II SA/Po 18/25

Dnia 29 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 maja 2025 roku sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 listopada 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również jako: "Kolegium", "organ odwoławczy", "organ II instancji") decyzją z dnia 08 listopada 2024 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Ś. (dalej również jako: "Burmistrz" albo "organ I instancji") z dnia 20 sierpnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy całkowitego jak również częściowego umorzenia należności R. K. z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych Ż. K. na dzieci: O. K. ur. [...] 2005 r., Z. K. ur. [...] 2008 r. oraz W. K. ur. [...] 2012 r. przyznanych na mocy decyzji nr [...] z dnia 11 lipca 2017 r., nr [...] z dnia 12 września 2017 r., [...] z dnia 07 grudnia 2020 r., [...] z dnia 02 grudnia 2021 r., [...] z dnia 05 września 2022 r., [...] z dnia 25 września 2023 r., odmowy odroczenia terminu płatności, odmowy rozłożenia na raty należności z tytułu odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, wypłacanych na osoby uprawnione tj. O. K., Z. K. oraz W. K., które na dzień 20 sierpnia 2024 r. wynoszą: 37 897,11 zł - należność główna, 314,92 zł - odsetki razem 38 212,03 zł. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że dnia 16 lutego 2024 r. R. K. zwrócił się z wnioskiem do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o umorzenie wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń w całości wraz z odsetkami. Powyższą prośbę umotywowano trudną sytuacją zdrowotną oraz złą sytuacją bytową. Podczas prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji zebrał następujący materiał dowodowy: pismo ZUS-u z dnia 15 marca 2024 r., nr [...] o wypłaconym świadczeniu w okresie od 01 stycznia 2024 r. do 31 stycznia 2024 r. w kwocie 538,97 zł z adnotacją "świadczenie na potrącenie alimentów komorniczych w kwocie miesięcznej 402,14 zł", kopię wniosku R. K. z dnia 16 lutego 2024 r. o przyznanie zasiłku okresowego na zakup żywności i gazu do butli, wywiad środowiskowy z dnia 15 kwietnia 2024 r., podczas którego ustalono, że R. K. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje w mieszkaniu najętym przez ojca, mieszkającego w tym samym budynku tylko w innym mieszkaniu; wnioskodawca utrzymuje się z renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy przyznanej do 31 lipca 2024 r. R. K. posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności; wnioskodawca posiada liczne uprawnienia m.in. na koparko-ładowarkę, ładowarkę do 2,5 m3, wózek widłowy, żurawie przenośne, wózki bocznego załadunku, ładowarki teleskopowe; oświadczenie R. K. z dnia 15 kwietnia 2024 r., w którym podaje koszty: telefon 40 zł w tym internet, żywność - 600 zł, leki 150 zł + witaminy 60 zł, ubrania 100 zł; oświadczenie R. K. z dnia 15 kwietnia 2024 r., w którym podaje, że nie pracuje dorywczo i nie wykonuje żadnej pracy zarobkowej; oświadczenie R. K. z dnia 15 kwietnia 2024 r. o stanie majątkowym, z którego wynika, że wnioskodawca nie posiada żadnej nieruchomości, żadnych rzeczy ruchomych oraz żadnych innych zasobów materialnych; dokumentacja medyczna Pana R. K. z 2019 r. z leczenia spowodowanego wypadkiem samochodowym; orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nr [...] z dnia 31 stycznia 2018 r. zaliczające R. K. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, gdzie ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 24 kwietnia 2010 r., a orzeczenie wydaje się do 31 stycznia 2023 r.; decyzję ZUS z dnia 18 lipca 2022 r. o przyznaniu renty R. K. z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres od 01 kwietnia 2022 do 31 lipca 2024 r., w wysokości 594,05 zł po potrąceniu kwoty 319,44 zł należności alimentacyjnych; świadectwo zwolnienia z aresztu śledczego (okres pozbawienia wolności od 13 września 2022 r. do 12 listopada 2023 r.); pismo od [...] Sądowego przy Sądzie Rejonowym w L. z dnia 30 kwietnia 2024 r. w sprawie postępowania egzekucyjnego, z którego wynika, iż egzekucja przez ostatnie 3 lata nie była skuteczna w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów tj. w wysokości 950,00 złotych miesięcznie, z wyłączeniem grudnia 2021 r. Dnia 08 maja 2024 r. działający z upoważnienia Burmistrza Ś. Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wydał decyzję nr [...] w przedmiocie odmowy całkowitego jak również częściowego umorzenia z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych Ż. K. na dzieci: O. K., Z. K. oraz W. K. oraz odmowy odroczenia terminu płatności, odmowy rozłożenia na raty należności z tytułu odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, wypłacanych na osoby uprawnione tj. O. K., Z. K. oraz W. K.. Decyzja powyższa została uchylona przez Kolegium decyzją [...] z dnia 20 czerwca 2024 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji uzupełnił akta administracyjne o: orzeczenie komisji lekarskiej ZUS nr [...] nr [...] z dnia 6 lipca 2022 r. doręczone w dniu 23 lipca 2024 r. orzekające o częściowej niezdolności do pracy do 31 lipca 2024 r.; dokumentacja medyczna z 2024 r. wskazująca na przebyte leczenie złamania rzepki lewej; dwie recepty wraz z paragonem, z których wynika, iż zakup leków na dwa miesiące kosztował 163,40 złotych; dwa bilety kolejowe na trasie L.-K., L.-B. w łącznej kwocie ok. 20,00 złotych; oświadczenie wnioskodawcy z dnia 23 lipca 2024 r. z którego wynika, iż ojciec opłaca wnioskodawcy czynsz, prąd, wodę, śmieci, często jedzenie. Wnioskodawca szukał pracy, ale nie zostałby przyjęty na stałe, wnioskodawca twierdzi iż stan jego zdrowia się pogarsza; oświadczenie wnioskodawcy z dnia 23 lipca 2024 r. z którego wynika, iż dochód z renty wynosi 764,00 złotych, nie może podjąć pracy zarobkowej ze względu na leczenie. Wnioskodawca wskazał, iż koszty zakupu leków to 200,00 złotych, przejazdów pociągami to 130,00 złotych, a jedzenia to 200,00 zł na tydzień; kartę leczenia szpitalnego z sierpnia 2024 r. z którego wynika, iż doszło do rany opuszka palca ręki, stłuczenia kolana i skręcenia stawów odcinak lędźwiowego kręgosłupa; dwie karty odmowy z [...] Centrum Neuropsychiatrycznego z dnia 13 sierpnia 2021 r. stwierdzające zaburzenia psychiczne i zachowania spowodowane uzależnieniem od alkoholu, kanaboli, kofeiny, paleniem tytoniu, narkotyków i substancji psychoaktywnych, brak wskazań do hospitalizacji w trybie pilnym leczenie odwykowe w trybie planowym; sporządzone przez organ pierwszej instancji zestawienie zaległości na dzień 20 sierpnia 2024 r. na należność główną 37 897,11 zł i odsetki 314,92 zł, a łączna wysokość miesięcznych alimentów wynosi 950,00 zł; decyzję Burmistrza [...] z dnia 31 lipca2019 r. nr [...] o umorzeniu należności z tytułu świadczeń funduszu alimentacyjnego wypłaconych Ż. K. na dzieci. Jedną z okoliczności umorzenia należności, był fakt przebywania przez wnioskodawcę w Zakładzie Karnym w [...]; decyzję Burmistrza Ś. z dnia 31 lipca 2019 r. nr [...] o umorzeniu należności z tytułu świadczeń funduszu alimentacyjnego wypłaconych Ż. K.. Burmistrz Ś. reprezentowany przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] decyzją nr [...] z 20 sierpnia 2024 r. odmówił całkowitego jak również częściowego umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych Ż. K. oraz odmówił odroczenia terminu płatności oraz odmówił rozłożenia na raty należności z tytułu odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, wypłacanych na osoby uprawnione tj. O. K., Z. K. oraz W. K.. Odwołanie w terminie ustawowym wniósł wnioskodawca wskazując na trudną sytuację zdrowotną, materialną a stan zdrowia nie pozwala na spłatę zobowiązania. Wnioskodawca wskazał, iż odbywa karę pozbawienia wolności w trybie dozoru elektronicznego do stycznia 2025 r., nie posiada prawa do renty, które wygasło w lipcu 2024 r. Wnioskodawca wniósł o przyznanie renty na kolejny okres. Wnioskodawca twierdzi, iż ukończył kurs na wszystkie typy koparko-ładowarek, ale ze względu na zaburzenia motoryczne oraz uszkodzoną nogę lekarz zakładowy nie dopuścił wnioskodawcy do pracy. Stan zdrowia wnioskodawcy nie rokuje poprawy, a ostatnio wnioskodawca doznał uszkodzenia palca i kręgosłupa. Wnioskodawca wskazuje, iż z powodu długu alimentacyjnego cierpi na bezsenność i depresję. Do odwołania załączono: postanowienie Komendy Powiatowej Policji w [...] z dnia 24 sierpnia 2024 r. o umorzeniu dochodzenia o popełnienie w okresie od 18 stycznia 2022 r. do 24 stycznia 2024 r. przestępstwa z art. 209 § 1a k.k. w zw. z art. 209 § 1 k.k. (niealimentacji); zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia 30 lipca 2024 r. wskazujące na konieczność dalszego leczenia zmian chorobowych po zamianach kręgów kręgosłupa, kości nosowych, rzepki itd. Rozpoznając wniesione odwołanie Kolegium przytoczyło w pierwszej kolejności treść przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1993 ze. zm.), mających zastosowanie w sprawie, a następnie wskazało, że zastosowanie wobec dłużnika alimentacyjnego ulg może mieć miejsce wyjątkowo i ma charakter uznaniowy. Zdaniem organu odwoławczego samo uzyskiwanie niskich dochodów, bądź też nieuzyskiwanie dochodów nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną, organ winien zbadać, czy stan niskiego uzyskiwania dochodów jest efektem wpływu czynników obiektywnych. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z pisma K. Sądowego przy Sądzie Rejonowym w L. M. K. z dnia 30 kwietnia 2024 r. wynika, iż w okresie ostatnich 3 lat prowadzona wobec wnioskodawcy egzekucja nie była skuteczna (z wyłączeniem grudnia 2021 r.) w wysokości miesięcznej, nie niższej niż wysokość alimentów bieżących na dzieci O. K., Z. K. oraz W. K. w łącznej wysokości 950,00 zł miesięcznie, zatem art. 30 ust. 1 ustawy nie miał zastosowania. Zgodnie z orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS z dnia 6 lipca 2022 r. wnioskodawca był częściowo niezdolny do pracy do 31 lipca 2024 r., wobec powyższego wnioskodawca miał możliwości częściowego świadczenia pracy a obecnie nie ma ograniczeń w wykonywaniu przez wnioskodawcę pracy, ponieważ w innym przypadku stwierdzenie częściowej niezdolności do pracy miałoby charakter bezterminowy. Wnioskodawca jest po leczeniu operacyjnym wieloodłamowego złamania rzepki lewej. W dniu 15 marca 2024 r. wnioskodawca w stanie ogólnym dobrym został wypisany ze szpitala z dalszymi zaleceniami rehabilitacji. Z kserokopii skierowania na badanie RTG, wystawione przez lekarza B. W. dnia 5 czerwca 2024 r. lekarz również określił stan zdrowia wnioskodawcy jako dobry. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia 30 lipca 2024 r. wynika, iż wnioskodawca wymaga dalszego leczenia wielospecjalistycznego, oświadczenie nie zawiera informacji o niemożliwości wykonywania pracy lub ograniczeniach w jej wykonywaniu. Znajdujące się w aktach postępowania dwie karty odmowy hospitalizacji na oddziale neuropsychiatrycznym [...] Centrum Neuropsychiatrycznego w [...], gdzie wnioskodawca starał się o przyjęcie w dniu 13 sierpnia 2024 r. wskazują na fakt, iż dwukrotnie w tym dniu odmówiono wnioskodawcy przyjęcia na oddział, ponieważ wnioskodawca nie miał wymaganego skierowania a lekarz psychiatra E. J. G., wpisał na karcie "brak wskazań do hospitalizacji w trybie pilnym". Kolegium podkreśliło, iż podstawowym dokumentem wskazującym na obiektywne ograniczenia w możliwościach zarobkowych z powodu zdrowia jest zaświadczenie właściwego organu (a nie innego lekarza) wskazujące na ograniczenia w możliwości wykonywania pracy i charakter tych ograniczeń. W odwołaniu wnioskodawca wskazał na okoliczność odbywania kary pozbawienia wolności w trybie dozoru elektronicznego, jednakże nie wykazał czy i jaki sposób wykonywanie kary w ten sposób uniemożliwiło poszukiwanie pracy. Znajdujące się w aktach bilety kolejowe wskazują, iż sposób wykonywania kary nie wiąże się z istotnym ograniczeniem mobilności. Wnioskodawca jest osobą młodą ([...] lat), zatem wiek nie jest przeszkodą utrudniającą znalezienie pracy. Poziom bezrobocia w powiecie [...] wynosi 2,0 % wg publikacji Powiatowego Urzędu Pracy Wskazane okoliczności tj. brak możliwości uzyskania jakiejkolwiek pracy z powodu chorej nogi pomimo posiadania licznych uprawnień do prowadzenia koparko-ładowarek w ocenie Kolegium nie jest obiektywnym czynnikiem wpływającym na uzyskiwanie niskich dochodów. Organ odwoławczy zwrócił następnie uwagę, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe z dochodami na poziomie 764,00 zł i wydatkami na poziomie 1 070,00 zł miesięcznie. Różnicę pomiędzy dochodami a wydatkami, opłaty związane z utrzymaniem mieszkania pokrywa ojciec wnioskodawcy mieszkający w tym samym budynku. Powyższe prowadzi do wniosku, że pomimo trudnej sytuacji skarżącego, zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, skarżący był zdolny w warunkach pracy chronionej a obecnie jest zdolny do podjęcia zatrudnienia. Trudna sytuacja majątkowa nie została spowodowana okolicznościami o charakterze obiektywnym. Ulgi przyznane decyzjami Burmistrza [...] z dnia 31 lipca 2019 r. nr [...] oraz nr [...] dotyczyły okresu, w którym wnioskodawca odbywał karę o charakterze izolacyjnym, zatem nie mogą odnosić się do aktualnego stanu faktycznego. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. K. wskazując, że w dalszym ciągu się leczy, a jego sytuacja zdrowotna jest trudna. Do skargi załączono orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 20 listopada 2024 r., gdzie zaliczono R. K. do osób o osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. W tym miejscu Sąd wskazuje, że przedmiotem sądowej kontroli są decyzje odmawiające całkowitego jak również częściowego umorzenia należności R. K. z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych Ż. K. na dzieci: O. K. ur. [...] 2005 r., Z. K. ur. [...] 2008 r. oraz W. K. ur. [...] 2012 r. przyznanych na mocy decyzji nr [...] z dnia 11 lipca 2017 r., nr [...] z dnia 12 września 2017 r., [...] z dnia 07 grudnia 2020 r., [...] z dnia 02 grudnia 2021 r., [...] z dnia 05 września 2022 r., [...] z dnia 25 września 2023 r., odmowy odroczenia terminu płatności, odmowy rozłożenia na raty należności z tytułu odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, wypłacanych na osoby uprawnione tj. O. K., Z. K. oraz W. K.. Sąd zauważa, że sąd administracyjny – jako sąd posiadający, uprawnienia o charakterze kasacyjnym – jest uprawniony jedynie do kontroli działań organów administracji publicznej w dacie orzekania. Innymi słowy, sąd dokonuje oceny stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia przez organy administracji publicznej. Nie może zatem uwzględniać okoliczności, które miały miejsce po wydaniu zaskarżonego do sądu administracyjnego aktu. Z tego też powodu na obecnym etapie postępowania Sąd nie mógł odnieść się do orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 20 listopada 2024 r., gdzie zaliczono R. K. do osób o osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie powyższe zapadło już po wydaniu zaskarżonej decyzji, co oznacza, że nie mogło stanowić podstawy dokonania oceny prawidłowości działań Kolegium. W rozpoznawanej sprawie spór koncentruje się wokół zagadnienia prawidłowości odmowy umorzenia skarżącemu znajdującemu się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Orzekające w sprawie organy odmówiły umorzenia skarżącemu wspomnianych należności wraz z odsetkami uznając, że nie zaszły podstawy do przyznania mu wspomnianej ulgi w spłacie należności. Mając powyższe na uwadze, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Analiza zacytowanego przepisu wskazuje, że przesłankami decydującymi o dopuszczalności udzielenia ulgi w spłacie należności w jednej z przewidzianych w nim form poza złożeniem wniosku przez dłużnika alimentacyjnego jest jego sytuacja dochodowa i rodzinna. Przepis ten, przez zastosowanie zwrotu "organ (...) może", wskazuje, że nawet wykazanie przez dłużnika odpowiednio niekorzystnej sytuacji dochodowej czy rodzinnej nie powoduje, że organ ma obowiązek przyznania wspomnianej ulgi. Jednocześnie zacytowany przepis nie przewiduje w sposób wyraźny innych kryteriów zastosowania tej instytucji, co oznacza to, że na możliwość zastosowania tego przepisu wpływu nie mają inne okoliczności, jak stan zdrowia dłużnika czy jego możliwości zarobkowe, o ile w ocenie organu nie będą one stanowiły elementu określającego słuszny interes obywatela. W rozpoznawanej sprawie organy ustaliły, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe z dochodami na poziomie 764,00 zł i wydatkami na poziomie 1 070,00 zł miesięcznie. Różnicę pomiędzy dochodami a wydatkami, opłaty związane z utrzymaniem mieszkania pokrywa ojciec wnioskodawcy mieszkający w tym samym budynku. W dacie orzekania skarżący legitymował się orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS z dnia 06 lipca 2022 r. wskazującej, że wnioskodawca był częściowo niezdolny do pracy do 31 lipca 2024 r. Znajdywał się on w leczeniu operacyjnym wieloodłamowego złamania rzepki lewej, przy czym w dniu 15 marca 2024 r. wnioskodawca w stanie ogólnym dobrym został wypisany ze szpitala z dalszymi zaleceniami rehabilitacji. Również z kserokopii skierowania na badanie RTG, wystawione przez lekarza B. W. dnia 05 czerwca 2024 r. lekarz również określił stan zdrowia wnioskodawcy jako dobry. Z uwagi na powyższe, rację należy przyznać rozpatrującym wniosek organom, że sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego same w sobie nie dają podstaw do zastosowania instytucji unormowanej w art. 30 ust. 2 ustawy alimentacyjnej. Sąd podziela bowiem w całości stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 marca 2025 r., sygn. akt I OSK 574/24, Baza CBOSA, wskazująca, że sytuacja osobista i zdrowotna skarżącego, a także jego wiek nie przemawiają za przyznaniem prymatu jego interesowi nad interesem obywateli przejawiającym się w egzekwowaniu od dłużników alimentacyjnych ciążących na nich należności wynikających z faktu poniesienia ciężaru alimentacyjnego przez społeczeństwo w zastępstwie osoby zobowiązanej. Przepis art. 30 ust. 2 ustawy alimentacyjnej powinien być interpretowany w sposób ścisły, a nie rozszerzający, gdyż obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców, a alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka przez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowywanie czy edukację. Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP). Fakt wypłaty przez Państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej z tytułu zasądzonych alimentów, nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka. Co więcej, każde umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych. W takiej sytuacji, gdzie brak jest szczególnie uzasadnionej okoliczności uzasadniającej umorzenie, byłoby to sprzeczne z założeniami ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i prowadziłoby do niedozwolonej, rozszerzającej interpretacji przesłanek z art. 30 ust. 2 tej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 611/16, Baza CBOSA. Jednocześnie zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych uzyskiwanie niskich dochodów nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych. Zła sytuacja finansowa i rodzinna jest bowiem cechą większości zobowiązanych, za których Fundusz Alimentacyjny wypłacał należności i umarzanie należności z tej tylko przyczyny czyniłoby praktycznie martwą normę prawną statuującą obowiązek zwrotu organowi równowartości wypłaconych z funduszu świadczeń. Wobec tego sytuacja dochodowa dłużnika w postępowaniu dotyczącym umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń powinna być analizowana przy uwzględnieniu faktu, że dłużnik alimentacyjny co do zasady jest osobą borykającą się z trudnościami finansowymi. Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. Może mieć to miejsce wówczas, gdy sytuacja dochodowa lub rodzinna nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2432/23, z 21 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 1833/23, Baza CBOSA). Zauważyć dalej należy, że umorzenie świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy alimentacyjnej zapada w ramach uznania administracyjnego. To oznacza, że nawet w przypadku spełnienia przesłanek do zastosowania ulgi, organ może, ale nie musi, ulgę taką przyznać. Kontrola sądu w odniesieniu do elementu uznania administracyjnego nie obejmuje kryterium celowości, zasadniczego w przypadku uznania, lecz koncentruje się na badaniu, czy uznanie organu nie ma charakteru arbitralnego, czy zostało należycie uzasadnione rzeczowymi argumentami. Zdaniem Sądu analiza akt sprawy dowodzi, że prawidłowo organy administracji publicznej oceniły, że w niniejszej sprawie nie przekroczono granic uznania administracyjnego. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w rozpoznawanej sprawie zgodnie z obowiązującymi przepisami i adekwatne do zakresu wynikającego z art. 30 ust. 2 ustawy alimentacyjnej, a wnioski organów utrwalone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jako racjonalne i uzasadniające odmowę przyznania skarżącemu ulgi w spłacie ciążących na nim długów alimentacyjnych nie nosiły cech dowolności. W świetle zebranego w sprawie w toku postępowania administracyjnego materiału, trafnie uznały organy , że w aktualnym stanie nie ziściły się przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniosku skarżącego. Sąd podziela argumentację organów, iż wiek wnioskodawcy ([...] lat), przy uwzględnieniu poziomu bezrobocia w powiecie [...] powoduje, że ma on możliwości zarobkowe, z których powinien skorzystać. Za przyznaniem mu wnioskowanej ulgi nie przemawiały również ulgi przyznane decyzjami Burmistrza Ś. z dnia 31 lipca 2019 r. nr [...] oraz nr [...], ponieważ dotyczyły okresu, w którym wnioskodawca odbywał karę o charakterze izolacyjnym. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na postawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.