II SA/Po 170/08

PostanowienieWSA w Poznaniu2008-03-27

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Dwornicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja majątkowa i finansowa uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, co uniemożliwiło sądowi dokonanie jednoznacznej oceny jego zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Brak szczegółowych informacji dotyczących prowadzonej produkcji rolnej, kosztów jej utrzymania, dochodów rodziców prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, a także brak wyciągów z rachunku bankowego, uniemożliwiły zweryfikowanie złożonych oświadczeń i ocenę rzeczywistej kondycji finansowej. Wobec niespełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, wniosek o przyznanie prawa pomocy musiał zostać oddalony.
Stan faktyczny
Skarżący A.N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując niskimi dochodami z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca podał informacje o powierzchni gospodarstwa, dochodach rodziców, posiadanych nieruchomościach i oszczędnościach. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedłożył dodatkowe oświadczenia dotyczące przychodów i kosztów gospodarstwa rolnego, ale nie dostarczył wszystkich wymaganych dokumentów, takich jak wyciągi z rachunku bankowego czy szczegółowy spis kosztów utrzymania rodziny. Sąd uznał, że złożone oświadczenia są niepełne i niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 marca 2008 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżący A. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych argumentując, że uzyskuje niskie dochody. Jest rolnikiem, posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, oświadczył, że jego ziemia jest 5, 6 klasy, więc w przeliczeniu gospodarstwo rolne liczy [...] ha. Wnioskodawca oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi razem z rodzicami, którzy otrzymują renty w wysokości [...] zł brutto i [...] zł brutto miesięcznie. Podał, że rodzice dysponują także działką gruntową o powierzchni [...] ha i [...] ha. We wniosku o prawo pomocy złożonym na formularzu PPF wnioskodawca dodatkowo podał, że ma dom o powierzchni [...] m² położony w [...] oraz [...] zł oszczędności. W oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wnioskodawca został zobowiązany do osobistego uzupełniania wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi wskazał, że nie prowadzi własnej działalności gospodarczej. W 2005 r. rodzice przekazali skarżącemu gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, z czego rolniczo wykorzystuje [...] ha. Podał, że rodzice posiadają działkę o powierzchni [...] ha z czego [...] ha wykorzystują rolniczo. Wnioskodawca oświadczył, że przychód brutto z gospodarstwa rolnego, które prowadzi wynosi około [...] zł, a koszty - około 8.000 zł. Wnioskodawca oświadczył, że posiada samochód osobowy marki [...] z 1997 r., ciągnik rolniczy [...] z 1978 r. oraz pług, brony, kultywator, opryskiwacz, bronę talerzową i przyczepę, których wartości nie był w stanie podać. Wnioskodawca zaniechał odpowiedzi, czy posiada rachunek bankowy oraz nie przedłożył wyciągów z tego rachunku. Nie podał także spisu kosztów bieżącego utrzymania rodziny. Do pisma załączył kserokopię niepodpisanego zeznania PIT-37 za 2006 r., na którym brak potwierdzenia jego odbioru przez organ podatkowy. Z zeznania tego wynika, że w 2006r. wnioskodawca uzyskał dochód z działalności wykonywanej osobiście w wysokości [...] zł. Załączono także kserokopię decyzji z dnia 30 października 2006 r. wydaną przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznającą kwotę [...] zł z tytułu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 r. Kwota ta została przekazana na rachunek bankowy wskazany przez skarżącego we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że jego sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia wszystkich wydatków związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów sądowych (art. 245 § 3 powyższej Ustawy). Do uwzględnienia przedmiotowego wniosku nie wystarczy bowiem ogólnikowe twierdzenie, że jest rolnikiem i uzyskuje niskie dochody. Wobec powyższego, w celu wykazania, że sytuacja majątkowa i finansowa nie pozwala na uiszczenie kosztów sądowych, wnioskodawca był zobowiązany do szczegółowego opisania na urzędowym formularzu PPF swojej kondycji majątkowej, finansowej i rodzinnej. Oświadczenia w nim zawarte okazały się jednak niepełne i niewystarczające dla oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego. Wezwano, więc go do złożenia dodatkowych oświadczeń i przedłożenia dokumentów źródłowych na ich poparcie. W ten sposób wnioskodawca miał dodatkową możliwość uzupełnienia swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy i wykazania, że zasługuje na skorzystanie z dobrodziejstwa tego prawa. Tymczasem udzielona przez wnioskodawcę odpowiedź nie wyjaśniła wątpliwości, co do jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Nie opisał bowiem prowadzonej produkcji rolnej, nie wskazał rodzaju i wielkości tej produkcji, co uniemożliwiło zweryfikowanie podanej wysokości przychodu brutto i ponoszonych kosztów. Z drugiej strony wnioskodawca podając wysokość przychodu i kosztów nie wskazał, czy jest do przychód roczny czy miesięczny. Niemożliwe, więc okazało się jednoznaczne określenie wysokości uzyskiwanych środków i ponoszonych wydatków, a w konsekwencji prawidłowa ocena realnej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Skarżący podał w oświadczeniu, że grunt o powierzchni [...] ha posiadają jego rodzice, z czego około [...] ha wykorzystują rolniczo. Wnioskodawca zobowiązany do podania wszystkich dochodów jakie uzyskuje wraz z rodzicami, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, wskazał jedynie otrzymywane przez nich renty rolnicze. Zaniechał natomiast podania wysokości rocznych przychodów brutto i kosztów prowadzenia przez rodziców działalności rolniczej na powyższej działce albo też wyraźnego oświadczenia, że rodzice nie uzyskują żadnych przychodów z tej działalności. Wnioskodawca nie przedłożył także wyciągów z rachunku bankowego, który posiada, skoro jego numer widnieje na decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Uniemożliwił tym samym ocenę obrotów dokonywanych na tym rachunku oraz wysokości salda w kontekście jego zdolności do uiszczenia należności sądowych. Mimo wezwania skarżący nie podał także wysokości miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania rodziny, które pokrywane z uzyskiwanego dochodu odzwierciedlają wysokość pozyskiwanych środków. Wobec powyższego złożone przez wnioskodawcę oświadczenie majątkowe uniemożliwia ustalenie rzeczywistej jego kondycji finansowej, a także pozbawia możliwości zweryfikowania udzielonych informacji. W konsekwencji nie można dokonać jednoznacznej oceny jego sytuacji finansowej i majątkowej oraz przyjąć, że wnioskodawca zasługuje na zwolnienie go od kosztów sądowych. W tej sytuacji nie zostały spełnione przesłanki uprawniające do chociażby częściowego przyznania prawa pomocy, co skutkować musiało oddaleniem wniosku w oparciu o przepis art. 246 § 1 pkt 2 powyższej Ustawy. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło