II SA/Po 174/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-03-06

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego skarżący jest zwolniony z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, a jeśli tak, to czy należy mu przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego jest zwolniony z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a., co czyni rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów zbędnym i skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie. Jednocześnie, ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną skarżącego oraz jego rodziny, należy przyznać mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na niskie dochody rodziny i wysokie wydatki związane z leczeniem córki i utrzymaniem gospodarstwa domowego.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 06 marca 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi I. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca I. L. wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca argumentowała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wszelkie pieniądze jakie posiada przeznacza na leczenie córki i skromne utrzymanie rodziny. Mąż choruje, nie pracuje. Nie stać zatem skarżącej na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i córką. Posiadają mieszkanie własnościowe o powierzchni [...] m² w R., działkę ogrodniczą o powierzchni [...] m² z altaną oraz samochód osobowy z 2000r. o wartości około [...] zł. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Rodzina utrzymuje się z jej renty w kwocie [...] zł oraz zasiłku w kwocie [...] zł, z renty męża skarżącej w wysokości [...]zł wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym oraz z renty socjalnej córki w kwocie [...]zł i [...] zł zasiłku pielęgnacyjnego, co łącznie daje [...]zł netto miesięcznie. Skarżąca zadeklarowała miesięczne wydatki: raty pożyczek [...]zł, czynsz [...] zł oraz spłata zaległego czynszu [...] zł, prąd [...] zł, gaz [...] zł, ubezpieczenie PZU [...] zł, leki dla córki [...]zł. Na potwierdzenie powyższych okoliczności skarżąca przedłożyła kserokopie dokumentacji źródłowej dotyczącej kosztów mediów, decyzji o przyznanych rentach, zasiłkach i dodatkach, orzeczenia lekarskie o niezdolności do pracy, dokumentację medyczną. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 2 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków z mocy prawa (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). Skarżąca złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego swojego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Prowadzi bowiem trzyosobowe gospodarstwo domowe wraz z mężem i córką, którzy są osobami niepełnosprawnymi, przy czym skarżąca także choruje. Rodzina utrzymuje się zatem ze świadczeń z ubezpieczenie społecznego w łącznej wysokości, która z trudem pozwala na zaspokojenie wszystkich koniecznych kosztów bieżącego utrzymania rodziny. Z uwagi na stan zdrowia ograniczone są możliwości zarobkowania skarżącej oraz jej męża. Skarżąca nie ma przy tym żadnego majątku, z którego mogłaby czerpać dodatkowe środki na utrzymanie rodziny, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Choroba męża i córki wymaga także zwiększonych wydatków na leki, leczenie i rehabilitację. Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało skarżącej prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło