II SA/Po 1690/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba (spr.) Protokolant st.ref.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2004r. przy udziale sprawy ze skargi Energetyki S.A. w P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych o d d a l a s k a r g ę /-/L. Drewniak – Żaba /-/R. Batorowicz /-/J. Szaniecka Decyzją z dnia [...] marca 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. , działając na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 223 ze zm.), w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego nakazał Energetyce "A" Spółka Akcyjna Zakład Usług Energetycznych w W. wykonanie przeróbek niezbędnych do doprowadzenia przęsła linii energetycznej średniego napięcia 15 kV, przebiegającego nad nieruchomością położoną w W. przy ulicy [...] do stanu zgodnego z prawem, poprzez opracowanie projektu technicznego przebudowy odcinka linii energetycznej średniego napięcia 15 kV przebiegającej przez działkę nr [...], przez osobę, z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. Nadto po wykonaniu powyższego obowiązku zobowiązał adresata decyzji do uzyskania pozwolenia na przebudowę przedmiotowego odcinka linii energetycznej oraz pozwolenia na użytkowanie całej linii energetycznej. W decyzji określono również termin do wykonania wskazanych czynności – do dnia [...] września 2002r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w toku wszczętego w sprawie postępowania administracyjnego przeprowadzono oględziny linii energetycznej, przebiegającej nad werandą budynku mieszkalnego, położonego w W. przy ul. [...]. Stwierdzono, że skrajny przewód energetyczny przebiega w odległości około 1,0 m od budynku mieszkalnego. Jak wynika ze zgromadzonych materiałów linia energetyczna średniego napięcia została wybudowana w latach siedemdziesiątych, bez pozwolenia na budowę. Wydana została wprawdzie w dacie 13 sierpnia 1974r. decyzja Urzędu Powiatowego w W., zatwierdzająca plan realizacji budowy linii 15 kV dla bazy przerobowej dla obejścia drogowego miasta W., jednakże nie następuje ona, ani nie zwalnia tego typu obiektów od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast M. L. , właścicielka nieruchomości, nad którą przebiega linia energetyczna uzyskała pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego – dnia 18 stycznia 1974r. Tak więc pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wydane zostało wcześniej, niż zatwierdzony plan realizacyjny budowy linii energetycznej. Z uwagi na treść przepisu art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w sprawie niniejszej nie znajduje zastosowania art. 48 cytowanej ustawy, albowiem budowa obiektu została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. Mają więc zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974r. (Dz. U. Nr 38, poz. 223 ze zm.), które to przepisy dopuszczały zalegalizowanie obiektów wykonanych w ramach samowoli budowlanej, o ile nie zachodziły przesłanki z art. 37 cytowanej ustawy. W ocenie organu linia energetyczna nie narusza art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy, gdyż jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy zatwierdzonego planu realizacyjnego. Linia energetyczna stwarza wprawdzie zagrożenie dla życia ludzkiego, jednakże z uwagi na możliwość wyeliminowania tego zagrożenia, zasadnym jest nakazanie wykonania czynności wskazanych w decyzji. Stanowisko to znajduje również uzasadnienie opinii rzeczoznawcy budowlanego, w której stwierdzono, że przęsło linii energetycznej nie spełnia wymogów normy PN-E-05100-1. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik Energetyki "A" S.A. w P. wnosząc o jej uchylenie podniósł, iż organ I instancji nie zbadał całego materiału dowodowego, koniecznego do prawidłowego ustalenia lokalizacji spornej linii energetycznej, naruszając tym samym przepis art. 7 kpa. Nie ustalono, czy pozwolenie na budowę domu mieszkalnego obejmowało wybudowanie balkonu, albowiem tylko w tym miejscu nie jest zachowana bezpieczna odległość przebiegu linii energetycznej. Decyzją z dnia [...] maja 2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej zobowiązanego – stwierdzając, iż prawidłowym adresatem decyzji jest Energetyka "A" S.A. ul. [...] w P., w pozostałej części natomiast utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia podano, iż niewątpliwie właściciel linii energetycznej nie posiada pozwolenia na jej budowę. Sytuację taką reguluje art. 48 Prawa budowlanego z dnia 07 lipca 1994r., niemniej jednak przepis ten nie znajduje w przedmiotowej sprawie zastosowania, z uwagi na okoliczności, że obiekt został wybudowany przed dniem 01 stycznia 1995 roku. Wobec takich obiektów stosowane są przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. W ocenie organu II instancji bez znaczenia jest kwestia daty wybudowania werandy, w świetle okoliczności, iż linia energetyczna została zbudowana bez wymaganego pozwolenia, a więc nielegalnie. Dlatego konieczne jest dokonanie legalizacji przedmiotowej linii, na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Organ wyjaśnił ponadto, iż niezgodność z przepisami wskazana w art. 40 ustawy dotyczy nie tylko norm określających najmniejszą dopuszczalną odległość linii energetycznej od obiektu, ale przede wszystkim ustawy – Prawo budowlane. Sprawa legalności dobudowanej werandy jest przedmiotem odrębnego postępowania, lecz jej wynik nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. W skardze do Sądu Administracyjnego pełnomocnik Energetyki "A" S.A. (obecnie "[...]" S.A.) wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc zarzut naruszenia przepisów art. 40 prawa budowlanego z dnia 24 października 1974r., art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 07 lipca 1994r., oraz art. 7 kpa. W uzasadnieniu skarżący podał, iż nie została wyjaśniona przez organy administracji publicznej kwestia daty wybudowania werandy budynku mieszkalnego, co w ocenie skarżącego ma istotne znaczenie, z punktu widzenia ustalenia przyczyny niezgodnego z prawem przebiegu linii energetycznej. W przypadku bowiem ustalenia, że przybliżenie domu do linii energetycznej nastąpiło w wyniku działania właściciela posesji, zbędne byłoby wykonywanie przeróbek. Brak wykazania przez skarżącego pozwolenia na budowę nie może przesądzać o niezgodności inwestycji i nakazaniu przebudowy linii. Żadne przepisy nie przewidują obowiązku przechowywania dokumentacji budowlanej, a linia została wybudowana w 1975 roku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podał ponadto, iż wbrew stanowisku skarżącego brak pozwolenia na budowę stanowi o nielegalności inwestycji. Nadto zgodnie z § 34 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 marca 1975r. w sprawie nadzoru techniczno – budowlanego (Dz. U. z 1975r. Nr 8, poz. 42) właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma obowiązek przechowywania dokumentacji budowlanej przez okres istnienia budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W sprawie niniejszej jak prawidłowo ustalono w toku postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 223 ze zm.), z uwagi na bezsporną okoliczność wybudowania przęsła linii energetycznej przed 01 stycznia 1995r. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 cytowanej ustawy, roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wybudowanie obiektu budowlanego, bez wymaganego przepisami pozwolenia powoduje, iż obiekt taki stanowi samowolę budowlaną, co obliguje organy administracji do podjęcia działań zmierzających bądź to do nakazania rozbiórki, bądź też do nakazania dokonania czynności zmierzających do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami i w konsekwencji nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu. Przepis art. 37 ustawy z dnia 23 października 1974r. przewidywał, że obiekt budowlany lub jego część podlegają przymusowej rozbiórce jeżeli spełniona zostanie jedna z dwóch przesłanek, a mianowicie obiekt: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W przedmiotowej sprawie kwestię zgodności inwestycji z przeznaczeniem terenu, na którym się znajduje, przesądza decyzja z dnia [...] sierpnia 1974r., zatwierdzająca plan realizacji budowy linii 15 kV dla bazy przerobowej dla obejścia drogowego miasta W.. Natomiast jak wynika z ekspertyzy stanu technicznego przęsło linii energetycznej stanowi zagrożenie dla życia ludzkiego, z uwagi na jego przebieg względem budynku mieszkalnego. Jednakże, z uwagi na możliwość usunięcia tego zagrożenia, prawidłowo organ administracyjny nakazał w trybie art. 40 prawa budowlanego z dnia 24 października 1974r. dokonanie określonych czynności w celu doprowadzenia przęsła linii energetycznej do stanu zgodności z prawem. Zgodnie bowiem z utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem nakaz przymusowej rozbiórki, z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń na zasadzie art. 40 tej ustawy (vide wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1989r. sygn. NSA 83/89 ONSA 1989/1/38). Wobec stwierdzonej samowoli budowlanej, bez znaczenia jest kwestia daty wybudowania werandy budynku mieszkalnego sąsiadującego z przęsłem linii energetycznej. O niezgodności przedmiotowego obiektu z przepisami prawa nie decyduje bowiem jego usytuowanie, ale wybudowanie go bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odnośnie podnoszonego zarzutu, iż nie wykazanie się przez stronę skarżącą pozwolenia na budowę nie może przesądzać o niezgodności inwestycji, stwierdzić należy, iż to na właścicielu lub zarządcy obiektu spoczywa obowiązek przedłożenia. W żadnym razie obowiązku tego nie można przerzucać na organ administracyjny. Skoro organ nie dysponuje przedmiotową dokumentacją i również skarżący nie jest w jej posiadaniu (w świetle istnienia decyzji zatwierdzającej plan realizacji budowy linii 15 kV dla bazy przerobowej, będącej początkowym etapem inwestycji) – należy wnioskować, iż pozwolenie na budowę nie zostało przez inwestora uzyskane. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało skargę oddalić jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). /-/L. Drewniak – Żaba /-/R. Batorowicz /-/J. Szaniecka kk