II SA/Po 18/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz /spr/ Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 listopada 2005r. sprawy ze skargi Grupy "A" S.A. w P. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Grupy "A" S.A. w P. kwitę 500 zł. (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/W.Batorowicz /-/J.Szaniecka /-/B.Drzazga Starosta decyzją z dnia [...]r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla Grupy "A" S.A. Zakładu Dystrybucji Energii Rejon Dystrybucji w G., polegający na przebudowie linii napowietrznej SN 15 KV i stacji transformatorowej SN 15 KV oraz stacji transformatorowej słupowej kategoria XXVI na terenie położonym w K. – B. – J. Do wniosku o wydanie decyzji inwestor dołączył oświadczenia właścicieli nieruchomości, przez które linia energetyczna miała przebiegać, zawierające zgodę na realizację prac określonych w projekcie. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyli G.W., K.Z. i E.Z. – dysponujący działką nr [...]. Odwołujący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji. Odwołanie zawierało cofnięcie zgody na planowaną przebudowę gdyż po przemyśleniu odwołujący doszli do wniosku, że linia energetyczna obniża wartość ziemi. W przypadku przekształcenia ziemi rolnej na działki budowlane i ich sprzedaży spadnie jej wartość. Wojewoda decyzją z dnia [...]r. uchylił decyzję Starosty. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że w ocenie organu II instancji właściciele nieruchomości mieli prawo cofnąć swoją zgodę skoro decyzja nie była ostateczna, co skutkuje uchyleniem decyzji organu I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył inwestor Grupa "A". Skarżący domagał się uchylenia decyzji organu II instancji podnosząc, iż planowana linia ma charakter modernizacyjny i nie jest linią nowobudowaną. Osoby cofające zgodę znały zatem skutki jakie może wywołać budowana linia. Samo cofnięcie zgody nie może być powodem uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i pozwolenie na budowę bez wcześniejszej oceny czy osoby te skutecznie uchyliły się od skutków oświadczenia woli, co winno być rozpatrzone na gruncie przepisów kodeksu cywilnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Nie było słuszne stanowisko organu odwoławczego który przyjął, iż cofnięcie zgody na wykorzystanie nieruchomości na cele budowlane przez współwłaścicieli, automatycznie wyłączało możliwość udzielenia pozwolenia na budowę. Oznaczałoby to, że przepisy prawa budowlanego uzależniają dopuszczalność udzielenia pozwolenia na budowę od zgody właściciela nieruchomości, którą to zgodę właściciel może cofnąć w dowolnym momencie postępowania administracyjnego. Tymczasem zagadnienie zgody bądź braku zgody właściciela nieruchomości na realizację inwestycji, rozpatrzyć należy w innych kategoriach. Art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego nakłada na inwestora ubiegającego się o udzielenie pozwolenia na budowę obowiązek złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie takie jest środkiem dowodowym podlegającym ocenie w ramach swobodnej oceny dowodów. Organ administracji architektoniczno-budowlanej winien więc ocenić czy przedstawione w oświadczeniu okoliczności są wystarczające do przyjęcia, że inwestorowi rzeczywiście przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością. Brak natomiast podstaw do twierdzenia, że w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę wymagane jest składanie przez właściciela nieruchomości lub osobę której przysługuje inne prawo rzeczowe, oświadczenia o zgodzie na realizację inwestycji, które to oświadczenie o charakterze procesowym można by swobodnie cofać w każdej fazie postępowania administracyjnego. W sprawie niniejszej inwestor obok oświadczenia o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego przedłożył dokument prywatny, nazwany oświadczeniem z dnia [...]r, w którym między innymi, zawarte było oświadczenie współwłaścicieli nieruchomości, iż wyrażają zgodę na realizację całego zakresu prac określonych w projekcie budowlanym. Przedmiotem oceny organu administracji architektoniczno-budowlanej było to czy dokument taki dostatecznie potwierdzał istnienie po stronie inwestora tytułu prawnego o jakim mowa w art. 3 pkt 11 prawa budowlanego, który to przepis definiuje pojęcie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przepis ten wśród tytułów prawnych odpowiadających pojęciu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, obok prawa własności i innych praw rzeczowych wymienia stosunek zobowiązaniowy przewidujący uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Wobec tego zwrócić należało uwagę, że podpisany przez skarżących dokument zawiera treść szerszą niż samo wyrażenie zgody na realizację obiektu w szczególności, potwierdzenie znajomości projektu budowlanego, zgodę na wejście inwestora na grunt oraz klauzulę dotyczącą ewentualnych roszczeń odszkodowawczych. Treść tego dokumentu wskazuje, że obejmuje on oświadczenie woli właścicieli nieruchomości złożone w trybie o jakim mowa w art. 124 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21.VIII.1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U. z 2004r. nr 261 poz. 2603 ze zm.). W przepisach tych mowa o "zgodzie właścicieli", niemniej chodzi tam o umowę cywilnoprawną o charakterze obligacyjnym ze skutkami w zakresie prawa rzeczowego (por. wyrok NSA z 9.II.2000r., sygn. I SA 363/99.LEX nr 55777). Umowa taka obejmuje umocowanie inwestora do wykonania prac polegających w szczególności na przeprowadzeniu na nieruchomości ciągów urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Przedłożony przez inwestora w sprawie dokument wskazuje, że doszło do zawarcia takiej umowy. Jeżeli przyjąć, ze inwestor zgodnie z prawdą złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego i dodatkowym dokumentem wykazał istnienie stosunku zobowiązaniowego przewidującego uprawnienie do wykonywania robót budowlanych (art. 3 pkt 11 prawa budowlanego), to okoliczność, że współwłaściciele nieruchomości złożyli oświadczenie o cofnięciu zgody na realizację inwestycji na ich gruncie nie stanowiła zdarzenia powodującego bezpośrednie skutki w zakresie co do toku postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na budowę. Złożenie takiego oświadczenia oznaczało jedynie, że współwłaściciele nieruchomości podjęli próbę uchylenia się od skutków prawnych wcześniej złożonego cywilnoprawnego oświadczenia woli będącego elementem umowy. Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych, w szczególności obejmujących ocenę skuteczności oświadczeń o uchylaniu się od skutków wcześniejszych oświadczeń woli z powołaniem się na instytucje wad oświadczenia woli. Brak więc podstaw do przyjęcia, że współwłaściciele nieruchomości skutecznie uchylili się od skutków oświadczenia woli. Okoliczność taką potwierdzać mogłoby jedynie stosowne orzeczenie sądu powszechnego. Przy braku takiego orzeczenia opierać się należy na okolicznościach wynikających z oświadczenia inwestora i przedłożonego przez niego dokumentu potwierdzającego funkcjonowanie w obrocie prawnym umowy uprawniającej inwestora do prowadzenia robót. Z wymienionych powodów uchylono zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 152 ppsa określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/W.Batorowicz /-/J.Szaniecka /-/B.Drzazga hp