II SA/Po 177/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-04-03
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa skarżącego, obejmująca niskie dochody z renty i pomocy społecznej, brak majątku oraz zobowiązania alimentacyjne, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego, polegająca na utrzymywaniu się wyłącznie z renty i doraźnej pomocy społecznej, przy jednoczesnym braku majątku i ponoszeniu zobowiązań alimentacyjnych, uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojego i rodziny, ponieść kosztów sądowych. Wobec tego przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący M.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej usunięcia drzew. Wskazał, że utrzymuje się wraz z żoną z renty w wysokości ok. 728,18 zł miesięcznie, a także korzysta z pomocy społecznej (zasiłki celowe, dodatek mieszkaniowy). Posiada dom i mieszkanie, ale nie posiada wartościowych ruchomości ani oszczędności. Ponadto uiszcza alimenty w wysokości 270 zł miesięcznie. Sąd analizował przedłożone dokumenty dotyczące dochodów, wydatków i majątku skarżącego.Rozstrzygnięcie
Zwolniono M.B. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 kwietnia 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie usunięcia drzew postanawia zwolnić M. B. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący M. B. wniósł o zwolnienie go od obowiązku zapłaty kosztów sądowych w niniejszej sprawie (k. 15, 23 akt sad.). We wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Utrzymują się ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego – renty skarżącego w wysokości 728,18 zł. Nadto z przedłożonych do akt sprawy dokumentów wynika, że korzysta z pomocy społecznej. Otrzymał zasiłek celowy w wysokości 200 zł w grudniu 2011r., zasiłek celowy - 150 zł w styczniu 2012r., zasiłek celowy - 150 zł w lutym 2012r., dodatek mieszkaniowy od grudnia 2011r. do stycznia 2012r. po 125,85 zł, w lutym – 145,44 zł. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku skarżący podał, że posiada dom o powierzchni 42 m² oraz mieszkanie o powierzchni 47 m². Oświadczył, że nie posiada wartościowych ruchomości, ani oszczędności.
W aktach sprawy znajdują nadto dokumenty w postaci zaświadczenia z ZUS z 13 marca 2012r. o wysokości wypłacanego świadczenia – 632,64 zł miesięcznie, zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy z 13 marca 2012r, stwierdzające, że żona skarżącego jest zarejestrowana w Urzędzie i nie posiada prawa do zasiłku dla bezrobotnych, orzeczenie o niezdolności do pracy do 30 listopada 2013r., dwie decyzje ZUS o obowiązku uiszczenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, faktury za gaz, prąd, czynsz, telefon, kopia PIT za 2011r., z którego wynika, że dochody osiągnął tylko skarżący i w wysokości 8.694,38 zł. Nadto skarżący oświadczył, że uiszcza zobowiązania z tytułu alimentów w wysokości 270 zł miesięcznie.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 245 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania oraz rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego przedstawiona we wniosku o prawo pomocy uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty sądowe. Wraz z żoną utrzymują się bowiem jedynie ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego skarżącego oraz z doraźnej pomocy społecznej. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość łącznych dochodów z trudem pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb koniecznego utrzymania wnioskodawcy i rodziny. Wobec powyższego przyjąć należy że wnioskodawca nie dysponuje wolnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych chociażby w części.
Wobec powyższego, poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje uszczerbek w niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania skarżącego i rodziny, a w konsekwencji prowadzi do ograniczenia prawa do sądu. W tym stanie rzeczy należało przyznać prawo pomocy i zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło