II SA/Po 1748/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga /spr./ Sędzia NSA Grażyna Radzicka del. Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi P. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę 10,- zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ J. Wierchowicz /-/ B. Drzazga /-/ G. Radzicka Burmistrz K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] odmówił P. A. ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej stacji paliw z typu garażowego na stację ogólnodostępną w K. przy ul. [...], na działkach nr [...],[...], obejmującą budowę zadaszenia nad dystrybutorami, budowę utwardzonej nawierzchni, budowę magazynu przepracowanego olej i urządzeń chroniących środowisko (separatory i pochłaniacze). Odmowne stanowisko uzasadniono faktem, iż inwestor nie ma prawa do nieruchomości, na której zamierza realizować inwestycję. Pismem z dnia [...] czerwca 2003 r. skarżący zażądał stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza K. z dnia [...]r. odmawiającej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Skarżący wskazał na naruszenie przepisów prawa przez wydanie odmownej decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, przy występowaniu przesłanek do wydania pozytywnej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i sprawę przekazało organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając wskazano, że ustalając warunki zabudowy i zagospodarowania terenu organ przede wszystkim rozstrzyga o zgodności zamierzenia inwestora z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego i gdy to zamierzenie mieści się w dyrektywach planu, stosownie do dyspozycji art. 43 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), nie można wydać decyzji odmownej. Zauważono, że art. 46 ust. 2 stanowi, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu nie rodzi praw do gruntu, a w ust. 3 mówi się, że wnioskodawcy, który prawa do terenu nie uzyskał, nie przysługuje roszczenie o zwrot nakładów poczynionych w związku z otrzymaną decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowaniu terenu. W tym stanie rzeczy okoliczność, że inwestor nie ma prawa do terenu, na którym planuje realizację inwestycji, na etapie ustalania warunków zabudowy i zagospodarowaniu terenu nie ma znaczenia, bowiem dopiero przy uzyskiwaniu pozwolenia na budowę wymaga się by inwestor legitymował się prawem do gruntu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu drugiej instancji. Uzasadniając wskazał, iż wniesione przez niego żądanie stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji, błędnie zostało potraktowane jako odwołanie. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniesiony do organu odwoławczego przed upływem terminu do złożenia odwołania, wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, winien zostać rozpatrzony jako odwołanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją – zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Bezspornym w sprawie jest, iż pismem z dnia [...] czerwca 2003 r. skarżący zażądał stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza K. z dnia [...]r. Natomiast organ drugiej instancji wydając dnia [...]r. zaskarżoną decyzję, potraktował wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2003 r. jak odwołanie i uchylił decyzję organu pierwszej instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przedmiotem sporu jest dopuszczalność stwierdzenia przez organ drugiej instancji nieważności decyzji nieostatecznej. Żądaniem skargi objęto uchylenie decyzji organu odwoławczego, gdyż jak podnosi skarżący jego "żądanie stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji, błędnie zostało potraktowane jako odwołanie." Skarga okazała się zasadna. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 ze zm.) nie zabrania stwierdzania nieważności decyzji ostatecznych. "Artykuł 156 kpa nie zawiera zastrzeżenia, że stwierdzenie nieważności odnosi się tylko do decyzji ostatecznej. Oznacza to więc, że można stwierdzić nieważność także decyzji nieostatecznej wydanej w postępowaniu ogólnym." (Chróścielewski W., Tarno J.P., Postępowanie administracyjne i postępowanie sądowoadministracyjne, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s.203). Pismem z dnia [...] czerwca 2003 r. skarżący wyraźnie zażądał stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza K.. Wniosek zawierający owo żądanie został wniesiony w terminie przewidzianym do złożenia odwołania, jednakże "nie ma przeszkód do stwierdzenia nieważności decyzji nieostatecznej na wniosek strony złożony przed upływem terminu do wniesienia odwołania, byle był to wniosek wyraźnie wskazujący na dokonanie przez stronę wyboru trybu nadzwyczajnego postępowania" (Adamiak B., Borkowski J.; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998, s. 791). Podobnie, stanowisko takie, iż nie ma przeszkód do stwierdzenia nieważności decyzji nieostatecznej na wniosek strony złożony przez upływem terminu do wniesienia odwołania zostało wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 7 stycznia 1992 r., sygn. III SA 946/91, wyrok NSA z 7 czerwca 1999 r., sygn. IV SA 987/97, wyrok NSA z dn. 1 października 1999 r., sygn. III SA 7537/98). W ocenie Sądu organ drugiej instancji rażąco naruszył prawo, występując w charakterze organu odwoławczego w sprawie w której nie złożono odwołania. Wobec powyższego, na podstawie art.145 § 1 pkt 2 , art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ J. Wierchowicz /-/ B. Drzazga /-/ G. Radzicka Brak podpisu sędziego spowodowany jest jego nieobecnością /-/ B. Drzazga