II SA/Po 18/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-02-23

Skład orzekający: Referendarz sądowy Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, może jednocześnie ubiegać się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Strona skarżąca, która na mocy art. 239 pkt 1a) p.p.s.a. jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach dotyczących świadczeń z pomocy społecznej, może jednocześnie ubiegać się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w ramach prawa pomocy, jeśli jej sytuacja materialna, rodzinna i finansowa uzasadnia przyznanie tego świadczenia w zakresie częściowym. Zwolnienie z mocy ustawy z opłat sądowych nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżąca M. A. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu podała trudną sytuację materialną, rodzinną (opieka nad niepełnosprawnym wnukiem) i finansową, wskazując na niskie dochody z renty męża i świadczeń rodzinnych, które ledwo pokrywają bieżące potrzeby rodziny. Posiadają dom, ale nie mają oszczędności ani wartościowych ruchomości.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono: 1. ustanowić dla M. A. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2015r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2014r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia 1. ustanowić dla M. A. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. /-/ K.Witkowicz-Grochowska Skarżąca M. A. w piśmie z 27 stycznia 2015r. wniosła o przyznanie pełnomocnika. We wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz w uzasadnieniu podała, że nie ma środków na opłacenie pełnomocnika. Wobec powyższego rozpoznać należy wniosek o prawo pomocy w całości. W uzasadnieniu wniosku co do sytuacji materialnej skarżąca nadto wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz niepełnosprawnym wnukiem, nad którym sprawuje opiekę na mocy orzeczenia sądowego do marca 2014r. Rodzina utrzymuje się z renty chorobowej jej męża w wysokości [...] zł, alimentów w wysokości [...] zł, dodatku pielęgnacyjnego [...] zł oraz świadczenia rodzinnego na wnuka w wysokości [...] zł miesięcznie. Mąż skarżącej nie uzyskuje żadnych innych dochodów. Rodzice wnuka przebywają w Zakładach Karnych. Skarżąca podała, że cały dochód rodziny pochłaniają opłaty na mieszkanie, za leki, żywność. Nie wystarcza na wszystkie potrzeby chorego wnuka i jego rehabilitację. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawczyni oświadczyła, że posiadają dom o powierzchni [...] m². Nadto wskazała, że nie posiadają żadnych oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Zgodnie z treścią przepisu art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 – dalej "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl przepisu art. 199 p.p.s.a. strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd wnioskodawczyni w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków. Wobec powyższego wnioskodawczyni zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie. Zatem wniosek o prawo pomocy w tym zakresie okazał się bezzasadny, co skutkować musiało jego oddaleniem w tej części. Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie pełnomocnika, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawczyni pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Skarżąca znajduje się bowiem w trudnej sytuacji życiowej. Wysokość aktualnie uzyskiwanych dochodów trzyosobowego gospodarstwa domowego z trudem pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb bieżącego utrzymania wnioskodawczyni, męża oraz niepełnosprawnego wnuka, którym zobowiązana jest opiekować się. Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa i rodzinna wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1a) i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K.Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło