznanie jego trafności prowadziłoby do konsekwencji nieakceptowalnych w demokratycznym państwie prawa. Oto bowiem okazałoby się, że osoby, które uzyskały zezwolenie na usunięcie drzew z odroczoną opłatą, znajdowałyby się pod tym względem w gorszej sytuacji od osób, które usunęły drzewa bez zezwolenia. Na osobach tych spoczywałby bowiem nieograniczony żadnym konkretnym terminem obowiązek poniesienia opłaty. Organ w każdym czasie, co do zasady po upływie 3 lat od dokonania nasadzeń zastępczych, uprawniony byłby do wszczęcia postępowania w przedmiocie przeliczenia tejże opłaty, co dopiero miałoby prowadzić do uznania jej wymagalności. Z kolei osoby, które usunęły drzewa bez zezwolenia, ergo które powinny znajdować się w gorszej sytuacji prawnej, jako sprawcy deliktu administracyjnego, po upływie 5 lat od popełnienia tego deliktu nie muszą już liczyć się z negatywnymi konsekwencjami. Zgodnie bowiem z art. 89 ust. 10 u.o.p. nie wszczyna się postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli od końca roku, w którym usunięto lub zniszczono drzewo albo uszkodzono drzewo, upłynęło 5 lat. Stanowisko prezentowane przez Kolegium (oraz wyrażone w przywołanych wyżej judykatach) jak się wydaje wynika z niezauważenia występowania w tego rodzaju sprawach dwóch odrębnych zagadnień prawnych, to jest wprost uregulowanej w art. 87 ust. 1 w zw. ust. 3 u.o.p. kwestii przedawnienia obowiązku uiszczenia już ustalonej decyzją ostateczną na podstawie art. 84 ust. 4 lub ust. 7 przeliczonej opłaty za usunięcie drzew oraz odrębnej, nie uregulowanej w ogóle w u.o.p. kwestii upływu czasu jako przesłanki negatywnej dopuszczalności wydania decyzji o jakich mowa art. 84 ust. 4 lub ust. 7 u.o.p., czyli zagadnienia przedawnienia możliwości wydania decyzji o przeliczeniu opłaty ustalonej w decyzji pierwotnej, zawierającej jednakże rozstrzygnięcie o odroczeniu jej płatności powiązane z obowiązkiem dokonania nasadzeń zastępczych lub przesadzenia drzew lub krzewów. Zauważyć zaś trzeba, iż art. 87 ust. 1 u.o.p. poza wprowadzeniem ogólnej zasady przedawnienia obowiązku uiszczenia wymierzonej opłaty, nie odnosi się do sytuacji, w której dochodzi do odroczenia terminu jej uiszczenia. Co więcej, także dalsze przepisy tego artykułu normujące m.in. kwestię terminu jej uiszczenia, nie wypowiadają się o przypadku, gdy dochodzi do odroczenia terminu jej płatności i konieczności wydania decyzji przeliczeniowej o jakiej mowa w art. 84 ust. 4 lub ust. 7 u.o.p. w obecnym brzmieniu. Stąd też dla ustalenia terminu dopuszczalności wydania decyzji przeliczeniowej o jakiej mowa w art. 84 ust. 4 lub ust. 7 u.o.p. zasadne jest sięgniecie po rozwiązania przewidziane w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2382 ze zm.). Powyższe znajduje uzasadnienie w treści art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2024, poz. 1530, dalej u.f.p.). Zgodnie z art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III stosuje się również do opłat, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne niż wymienione w § 1 pkt 1 organy, to jest organy inne niż podatkowe. W u.o.p. próżno szukać zastrzeżenia, z którego miałoby wynikać, że do opłat za usunięcie drzew nie miałyby znaleźć zastosowania przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Sięgniecie po zawarte tam rozwiązania jest tym bardziej zasadne, iż rzeczone opłaty są funkcjonalnie zbliżone do innych opłat kompensacyjnych, które zostały odrębnie uregulowane w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 54 ze zm.). Zgodnie z art. 281 ust. 1 Prawa ochrony środowiska do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa albo wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. W art. 402 Prawa ochrony środowiska wskazuje się nadto, że wpływy z tytułu opłat za usunięcie drzewa lub krzewu oraz kar, o których mowa w art. 88 ust. 1 u.o.p., stanowią w całości dochód budżetu gminy, z wyjątkiem wpływów z tytułu opłat i kar nakładanych przez starostę, które stanowią w całości dochód budżetu powiatu, oraz wpływów z tytułu opłat i kar nakładanych przez marszałka województwa, które stanowią w 35% przychód Narodowego Funduszu i w 65% - wojewódzkiego funduszu. Zgodnie zaś z art. 60 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności wymienione w tym Preisie dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych. Wśród wskazanych dalej dochodów i przychodów brak wprawdzie bezpośredniego przywołania opłat za usunięcie drzewa lub krzewu, jednakże użycie sformułowania w szczególności wskazuje, iż wyliczenie to ma charakter jedynie przykładowy, a nie enumeratywny, zaś wpływy z tytułu tych opłat odpowiadają przychodom o jakich mowa w art. 60 pkt 8 u.f.p. W myśl art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760 oraz z 2024 r. poz. 879), przy czym opłaty jako nie stanowiące administracyjnych kar pieniężnych nie podlegają regulacji ust. 2 tegoż przepisu. Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż odroczenie opłaty za usunięcie drzew lub krzewów o jakim mowa w art. 84 ust. 4 u.o.p. nie jest typowym odroczeniem płatności należności publicznoprawnej zmierzającym do udzielenia pomocy zobowiązanemu jedynie poprzez opóźnienie terminu płatności zobowiązania, która to płatność powinna jednakże po terminie odroczenia nastąpić. Odroczenie o jakim mowa w art. 84 ust. 4 każdorazowo powiązane być musi z nałożeniem obowiązku przesadzenia usuwanych drzew lub krzewów w inne miejsce lub zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami i co do zasady, o ile adresat wywiąże się z tego obowiązku, a drzewa lub krzewy zachowają żywotność przez minimalny wymagany okres wiążę się umorzeniem należności z tytułu ustalonej opłaty. Celem zastosowania tej instytucji w kształcie przyjętym przez ustawodawcę nie jest zatem samo w sobie odroczenie terminu płatności, lecz definitywne zwolnienie obowiązanego od uiszczenia opłaty pod rygorem spełnienia warunków zmierzających do skompensowania strat przyrodniczych związanych z usunięciem drzew lub krzewów. Jest to zatem instytucja zbliżona do ulgi podatkowej, co uzasadnia odpowiednie zastosowanie do niej regulacji przewidzianych w art. 69 Ordynacji podatkowej, albowiem brak dokonania odpowiednich nasadzeń zastępczych lub przesadzenia drzew powoduje utratę po stronie obowiązanego sprawa do ulgi w postaci umorzenia należności z tytułu naliczonej opłaty za sunięcie drzew lub krzewów. Zgodnie zaś z art. 69 § 1 Ordynacji podatkowej w razie niedopełnienia przez podatnika warunków uprawniających do skorzystania z uzyskanej ulgi podatkowej, prawo do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe powstaje w dniu, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące utratę prawa do ulgi, w myśl zaś § 2 tegoż artykułu termin do wydania decyzji, o której mowa w § 1, wynosi 3 lata od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące utratę prawa do ulgi podatkowej, a jeżeli podatnik nie zgłosił organowi podatkowemu utraty prawa do ulgi co najmniej na 2 miesiące przed upływem tego terminu - termin do wydania decyzji, o której mowa w § 1, wynosi 5 lat. Odpowiednie zastosowanie regulacji art. 69 § 2 Ordynacji podatkowej do instytucji przeliczenia nałożonej opłaty z tytułu usunięcia drzew lub krzewów, której termin uiszczenia odroczono na podstawie art. 84 ust. 3 u.o.p. (lub jak w kontrolowanej sprawie art. 84 ust. 4 u.o.p w brzmieniu sprzed 28 sierpnia 2015 r.) prowadzi do wniosku, że termin do wydania decyzji przeliczeniowej na podstawie art. 84 ust. 4 lub 7 u.o.p. w aktualnym brzmieniu wynosi 3 lata od końca roku, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące utratę prawa do umorzenia opłaty, której termin uiszczenia został uprzednio odroczony, względnie 5 lat od końca tego roku, jeśli zobowiązany nie zgłosił właściwemu organowi nastąpienia zdarzenia powodującego utratę prawa do umorzenia w/w należności. Zdarzeniem powodującym utratę takiego prawa do umorzenia nałożonej opłaty, termin uiszczenia której został odroczony jest zaś niewykonanie w terminie określonym w decyzji udzielającej zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów wskazanych w niej nasadzeń zastępczych, bądź utrata żywotności tych nasadzeń przed upływem 3 lat od dnia ich przesadzenia lub nasadzenia. Stosując powyższe regulacje w kontrolowanej sprawie przyjąć należy, iż 5 letni termin przedawnienia prawa do wydania decyzji o przeliczeniu opłaty za usunięcie drzew rozpoczął swój bieg od końca roku, w którym upłynęły 3 lata od dnia dokonania nasadzeń zastępczych, o których posiadacz nieruchomości informował organ w piśmie z 30 listopada 2011 r., a więc od końca roku 2014 i wobec powyższego upłynęła z dniem 31 grudnia 2019 roku. Do tego dnia, stosownie do obowiązujących już wówczas regulacji art. 84 ust. 4, 5, 6 i 7 u.o.p., Prezydent Miasta powinien poddać kontroli realizację warunków wydania zezwolenia na usunięcie drzew przez skarżącego i albo umorzyć naliczoną tak opłatę, albo dokonać jej przeliczenia. Tymczasem decyzja I instancji zapadła dopiero 7 lipca 2023 r., ( a pierwsza czynność w sprawie miała miejsce 13 lipca 2022 r. – k [...] akt administracyjnych) to jest na długo po upływie określonego powyżej terminu przedawnienia. Nie dostrzegając tego, że decyzja powyższa został wydana po upływie terminu przedawnienia prawa do jej wydania organy dopuściły się istotnego naruszenia art. 87 ust. 1 u.o.p. w zw. z art. 69 § 2 Ordynacji podatkowej. Z uwagi na to, że doszło do przedawnienia prawa do wydania decyzji przeliczeniowej dotyczącej ustalonej opłaty, której płatność został odroczona ze względu na nałożenie obowiązku dokonania nasadzeń zastępczych, prowadzenie postępowania w sprawie, w której miałoby dojść do jej przeliczenia, było bezprzedmiotowe. Przedawnienie możliwości wydania decyzji przeliczeniowej spowodowało wygaśnięcie ustalonej wobec skarżącego w decyzji z 2010 r. opłaty, ergo odpadł przedmiot rozstrzygania w kontrolowanej sprawie. Uwagi te odnieść trzeba do całości opłaty ustalonej decyzją Prezydenta Miasta z 30 sierpnia 2010 r., co uzasadnia by stosowane przez tut. Sąd środki – na zasadzie przewidzianej w art. 135 P.p.s.a. – wdrożyć względem całości decyzji I instancji, nie zaś jedynie tej jej części, która utrzymana została w mocy zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego . Działania podjęte przez Prezydenta Miasta w kontrolowanej sprawie były już zdecydowanie spóźnione. Sąd zauważa przy tym, że do wszczęcia postępowania miało już dojść pismem z 4 września 2017 r., jednak nie wiązało się to wówczas z podjęciem żadnych dalszych czynności w sprawie – przynajmniej brak jest śladu takich czynności w aktach administracyjnych. Takie działanie organu I instancji uznać trzeba co najmniej za niezrozumiałe. W każdym razie samo wszczęcie postępowania – zakładając, że do niego doszło, a więc skarżący został o tym powiadomiony – przed upływem terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji przeliczeniowej pozostaje bez znaczenia na bieg tego terminu. Zauważyć na koniec trzeba, że przyjęcie powyższego zapatrywania byłoby dopuszczalne nawet gdyby uznać, że do opłat, o których stanowi art. 84 ust. 1 u.o.p., nie znajduje zastosowania Ordynacja podatkowa. Przemawia bowiem za tym także sama istota instytucji odroczenia terminu płatności tejże opłaty. Odroczenie tego terminu nie oznacza przecież tego, że termin płatności opłaty z art. 84 ust. 1 u.o.p. w ogóle nie następuje, bądź następuje dopiero przy okazji wydania stosownej decyzji o jej przeliczeniu, gdzie znajdzie już przecież zastosowanie art. 87 ust. 3 u.o.p. Odroczenie to oznacza, że termin ten następuje, lecz dopiero po upływie okresu, na jaki doszło do jego przełożenia. Z uwagi na odroczenie terminu uiszczenia opłaty przez skarżącego na okres 3 lat od dnia wydania decyzji z 30 sierpnia 2010 r., termin jej uiszczenia nastąpił 30 sierpnia 2013 r. Przedawnienie obowiązku uiszczenia tej opłaty przez skarżącego i tak nastąpiłoby zatem – zgodnie z samym art. 87 ust. 1 u.o.p.– najpóźniej z dniem 31 grudnia 2018 r., to jest po upływie 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin uiszczenia opłaty. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt I. sentencji wyroku. O umorzeniu postępowania administracyjnego orzeczono zaś w pkt II. sentencji wyroku w oparciu o art. 145 § 3 P.p.s.a. Ten ostatni przepis przewiduje, że w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. W sprawie doszło do bezprzedmiotowości, o której stanowi art. 105 § 1 K.p.a. W pkt III. sentencji wyroku postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego w wysokości 697 zł, na które to koszty składa się wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł, § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.), a także opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).