II SA/Po 1760/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty G. z dnia[...] czerwca 2003r. nr [...], w części odmawiającej przyznania prawa do zasiłku, 2. zasądza od Wojewody na rzecz M. S. kwotę 10(dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ J. Stankowski /-/ M. Dybowski PG/ U Z A S A D N I E N I E: Ostateczną decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...] Starosta G. na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 1 i 2, art. 6 pkt 6 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz.U. 6/01/56 ze zm.-dalej ustawa) orzekł o uznaniu M.S. za osobę bezrobotną z dniem [...] października 2002 r. i o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 2 listopada 2002 r. w wysokości 498,20 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji ograniczył się w istocie do stwierdzenia, że w dniu rejestracji Wnioskodawczyni spełniała określone w ustawie warunki do uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku; prawo do zasiłku przysługuje pod warunkiem, że nie zajdą okoliczności powodujące jego utratę. Starosta G. ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 pkt 6 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz. U. 6/01/56 ze zm.) orzekł o utracie przez M. S. statusu osoby bezrobotnej z dniem 13 marca 2003 r. i prawa do zasiłku z tymże dniem. Uzasadniając swe stanowisko Starosta wskazał, że z posiadanych dokumentów wynika, że Zainteresowana podjęła pracę sezonową krótkookresową, co skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Jeśli okres zatrudnienia będzie krótszy niż 365 dni, w celu kontynuowania pobierania zasiłku bezrobotny winien zgłosić się w ciągu 7 dni od zakończenia okresu ( art. 25 ust. 11 i 11a ustawy). Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] Starosta G. na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 1 i 2, art. 6 pkt 6 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz.U. 6/01/56 ze zm.) orzekł o uznaniu M. S. za osobę bezrobotną z dniem 9 czerwca 2003 r. i o odmowie przyznania prawa do zasiłku. W zdawkowym uzasadnieniu decyzji Starosta ograniczył się w istocie do stwierdzenia ( bez jakichkolwiek ustaleń faktycznych), że w dniu rejestracji Wnioskodawczyni spełniała określone w ustawie warunki do uznania za osobę bezrobotną, natomiast suma okresów, o których mowa w art. 23 ust. 1 i 2 ustawy, przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, jest krótsza niż 365 dni, co stanowi podstawę odmowy przyznania prawa do zasiłku. W odwołaniu M. S. podniosła, że od 25 października 2002 do 13 marca 2003 była zarejestrowana jako bezrobotna, z prawem do zasiłku. Dnia 13 marca 2003 r.- w związku z wyjazdem do pracy sezonowej do Hiszpanii- została wyrejestrowana. Kontrakt w Hiszpanii trwał od 17 marca 2003 do 28 maja 2003 r. Po powrocie do kraju Odwołująca się zgłosiła się do Urzędu Pracy, by złożyć dokumenty dla przywrócenia zasiłku, lecz poinformowano Ją o utracie prawa do zasiłku, bowiem zgłosiła się do PUP po upływie 7 dni od wygaśnięcia kontraktu. W istocie M. S. zgłosiła się po upływie 7 dni, bowiem wszystkie kobiety tam pracujące, wyjechały z Hiszpanii dnia 3 czerwca 2003, a wróciły do kraju 5 czerwca 2003- po 8 dniach od rozwiązania umowy. Sytuacja ta powstała bez winy Odwołującej się i nie miała na nią żadnego wpływu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] Wojewoda, powołując art. 138 § 1 pkt. 1 kpa i art. 25 ust. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz.U. 6/01/56 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Starosty G. z dnia [...]6.2003 r. Według przedstawionych w uzasadnieniu ustaleń, M. S. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. dnia [...].X.2002 r., z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 2.11.2002 r.; zasiłek ów Strona pobierała do 12.3.2003 r. Strona oświadczyła dnia 13.3.2003 r., że podejmuje pracę sezonową w Hiszpanii. Decyzją z [...].3.2003 r. organ I instancji orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej i o utracie prawa do zasiłku z dniem 13.3.2003 r. z powodu podjęcia pracy sezonowej krótkookresowej, pouczając w decyzji, że jeśli okres zatrudnienia będzie krótszy niż 365 dni, bezrobotna winna zgłosić się nie później niż 7 dni od dnia zwolnienia w urzędzie pracy. Przyjęcie tej informacji Strona potwierdziła własnoręcznym podpisem dnia 13.3.2003 r. Zgodnie z art. 25 ust. 11 ustawy- w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy- bezrobotny, który utracił status bezrobotnego na okres nie krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia i zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w ciągu 7 dni od dnia ustania zatrudnienia, posiada prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego. Stronę ponownie zarejestrowano w PUP w G. dnia 9.6.2003 r. jako osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku, bowiem suma okresów zatrudnienia przypadających w okresie ostatnich 18 miesięcy przed dniem zarejestrowania była krótsza niż 365 dni. Dokument potwierdza pracę sezonową Zainteresowanej w firmie A. S. w okresie od 17.3.2003 do 28.5.2003 r. W odwołaniu Strona podniosła, że wyjazd z Hiszpanii nastąpił dnia 3.6.2003 a przyjazd 5.6.2003 r.- Odwołująca mogła zatem zgłosić się do PUP następnego dnia po przyjeździe- 6.6.2003 ( bowiem 7 i 8.6.2003 były dniami wolnymi od pracy). Strona zgłosiła się do PUP dopiero 9.6.2003- gdyby zgłosiła się do PUP dnia 6.6.2003, wówczas byłaby podstawa do usprawiedliwienia niestawiennictwa strony po 7 dniach od dnia ustania zatrudnienia. Strona natomiast zgłosiła się do PUP 9.6.2003- po 12 dniach od dnia ustania zatrudnienia. Strona nie jest uprawniona do nabycia prawa do zasiłku uzupełniającego zgodnie z art. 25 ust. 11, bowiem nie zarejestrowała się w PUP w ciągu 7 dni od dnia ustania zatrudnienia; nie spełnia także warunków określonych w art. 23 ust. 1 pkt 2, zatem nie jest uprawniona do nabycia prawa do zasiłku, skoro nie przepracowała 365 dni w okresie ostatnich 18 miesięcy. Organ I instancji winien był wydać decyzję na podstawie art.25 ust. 11; wydanie decyzji na podstawie art. 23 ust. 1 i 2 nie skutkuje jej uchyleniem, gdyż i tak nie wpływa to na uprawnienia strony, a organ odwoławczy nie jest uprawniony do kasacji decyzji. Skargę na tę decyzję wniosła M.S. Skarżąca powołała argumenty podniesione w odwołaniu; podkreśliła, że odbyła trzydniową, męcząca podróż. Skoro uchybienie 7 dniowego terminu nie miałoby znaczenia, gdyby zgłosiła się dnia 6.6.2003 r., to zgłoszenie się drugiego dnia roboczego nie powinno stanowić problemu. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Trafnie Wojewoda wskazuje, że podstawą prawna decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r. winna być norma wywiedziona z art. 25 ust. 11 ustawy. Jednakże obowiązek zarejestrowania się w PUP w ciągu 7dni od ustania zatrudnienia nie może oceniany w oderwaniu od celu, który przyświeca ustawie. Celem bowiem ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jest w szczególności aktywizacja zawodowa bezrobotnych ( art. 1 ust. 1 ustawy). In casu Zainteresowana podjęła działania zgodne z celem ustawy- miast biernie pobierać zasiłek dla bezrobotnych na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy- do końca okresu, w którym zasiłek przysługiwał- Wnioskodawczyni podjęła trud i ryzyko związane z: trzydniową podróżą na odległość blisko 2900 km ( w jedną stronę) do Hiszpanii; ciężką, blisko dwuipółmiesięczną pracą niewykwalifikowanej robotnicy w sektorze rolniczym i trzydniowym powrotem. Brak ustaleń w tej materii, lecz Sądowi z urzędu wiadomym jest, że częstokroć w zawieraniu umów o pracę sezonową za granicą pośredniczyły wojewódzkie urzędy pracy ( art. 106 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz.U. 153/02/1270 ze zm.-dalej upsa; akta sprawy administracyjnej zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...].3.2005- sygn. [...]. Regulacja zawarta w art. 25 ust. 11 ustawy ma na celu pobudzenie aktywności zawodowej osób, które mają szanse uzyskania zatrudnienia na czas określony (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 1998 r.- sygn. II SA 659/98). Siedmiodniowy termin ponownej rejestracji ma na celu dyscyplinowanie bezrobotnego i zapobieżenie sytuacji, w której osoba bezrobotna nie zgłasza gotowości do pracy i w sposób dowolny decyduje, w jakim czasie pragnie skorzystać z uzupełniającego zasiłku dla bezrobotnych. Wojewoda trafnie uznał, że jeśli Skarżąca zakończyła pracę dnia 28 maja 2003 r., to siedmiodniowy termin z art. 25 ust. 11 ustawy upłynął 4 czerwca 2003 r. o północy. Mimo to organ odwoławczy dostrzegł potrzebę i możliwość usprawiedliwienia opóźnienia ponownej rejestracji dnia 6 czerwca 2003 r., skoro Zainteresowana uzależniona była od wspólnego (z innymi pracownicami) powrotu do Polski w dniach od 3 do 5 czerwca 2003 r. Zgodne jest z doświadczeniem życiowym, że M. S. - z uwagi na charakter wyjazdu - nie mogła wrócić z Hiszpanii np. samolotem, bo przekreśliłoby to ekonomiczny sens Jej wyjazdu do pracy sezonowej w Hiszpanii. Regulacja dotycząca siedmiodniowego terminu rejestracji, zawarta w art. 25 ust. 11 ustawy, dotyczy sytuacji standardowych, właściwych w szczególności dla pobytu bezrobotnego w Polsce, gdzie dokonanie rejestracji jest rzeczą nieskomplikowaną i leżącą w granicach możliwości każdego bezrobotnego. W rozpatrywanej sytuacji mamy do czynienia z sytuacją nadzwyczajną, gdzie – z uwagi na odległość miejsca pracy sezonowej, sposób i termin powrotu do Polski – dochowanie siedmiodniowego terminu rejestracji okazało się z przyczyn niezawinionych przez Skarżącą niemożliwe. Jednakże zgodne jest z doświadczeniem życiowym, że po trzydniowej, wyczerpującej podróży z Hiszpanii do Polski, Zainteresowana nie mogła z przyczyn życiowych zgłosić się w PUP pierwszego dnia po powrocie, lecz dopiero drugiego dnia roboczego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego, na tle ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wielokrotnie wskazywano, że niewielkie uchybienie terminu- przy uwzględnieniu celu poszczególnych regulacji- nie może mieć decydującego znaczenia dla przyznania dochodzonego świadczenia; przy ocenie np. bezpośredniości muszą być uwzględnione okoliczności konkretnej sprawy ( odpowiednio- wyrok NSA z: 24.2.1998- II SA 1738/97, 2.2.2000 - SA/Sz 529/99- Pr. Pr. 9/01/40; wyrok SN z: 18.7.2002-IIIRN 28/02- OSNP 20/02/478. 9.9.1999- III RN 13/99- OSNP 10/00/376). W rozpatrywanej, szczególnej sytuacji, takie niezawinione opóźnienie w zgłoszeniu się Skarżącej do rejestracji, dokonane drugiego, kolejnego dnia roboczego po powrocie z Hiszpanii, zasługuje na usprawiedliwienie i nie powoduje utraty prawa do zasiłku uzupełniającego na podstawie art. 25 ust. 11 ustawy. Za taką wykładnią przemawia też art. 27 ust. 3 ustawy, który stanowi podstawę do usprawiedliwionego braku gotowości do podjęcia zatrudnienia przez bezrobotnego w przypadku przebywania za granicą i to nie dla podjęcia tam pracy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135 i art. 200 upsa w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz. U. 153/02/1271 ze zm., skargę należało uwzględnić. /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/J. Stankowski /-/M. Dybowski KB/