II SA/Po 175/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2013r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2012r. Nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia za nieuzasadnione postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca C. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (k. 21, 32 akt sąd.). W uzasadnieniu wniosku powołała się na stan materialny i zdrowotny uniemożliwiający ponoszenie dodatkowych kosztów bez uszczerbku dla zdrowia i życia. Wskazała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie, utrzymuje także schorowanego i leczącego się od lipca 2011r. syna, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Oświadczyła, że posiada dom o powierzchni 156 m² oraz oszczędności w wysokości łącznie około [...] zł. Wskazała, że syn nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów, nieruchomości, gruntów czy papierów wartościowych. Nadto wskazała, że sytuacja materialna uniemożliwia ponoszenie dodatkowych kosztów. W piśmie z 6 kwietnia 2013r. wnioskodawczyni podała, że z powodu stanu zdrowia posiada jako jedyne źródło dochodu emeryturę w wysokości [...] zł, z której ponosi koszty leczenia i przejazdów do ośrodka zdrowia i utrzymuje wspólne gospodarstwo domowe. Nie prowadzi działalności gospodarczej. Koszty bieżącego utrzymania jakie ponosi to leki – 600 zł w lutym (900 zł w innych miesiącach), energia elektryczna - 320 zł na dwa miesiące, podatek od nieruchomości i śmieci w cyklu rozliczeniowym - 250 zł, telefon komórkowy – 100 zł, koszty dojazdów – 250 zł miesięcznie. Oświadczyła, że wyciągi z rachunków bankowych załączy po ich uzyskaniu, a szczegółowy spis kosztów miesięcznego utrzymania załączy po zgromadzeniu wszystkich aktualnych danych. Wnioskodawczyni dołączyła kserokopie: - PIT-40A za 2012r., z którego wynika dochód w wysokości [...] zł, - faktur z apteki na sumę około 585,86 zł w styczniu 2013r., 300 zł w lutym 2013r., 640 zł w marcu 2013r., - karty leczenia szpitalnego z 2007r., 2012r., opinie o stanie zdrowia z 2011r. 2012r. i 2013r. dowody wpłaty należności za wizyty lekarskie z 2011r. na kwotę 100 i 120 zł. - wyciągu z rachunku bankowego syna za okres od 31 stycznia 2013r. do 12 marca 2013r., z których wynika, że salda miesięczne w tym okresie były dodatnie i wynosiły około [...] zł lutym i [...] zł w marcu, przy czym 26 lutego syn otrzymał [...] zł na leki, płaci składki z tytułu prywatnego ubezpieczenia w wysokości 130,69 zł miesięcznie, ponosi koszty zakupu części samochodowych. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej skarżącej, zwrócono się, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 2012, poz. 270 - dalej "p.p.s.a.") o uzupełnienie wniosku o prawo pomocy poprzez wyszczególnienie kosztów leczenia, w tym do podania czy skarżąca korzysta z odpłatnej pomocy lekarskiej, w jakiej wysokości i w jakim ośrodku zdrowia oraz do przedłożenia wyciągów z rachunku bankowego za okres ostatnich 6 miesięcy. W odpowiedzi wnioskodawczyni wskazała, że z powodu pogorszenia stanu zdrowia nie jest w stanie podać aktualnych precyzyjnych kosztów leczenia, jednak przekraczają one jej możliwości materialne, wskazała, że korzysta z odpłatnej pomocy lekarskiej, ale nie podała wysokości kosztów z tego tytułu. Oświadczyła, że wraz z synem nie posiada lokat terminowych, a obroty na posiadanych przez nich rachunkach zamykają się w wypłatach kwot na bieżące potrzeby. Nadto zwróciła się z prośbą o wydłużenie terminu na przedłożenie wyciągów z rachunków, których nie jest w stanie uzyskać i przesłać na czas. Nadto podała, że nie korzysta z pożyczek i kredytów, nie ma również zajęć komorniczych. Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem koniecznego utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawczyni winna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez nią środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącą zawarte w treści formularza o prawo pomocy oraz jego uzupełnienie nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne aktualne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wniosek skarżącej o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej obecnej zdolności do poniesienia kosztów sądowych przedmiotowego postępowania, chociażby w części. Ostatecznie, wnioskodawczyni nie potwierdziła w jakikolwiek sposób swoich twierdzeń o ponoszeniu obecnie kosztów prywatnego leczenia. Przedłożone dowody wpłaty pochodzą z 2011r. i łącznie wynoszą 250 zł. Nie przedłożyła wyciągów ze swoich rachunków bankowych, poprzestając na wyciągu z rachunku syna. Nadto wynika z niego, że otrzymał on środki na leki w wysokości [...] zł, więc nie jest tak jak twierdzi skarżąca, że tylko ona ponosi koszty leczenia siebie i syna. Nieprecyzyjne jest także twierdzenie skarżącej, że z rachunków bankowych ponoszą tylko koszty bieżącego koniecznego utrzymania, gdyż z przedłożonego wyciągu z rachunku syna wynika, że dokonywał on płatności za zakup części samochodowych, które do niezbędnych kosztów utrzymania nie należą. Zauważyć należy, że pomimo pozostawienia wnioskodawczyni, na jej prośbę, dodatkowego czasu (około 12 dni roboczych) nie uzupełniła swojego wniosku o prawo pomocy w części dotyczącej spisu kosztów miesięcznego utrzymania oraz podania wysokości kosztów leczenie w tym odpłatnego. Zauważyć przy tym należy, że skarżąca przesyła korespondencję drogą elektroniczną – składa oświadczenia oraz załącza kopie dokumentów. Mogła więc udzielić odpowiedzi opartej na oświadczeniu wiedzy w każdym czasie, czego nie uczyniła. Wyjaśnienie powyższych okoliczności jest istotne z punktu widzenia możliwości poniesienia kosztów sądowych niniejszego postępowania, bowiem wysokość miesięcznych wydatków również wskazuje na wielkość środków jakimi rodzina rzeczywiście rozporządza. Nadto skarżąca nie przedłożyła wyciągów ze swoich rachunków. Obroty na rachunku bankowym, bowiem najpełniej odzwierciedlają wysokość środków jakimi strona realnie dysponuje. Wskazać przy tym należy, że wnioskodawczyni oświadczyła, że nadal posiada oszczędności w wysokości [...] zł. W takim stanie rzeczy niemożliwe okazało się dokonanie pełnych ustaleń faktycznych, co do aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawczyni, pozwalających określić, czy skarżąca może pokryć chociażby część kosztów sądowych niniejszego postępowania. Brak przekonującego materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz wątpliwości co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej, musiały skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska