II SA/Po 177/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-03-23
Skład orzekający: Andrzej Zieliński, Jerzy Stankowski, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych dla dróg publicznych mogą być podstawą do odmowy ustalenia warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego, gdy inwestycja nie dotyczy budowy drogi publicznej?Ratio decidendi
Przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, stosuje się przy projektowaniu dróg publicznych i związanych z nimi urządzeń budowlanych, a nie do oceny lokalizacji budynków mieszkalnych. Odmowa ustalenia warunków zabudowy może nastąpić wyłącznie w przypadku niezgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami prawa, a nie z przepisami dotyczącymi warunków technicznych dróg publicznych, które nie regulują obligatoryjnych odległości obiektów budowlanych od drogi.Stan faktyczny
Wnioskodawcy ubiegali się o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego z garażem. Organy administracji odmówiły, powołując się na sprzeczność lokalizacji z przepisami dotyczącymi warunków technicznych dróg publicznych oraz z planowaną modernizacją linii kolejowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, kwestionując zastosowanie przepisów o warunkach technicznych dróg publicznych do oceny lokalizacji budynku mieszkalnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta L., zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów sądowych i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2006 r. sprawy ze skargi D. i H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]grudnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2004r. Nr [...] znak: [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz skarżących kwotę 500,- (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E. Podrazik /-/ A. Zieliński /-/ J. Stankowski
Decyzją nr [...]z dnia [...]10.2004 r. Prezydent Miasta L. , na podstawie art. 43 ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, odmówił H. M. ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego z garażem na działkach nr [...] i [...] przy ul [...] i ul. M [...] w L..
W uzasadnieniu wskazano, iż inwestor wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu złożył w dniu [...].02.2003 r. Dla przedmiotowego terenu gmina L. nie posiada aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym zastosować należało przepisy art. 40 ust. 2, art. 43 i art. 44 ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Inwestor wskazał lokalizację budynku mieszkalnego w odległości 4 m od linii pasa rozgraniczającego drogę ul. [...] i w odległości 5 m od ulicy [...]. Zaproponowana lokalizacja nie spełnia warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, a określonych w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 02.03.1999 r. Z rozporządzenia tego wynika, że najmniejsza szerokość drogi dojazdowej w liniach rozgraniczających powinna wynosić 10 m. Inwestorowi zaproponowano lokalizację budynku w odległości 6,15 m od linii rozgraniczającej ul. [...] i 15,24 m od ul. [...]. Na lokalizację taką inwestor nie wyraził zgody. Lokalizacja budynku mieszkalnego wskazana przez inwestora jest sprzeczna z projektowaną modernizacją linii kolejowej E-59 na odcinku W.- P. . Na skrzyżowaniu ul. [...] z torami kolejowymi zaprojektowany został przejazd kat. A dwupoziomowy. Jest to inwestycja w ramach Narodowego Planu Rozwoju. Projektowany przejazd uwzględniony został również w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta L. uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej L. nr XIX/210/2000 z dnia 06.03.2000 r. Projektowany budynek mieszkalny musi więc być odsunięty od linii pasa ul. [...] na odległość 15,24 m, na co inwestor nie wyraża zgody.
Decyzją z dnia [...].12.2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpoznaniu odwołania inwestora H. M. i uczestniczki D. M. , utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję Prezydenta Miasta L..
W uzasadnieniu zasadniczo powtórzono argumentację zawartą w decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił pogląd, iż planowana lokalizacja sprzeczna jest z przepisami rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 02.03.1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43 poz. 430). Sprzeczność lokalizacji z przepisami szczególnymi uzasadnia odmowę ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. Ponadto lokalizacja ta sprzeczna jest z projektowaną modernizacją linii kolejowej E-59 na odcinku W.-P. . Inwestycja ta planowana jest do realizacji w ramach Narodowego Planu Rozwoju przyjętego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 22.06.2004 r. w sprawie przyjęcia Narodowego Planu rozwoju 2004-2006 (Dz.U. Nr 149 poz. 1567).
Od powyższej decyzji skargę złożyli D. M. i H. M. , domagając się jej uchylenia i zarzucając naruszenie przepisów art. 1 ust. 2 pkt 5, art. 43 ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 02.03.1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43 poz. 430), poprzez odmowę ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu i zastosowanie przepisów o warunkach technicznych dróg publicznych do lokalizacji budynków mieszkalnych.
Skarżący podnieśli, iż wskazane rozporządzenie określa warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, stosuje się je przy projektowaniu dróg publicznych i związanych z nimi urządzeń budowlanych. Ulica [...] już istnieje i ma określoną zabudowę. Przepisy rozporządzenia dopuszczają przyjęcie mniejszych, niż w nim określone, szerokości ulic w wypadkach uzasadnionych trudnymi warunkami terenowymi lub istniejącym zagospodarowaniem. W przypadku ulicy [...] po obu jej stronach zlokalizowane są zabudowania w odległości 5 m od linii rozgraniczającej drogę. Na wysokości działki skarżących nr [...] szerokość ul. [...] w liniach rozgraniczających wynosi 15 m. Natomiast nic nie wiadomo, by modernizacja linii kolejowej była w fazie projektowej. W piśmie PKP stwierdzono jedynie, że jest ujęta w Narodowym Planie Rozwoju. Nie wynika z tego czy przedsięwzięcie to obejmuje swoim zasięgiem działki skarżących. Ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta L. wynika zaś, iż posesja skarżących zlokalizowana jest w strefie III, w strefie tej nie przewiduje się ani rozbudowy linii kolejowej, ani sieci drogowo-ulicznej.W strefie tej nie zarezerwowano terenu pod rozbudowę wiaduktu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Z uwagi na datę złożenia wniosku przez H. M. o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji ([...].02.2003 r.) zastosowanie w niniejszej sprawie znajdowały przepisy ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 15 poz. 139 z 1999 r. z późn. zm.). Zaś wobec braku w dacie orzekania przez organy obu instancji dla terenu inwestycji obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postępowanie winno się toczyć w oparciu o przepisy art. 40, art. 44 ust. 1-4 powołanej wyżej ustawy.
Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 2 i art. 40 ust. 1 wymienionej ustawy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie przeznaczenia terenu i warunków jego zabudowy i zagospodarowania ustala się na podstawie przepisów szczególnych. Decyzja w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ma charakter deklaratoryjny, a nie kształtujący. Kryterium ustalenia tych warunków stanowią przepisy obowiązującego prawa, które decydują także o dopuszczalności danego przedsięwzięcia. Odmowa ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla danej inwestycji nastąpić może wyłącznie w przypadku niezgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami prawa. W myśl art. 3 pkt 1 ustawy każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny. Wszelkie ograniczenia tego prawa muszą mieć wyraźną podstawę prawną i mieścić się w jej granicach.
W przedmiotowej sprawie organy obu instancji naruszyły powyższe zasady, określone w wymienionych przepisach ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz w art. 43 tejże ustawy.
Nie można się bowiem zgodzić z zaprezentowaną przez nie argumentacją co do sprzeczności proponowanej przez inwestora lokalizacji budynku mieszkalnego z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 02.03.1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43 poz. 430 z 1999 r.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22.06.2004 r. w sprawie przyjęcia Narodowego Planu rozwoju 2004-2006 (Dz.U. Nr 149 poz. 1567 z 2004 r.).
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 02.03.1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie znajduje zastosowanie przy projektowaniu, budowie, rozbudowie i przebudowie dróg publicznych i związanych z nimi urządzeń budowlanych. Przepisy te regulują wymagania techniczne, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne, nie regulują zaś obligatoryjnych odległości obiektów budowlanych, w tym budynków, od drogi publicznej. Przepisy te nie mogą więc służyć do oceny projektowanej inwestycji.
Odległość budynków od zewnętrznej krawędzi jezdni normuje natomiast art. 43 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 204 poz. 2086 z 2004 r.). Proponowana przez inwestora lokalizacja inwestycji powinna zostać oceniona w aspekcie zgodności z tym właśnie przepisem. Podkreślić należy, iż powyższy przepis odwołuje się do zewnętrznej krawędzi jezdni, a nie jak to robią organy obu instancji do "linii pasa rozgraniczającego drogę". W zakresie zachowania odległości określonych w art. 43 ustawy o drogach publicznych nie poczyniono wystarczających ustaleń.
Przywołane przez SKO przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22.06.2004 r. w sprawie przyjęcia Narodowego Planu rozwoju 2004-2006 (Dz.U. Nr 149 poz. 1567 z 2004 r.) określają natomiast kierunki rozwoju społeczno-gospodarczego i ich sposób finansowania ze środków strukturalnych Unii Europejskiej. Przepisy te nie normują przeznaczenia terenów ani sposobu, warunków czy zasad ich zabudowy i zagospodarowania. Umieszczenie inwestycji w powołanym rozporządzeniu nie przesądza jego lokalizacji, nie zastępuje ani ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego czy decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, ani decyzji o pozwoleniu na budowę. Planowana inwestycja skarżących nie może więc być sprzeczna z przepisami powyższego rozporządzenia.
Natomiast ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie są przepisami powszechnie obowiązującymi, określają one politykę przestrzenną gminy i zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym nie stanowią podstawy do wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego. Podkreślić dodatkowo należy, iż teren przedmiotowej inwestycji (działki nr [...] i [...]) nie jest położony w określonych w studium granicach terenów kolejowych, nie graniczy bezpośrednio ani z nimi, ani ze wskazaną w studium lokalizacją skrzyżowania dwupoziomowego, choć istotnie leży w sąsiedztwie wymienionych obszarów oraz przy ul [...] (w narożniku z ulicą [...]).
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja SKO oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta L. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, tj. art. 2 ust. 2, art. N3 pkt 1, art. 40 ust. 1, art. 43 ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, a także art. 7 i art. 77 § 1 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów koniecznym było uchylenie obu decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę należy ocenić zgodność projektowanej inwestycji z przepisami szczególnymi, w tym z przepisami ustawy o drogach publicznych i stosownie do poczynionych ustaleń zastosować właściwe przepisy.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ E. Podrazik /-/ A. Zieliński /-/ J. Stankowski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło