II SA/Po 1760/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-01-16
Skład orzekający: Ewa Makosz - Frymus, Maciej Dybowski, Lilianna Drewniak - Żaba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny może utrzymać w mocy decyzję opartą na przepisie, który został następnie uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może akceptować zastosowania przepisu, który został uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny, nawet jeśli organ administracyjny prawidłowo zastosował prawo w dacie wydania decyzji. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego eliminujący przepis z systemu prawnego ze względu na jego niekonstytucyjność oznacza, że przepis ten nie może już wywierać skutków prawnych.Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów umorzył postępowanie o przyznanie uprawnień kombatanckich, uznając wniosek za złożony po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ, skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, podnosząc przyczyny opóźnienia w złożeniu wniosku. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, opierając się na późniejszym wyroku Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz - Frymus (spr) Sędziowie WSA Maciej Dybowski As. Sąd. Lilianna Drewniak - Żaba Protokolant st. sekr. sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie: przyznania uprawnień kombatanckich; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego kwotę 10,- zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/L.Drewniak-Żaba /-/E.Makosz-Frymus /-/M.Dybowski
II SA/Po 1760/02
U Z A S A D N I E N I E
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów decyzją z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] umorzył postępowanie administracyjne wszczęte z wniosku Z. R. zamieszkałej w K. o przyznanie uprawnień kombatanckich, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. nr 142 poz. 950 ze zm.), podając, że zainteresowana złożyła wniosek po terminie określonym w art. 22 ust. 3 cytowanej wyżej ustawy.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Z. R. zarzuciła, że powodem opóźnienia w złożeniu wniosku była konieczność podjęcia starań o zgromadzenie dokumentów niezbędnych dla pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Kierownik Urzędu ... decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] utrzymał w decyzję własną w mocy, podzielając jej dotychczasową argumentację.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca ponownie przytoczyła przyczyny uzasadniające fakt złożenia wniosku po terminie przewidzianym w ustawie i wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona jednakże nie z powodów podniesionych w skardze. Przepis art. 22 ust. 3 Ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz.U. z 1997 r. nr 142 poz. 950 ze zm.) stanowił, że wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1 - 4, z zastrzeżeniem ust. 4, mogą być kierowane, w trybie, o którym mowa w ust. 1, do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski.
Powyżej cytowany przepis był podstawą wydania zaskarżonej decyzji. W międzyczasie został jednak poddany kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02 w pkt 3 orzekł że "art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji i nie jest niezgodny z art. 19 i art. 30 Konstytucji.". Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie z dniem ogłoszenia tj. 29 kwietnia 2003 r., bowiem ukazało się w Dzienniku Ustaw nr 72 pod pozycją 658 z tej daty (vide art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Jakkolwiek należy podkreślić, że organ administracyjny orzekając w sprawie prawidłowo zastosował prawo w dacie wydania zaskarżonej decyzji, to w dacie rozstrzygania przez Naczelny Sąd Administracyjny, niekonstytucyjny przepis nie mógł już wywierać żadnych skutków prawnych. Eliminacja przepisu z systemu prawnego w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego następuje ze szczególnego powodu, jakim jest niekonstytucyjność przepisu - a więc jego wadliwość, naruszenie standardów prawnych zawsze hierarchicznie wyższych niż kontrolowany przepis. Skoro więc jest on uchylony dlatego, że już wcześniej nie odpowiadał określonym wymogom konstytucyjnym, to Sąd orzekając w sprawie nie mógł akceptować jego zastosowania w zaskarżonej decyzji i to również z powodów brzmienia art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Z tych powodów na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 "b" i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), orzeczono jak w sentencji.
/-/L.Drewniak-Żaba /-/E.Makosz-Frymus /-/M.Dybowski
KB/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło