II SA/Po 1698/98

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Hanny i Wojciecha K. na decyzję Wojewody P. z dnia 2 września 1998 r. (...) w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 10 czerwca 1998 r. (...); (...). Zaskarżoną decyzją Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta P. z 10 czerwca 1998 r. (...) nakazującą Hannie A.-K. i Wojciechowi K. rozbiórkę ogrodzenia postawionego przy ul. B. w P. W motywach decyzji organ I instancji wyjaśnił, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte 5 maja 1998 r. na skutek wniosku inwestorów, którzy zgłosili zamiar postawienia ogrodzenia w czerwcu 1998 r. Decyzją z 29 maja 1998 r. (...) organ I instancji zgłosił sprzeciw w sprawie budowy ogrodzenia i tym samym zachował termin 30 dni określony w art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. Oględziny przeprowadzone 9 czerwca 1998 r. doprowadziły do ustalenia, że na terenie posesji przy ul. B. zrealizowano fragment ogrodzenia o długości około 2.000 m. Uznając, że ogrodzenie to postawione zostało samowolnie, organ I instancji zastosował art. 48 Prawa budowlanego nakazując jego rozbiórkę W odwołaniu od powyższej decyzji Hanna i Wojciech K. podnieśli, że decyzją z 14.07.1998 r. (...) Wojewoda P. uchylił decyzję Prezydenta Miasta P. z 29.05.1998 r. (...) i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, zobowiązując go jednocześnie do zbadania, czy realizacja budowy ogrodzenia odpowiada rygorowi art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz wymogom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie odwołujących się, ostateczne rozstrzygnięcie w powyższej sprawie może dopiero wywołać konsekwencje w postaci nakazu rozbiórki. Zaskarżoną decyzją Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Stwierdził w niej, "że przepis art. 48 Prawa budowlanego" wprowadza automatyzm orzekania o nakazie rozbiórki na podstawie braków formalnych bądź określonych w ustawie warunków przystąpienia do budowy. W badanej sprawie takim warunkiem formalnym jest wniesiony sprzeciw, który istniał na datę wydania zaskarżonej decyzji o rozbiórce obiektu". W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Hanna i Wojciech K. wnieśli o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że zaskarżone decyzje zapadły mimo, że toczy się postępowania związane z odwołaniem od sprzeciwu Prezydenta P. z 29.05.1998 r. W ocenie skarżących, pominięcie tej istotnej okoliczności, może prowadzić do sytuacji, w której postępowania zmierzające do uchylenia sprzeciwu okaże się bezprzedmiotowe. Zdaniem skarżących organ odwoławczy dokonał błędnej interpretacji art. 48 Prawa budowlanego, wedle której wniesienie sprzeciwu uzasadnia podjęcie decyzji o rozbiórce płotu, gdyż jest to brak formalny w rozumieniu cyt. przepisu. Skarżący podnieśli nadto, że zaskarżona decyzja dotyczy nakazania rozbiórki całości płotu, podczas gdy jego budowa od strony sąsiada nie wymaga stosownego pozwolenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w dacie wydania decyzji o rozbiórce istniał sprzeciw Prezydenta P. Przepis art. 48 Prawa budowlanego pozwala na nakazanie rozbiórki w wyniku wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis ten nie wymaga, zdaniem organu odwoławczego by decyzja o sprzeciwie była decyzją ostateczną, tak jak np. w przypadku decyzji o pozwoleniu na budowę, Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta P. z 10.06.1998 r. wydane zostały na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ stanowiącego, że "właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ". Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że podstawą jej wydania był sprzeciw właściwego organu nadzoru budowlanego wyrażony w decyzji będącej w obrocie w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji. Powyższe stanowisko wskazuje na wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 138 Kpa i art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 138 Kpa organ odwoławczy obowiązany jest ponownie merytorycznie rozpatrzyć sprawę i rozstrzygnąć ją przy uwzględnieniu zmian stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda P. nie zastosował się do powyższego obowiązku. Pominął bowiem fakt, że decyzją z 14.07.1998 r. (...) wyeliminował z obrotu decyzję Prezydenta P. z 29 maja 1997 r. (...) zgłaszającą sprzeciw w sprawie budowy ogrodzenia i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wyeliminowanie z obrotu opisanego sprzeciwu pozbawiało więc organ odwoławczy przesłanki wymienionej w art. 48 Prawa budowlanego, którą powołano jako podstawa nakazu rozbiórki ogrodzenia. Tak wydana decyzja naruszała art. 48 Prawa budowlanego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i już z tego powodu podlega uchyleniu z mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Uchyleniu podlega też decyzja organu I instancji jako wydana również z naruszeniem art. 48 Prawa budowlanego. Jak wynika z akt administracyjnych, pismem z 2.05.1998 r. inwestor dokonał zgłoszenia budowy ogrodzenia nieruchomości położonej u zbiegu ulic B. i B. (...) wypełniając tym samym obowiązek wynikający z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Powyższe zgłoszenie spowodowało wszczęcie postępowania zmierzającego do ustalenia czy zgłoszona budowa może być realizowana. Postępowanie to zakończyło się wniesieniem sprzeciwu przez Prezydenta Miasta P. wyrażonego w decyzji z 29 maja 1998 r. (...). Jakkolwiek decyzja powyższa nie wymieniała podstawy prawnej rozstrzygnięcia to z jej treści wynika, że stanowił nią art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Sprzeciw ten, wyrażający brak zgody organu nadzoru budowlanego na realizację zamierzonej inwestycji budowlanej był jednocześnie rozstrzygnięciem co do istoty sprawy wszczętej opisanym wyżej zgłoszeniem, a więc decyzją administracyjną /art. 104 Kpa/. W dacie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia, nie upłynął termin do wniesienia odwołania od powyższego sprzeciwu a więc nie była ona decyzją ostateczną. Decyzja o rozbiórce, powołująca się na powyższy sprzeciw, jako podstawę zawartego w niej rozstrzygnięcia wydana zatem została przedwcześnie, a więc również z naruszeniem art. 48 Prawa budowlanego. Na tym etapie postępowania nie można było bowiem przesądzać o tym czy decyzja wyrażająca sprzeciw zostanie utrzymana w mocy przez organ odwoławczy a tym samym czy zajdą przesłanki z art. 48 Prawa budowlanego prowadzące do wydania nakazu rozbiórki. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i art. 55 ust. 1 ustawy o NSA orzeczono jak w sentencji.