II SA/Po 174/09

PostanowienieWSA w Poznaniu2009-04-30

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, posiadająca stałe dochody i majątek, może uzyskać takie zwolnienie, jeśli wykaże, że poniesienie pełnych kosztów postępowania mogłoby spowodować ograniczenia w realizacji prawa do sądu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Jednakże, posiadanie stałych dochodów i majątku, który umożliwia zaciągnięcie kredytu lub pożyczki, może stanowić podstawę do odmowy całkowitego zwolnienia, nawet jeśli poniesienie kosztów mogłoby spowodować pewne ograniczenia w realizacji prawa do sądu. W takich przypadkach możliwe jest rozłożenie kosztów na dłuższy okres.
Stan faktyczny
Skarżąca L. Z. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500,00 zł. Skarżąca utrzymuje się z emerytury, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i ponosi miesięczne koszty utrzymania w wysokości około 650,00 zł. Sąd częściowo uwzględnił wniosek, zwalniając skarżącą z obowiązku uiszczenia wpisu ponad 100,00 zł, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono L. Z. od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad 100,00 zł. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2009 r. wniosku L. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A. Cz. i L. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy; postanawia 1. zwolnić L. Z. od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad 100,00zł (sto złotych), 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ S. Michalski Skarżąca L. Z. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia, solidarnie z A. Cz., wpisu od skargi w kwocie 500,00zł wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych. Na podstawie treści wniosku o prawo pomocy oraz dodatkowych wyjaśnień i dokumentów źródłowych (k.30-31) ustalono, że Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w budynku o pow. 110m² (zajmuje lokal 1a, k. 31). Nieruchomość jest własnością Wnioskodawczyni i jej córki. Skarżąca utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych, które za rok 2008 wyniosły 1.243,45zł brutto miesięcznie. Według oświadczenia, Skarżąca nie posiada oszczędności, wartościowych przedmiotów oraz innych nieruchomości. Miesięczne koszty prowadzenia gospodarstwa domowego określiła na około 650,00zł (woda, elektryczność, gaz, opał, wydatki na leczenie). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Sytuacja materialna i rodzinna Wnioskodawczyni usprawiedliwia twierdzenie, że wygospodarowanie środków na wpis od skargi w wysokości 500,00zł mogłoby spowodować ograniczenia w realizacji prawa do sądu. Niemniej, treści oświadczenia Skarżącej nie wskazuje, aby wysokość deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego w całości wyczerpywała jej miesięczne dochody. Powiększenie deklarowanych kosztów utrzymania o zwyczajne wydatki na żywność i środki czystości także nie pozwala przyjąć, że Skarżąca nie jest w stanie wygospodarować środków nawet na najniższe koszty sądowe (100,00zł) bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wskazując na brak podstaw do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych wyjaśnić należy, że uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny spowodowany obowiązkiem poniesienia kosztów sądowych należy rozważać mając na uwadze całokształt stosunków majątkowych strony. Nie należy zawężać tej oceny jedynie do wielkości miesięcznych dochodów. Stałe dochody i posiadany majątek (nieruchomości) umożliwiają wsparcie się kredytem lub pożyczką. Zatem powstaje realna możliwość sfinansowania kosztów sądowych z przyszłych dochodów; obowiązek uiszczenia kosztów można rozłożyć na dłuższy okres czasu. W takiej sytuacji zwrot pozyskanych środków może nastąpić w częściach, które nie będą istotnym uszczerbkiem dla miesięcznych dochodów wnioskodawcy. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153,poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ S. Michalski

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło