II SA/Po 1771/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-10-18

Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Maciej Dybowski, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, która utraciła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, przysługuje prawo do zasiłku dla bezrobotnych, jeśli suma okresów ubezpieczenia społecznego w okresie 18 miesięcy poprzedzających ponowną rejestrację w urzędzie pracy jest krótsza niż 365 dni, a dodatkowo nie zachowano terminu 7 dni od ustania prawa do renty na ponowną rejestrację?
Ratio decidendi
Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy i prawo do zasiłku dla bezrobotnych są instytucjami wzajemnie się wykluczającymi, ponieważ renta wymaga niezdolności do pracy, a zasiłek zdolności i gotowości do jej podjęcia. Osoba ubiegająca się o zasiłek dla bezrobotnych musi spełnić wymogi ustawowe, w tym wymóg minimalnego okresu zatrudnienia (365 dni w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację) oraz zachować termin 7 dni od ustania poprzedniego tytułu do świadczeń (np. renty) na ponowną rejestrację w urzędzie pracy, aby móc ubiegać się o zasiłek uzupełniający.
Stan faktyczny
Skarżąca R. S. została uznana za osobę bezrobotną z dniem 27 maja 2003 r., jednak odmówiono jej prawa do zasiłku, ponieważ suma okresów uprawniających do zasiłku w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację wyniosła 336 dni, a nie wymagane 365 dni. Dodatkowo, skarżąca nie zachowała 7-dniowego terminu na ponowną rejestrację po utracie prawa do renty. Skarżąca argumentowała, że była przekonana o możliwości powrotu na zasiłek po utraceniu renty, a także wskazywała na swoje wcześniejsze doświadczenia z ZUS i PUP.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych o d d a l a s k a r g ę /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/J. Stankowski /-/M. Dybowski PG/ Sygn. 4/II SA/Po 1771/03 U Z A S A D N I E N I E : Decyzją z dnia [...] maja 2003 r. nr [...]Starosta O. na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 1 i 2, art. 6 pkt 6 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz.U. 6/01/56 ze zm.-dalej ustawa) orzekł o uznaniu R.S. za osobę bezrobotną z dniem 27 maja 2003 r. i o odmowie przyznania prawa do zasiłku. W uzasadnieniu decyzji Starosta stwierdził, że z przedstawionych dokumentów wynika, że w dniu rejestracji Wnioskodawczyni spełniała warunki określone ustawą do uznania za osobę bezrobotną, natomiast suma okresów, o których mowa w art. 23 ust. 1 i 2 ustawy, przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, jest krótsza niż 365 dni, co skutkowało odmową przyznania prawa do zasiłku. W odwołaniu R. S. podniosła, że korzystając w 2002 r. z zasiłku, otrzymała rentę na okres 6 miesięcy, po czy m poinformowano Ją, że będzie mogła "wrócić na dalszy zasiłek". Po otrzymaniu orzeczenia lekarskiego o nie przyznaniu dalszej renty, nie ma też prawa do zasiłku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...]Wojewoda, powołując art. 127 § 1 i 2, i art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 6 c ust. 2 pkt 2, art. 23 ust. 1 i 2 i art. 25 ust. 11 i 12 ustawy z dnia 14 grudnia o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz.U. 6/01/56 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...].5.2003 r. Według przedstawionych w uzasadnieniu ustaleń, R. S. pobierała rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 5 marca 2001 do 31 marca 2002 r. Dnia 29 kwietnia 2002 r. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w O., z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 7 maja 2002 r. Z dniem 1 września 2002 r. Wnioskodawczyni nabyła prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Decyzją z dnia [...]października 2002 r. Starosta O. orzekł o utracie przez R. S. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia 1 września 2002 r. Na podstawie decyzji ZUS z dnia [...] października 2002 nr [...]Zainteresowana utraciła z dniem 31.3.2003 r. prawo do renty. Dnia 27 maja 2003 r. R. S. zarejestrowała się po raz kolejny w PUP w O.; decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Starosta O. zasadnie orzekł o uznaniu R. S. za osobę bezrobotną z dniem 27 maja 2003 r. i o odmowie przyznania prawa do zasiłku. Zgodnie z art. 25 ust. 11 ustawy- w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy- bezrobotny, który utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu uzyskiwania dochodu w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia miesięcznie i zarejestrował się w PUP w okresie 7 dni od dnia ustania osiągania dochodu przekraczającego połowę najniższego wynagrodzenia miesięcznie, posiada prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego. Dnia 29 kwietnia 2002 r. Wnioskodawczyni na druku Informacji dla osób rejestrujących się w PUP potwierdziła przyjęcie do wiadomości informacji o treści art. 25 ust. 11 ustawy. Zainteresowana zarejestrowała się w PUP po upływie 57 dni od utraty prawa do renty, nie zachowując siedmiodniowego terminu uprawniającego do przyznania zasiłku. Na podstawie decyzji ZUS ustalono, że R. S. w okresie 18 miesięcy poprzedzających kolejną rejestrację dnia 27 maja 2003 r.- tj od 27.11.2001 do 26.5.2003 posiada okres pobierania renty 336 dni uprawniający do zasiłku, miast 365 dni ( od 27.11.2001 do 31.3.2002- 124 dni i od 1.9.2002 do 31.3.2002- 212 dni). Wnioskodawczyni w dniu 27.5.2003 nie spełniała warunków do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych ani z art. 23, ani z art. 25 ust. 12 ustawy. Skargę na tą decyzję wniosła R. S. Skarżąca w szczególności podniosła, że nie było Jej winą, że wezwano Ją na komisję lekarską dopiero 8 maja, a po 20 maja otrzymała orzeczenie o nie przyznaniu renty. Natychmiast z tym orzeczeniem udała się do PUP, by się zarejestrować "na zasiłek". Została poinformowana przez PUP, że jeśli utraci rentę, będzie mogła wrócić na zasiłek, który "został do wykorzystania". Skarżąca była przekonana, że bez owego orzeczenia nie miała dowodu, by się rejestrować "na zasiłek". W 2002 r., gdy przyznano Jej rentę, bez żadnych problemów ZUS w porozumieniu z PUP zaczął wypłacać rentę a wstrzymał zasiłek; gdy teraz przestali wypłacać rentę, mogli wznowić wypłatę "nie wykorzystanego" zasiłku. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadną. Organy obu instancji należycie ustaliły fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i prawidłowo zastosowały prawo materialne. Skarżąca błędnie zakłada (k. 2, 6, 48), że renta i zasiłek stanowią świadczenia zamienne, i skoro po przyznaniu prawa do renty wstrzymano Jej zasiłek, to po utracie prawa do renty należało wznowić wypłatę zasiłku. Rozumowanie to nie ma oparcia w prawie. Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy- w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy- przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie szereg warunków, z których najistotniejszy to niezdolność do pracy (art. 57 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych- Dz.U. 162/98/1118 ze zm.- dalej uer). Jeśli niezdolność do pracy osoby spełniającej warunki określone w art. 57 jest okresowa, osobie tej przez okres wskazany w decyzji organu rentowego przysługuje renta okresowa (art. 59 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 uer). Tymczasem zasiłek - w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy- przysługuje bezrobotnemu, czyli osobie zdolnej i gotowej do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy ( art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy). Porównanie obu regulacji jednoznacznie wskazuje, że instytucje te wzajem się wykluczają i nie stanowią "naturalnych zamienników". Skarżąca w okresach od 29 kwietnia 2002 do 31 sierpnia 2002, a następnie od 27 maja 2003 r. była osobą zdolną i gotową do podjęcia pracy, zatem uzyskała status bezrobotnego ( art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy), z tym że prawo do zasiłku nie przysługiwało Jej automatycznie, lecz dopiero po spełnieniu dalszych wymogów ustawowych ( w szczególności po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym PUP ( art. 23 ust. 1 ustawy). R. S., mając status bezrobotnego i uzyskując zasiłek dla bezrobotnych na podstawie decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2002 r., z dniem 1 września 2002 r. uzyskała rentę okresową do dnia 31 marca 2003 r. (k. 32-33 akt sądowych), a ponieważ warunkiem uzyskania renty była niezdolność do pracy, przeto z dniem 1.9.2002 r. Skarżąca utraciła zdolność do pracy, a co za tym idzie status bezrobotnego i prawo do zasiłku ( decyzja Starosty O. z dnia [...] października 2002- nr [...]). Z uwagi na te uregulowania prawne, ze strony Wnioskodawczyni nie trzeba było składać jakiegokolwiek oświadczenia woli wobec PUP, by zaprzestał on wypłaty zasiłku. PUP dnia 29 kwietnia 2002 r. prawidłowo pouczył R. S. o wszystkich przesłankach prawa do zasiłku uzupełniającego z art. 25 ust. 11 ustawy ( k. 53-52v – pkt IV ppkt 9 pouczenia, podpisanego przez Wnioskodawczynię). Tym samym organ nie naruszył art. 9 kpa. Pouczenie jest jasno zredagowane i mieści się w granicach rozumienia Skarżącej, tym bardziej, że dnia 27 grudnia 2002 r. doręczono Zainteresowanej pismo ZUS z dnia 3 grudnia 2002 r., w którym pouczono R.S., że prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy ustanie z dniem 31 marca 2003 r. i wówczas nastąpi wstrzymanie jej wypłaty oraz o warunkach ustalenia dalszego prawa do renty (k. 33 akt sądowych). Doświadczenie życiowe- w tym procesowe- Wnioskodawczyni jest znaczne: wyrokiem z dnia [...] września 1998 r.- sygn. [...] Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił apelację R.S. od wyroku Sądu Wojewódzkiego- Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia [...] stycznia 1998 r.- sygn. [...], oddalającego odwołanie R. S.od decyzji ZUS Oddziału w P. z dnia [...] października 1995 r.-nr [...]; decyzją z dnia [...] maja 2001 r. nr [...]ZUS Oddział w P. Inspektorat w O. przyznał R. S. rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy za okres od 1 lutego 2001 r. ( w którym zgłoszono wniosek) do 31 marca 2002 r.; decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...]Oddział w P.Inspektorat w O. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 28 lutego 2002 odmówił przyznania R. S. renty z tytułu niezdolności do pracy; decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] ZUS Oddział w Poznaniu Inspektorat w O. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 12 czerwca 2002 odmówił przyznania R. S. renty z tytułu niezdolności do pracy. Powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał na podstawie oryginałów i urzędowych odpisów powołanych dokumentów, znajdujących się w aktach spraw: [...] Sądu Okręgowego w Poznaniu- Sądu Ubezpieczeń Społecznych i akt rentowych nr [...] ZUS Oddziału w P. Inspektoratu w O.. (art. 106 § 3 i 5 upsa w zw. z art. 244 kpc), którym Sąd dał wiarę, bowiem nie były one kwestionowane przez strony i nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarogodności, a których odpisy złożono do akt sądowych [...] k. 31- 47). Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że R. S. uczestniczyła w postępowaniach administracyjnych przed organami zatrudnienia od listopada 1993 r. W tej sytuacji Wnioskodawczyni wiedząc, ze prawo do renty ustanie dnia 31.3.2003 r., winna była wystąpić z wnioskiem o status bezrobotnej i dalszą część zasiłku do dnia 7 kwietnia 2003 r. ( art. 25 ust. 11 ustawy). Wystąpienie z nowym wnioskiem o rentę, a następnie kwestionowanie decyzji odmownej ZUS przed Sądem powszechnym, w żaden sposób nie wymagało rezygnacji ze złożenia wniosku o status bezrobotnego i zasiłek uzupełniający na podstawie art. 25 ust. 11 ustawy. Już z tego względu skargę należało oddalić. Trafnie organ odwoławczy wskazał także, że w okresie od 27 listopada 2001 do 26 maja 2003 r. Wnioskodawczyni wykazała jedynie 336 dni okresu uprawniającego do zasiłku, miast wymaganych 365 dni. Skoro zarzuty skargi okazały się niezasadne, skargę na podstawie art. 151 upsa w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz.U. 153/02/1271 ze zm., należało oddalić. /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/J. Stankowski /-/M. Dybowski KB/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło