II SA/Po 1804/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-06-29

Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Aleksandra Łaskarzewska, Stanisław Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji budowlanej jest zobowiązany do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę, nawet jeśli strona podnosi zarzuty dotyczące naruszenia jej praw procesowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej, organ administracji jest zobligowany do wydania decyzji o przymusowej rozbiórce obiektu na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Rygoryzm tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w okresie wydawania decyzji, wyłączał potrzebę badania przyczyn i okoliczności powstania samowoli, a tym samym ograniczał możliwość wpływu strony na treść decyzji. Zarzuty naruszenia praw procesowych strony nie mogły skutkować inną treścią rozstrzygnięcia, zwłaszcza gdy samowola budowlana została stwierdzona na podstawie dokumentów organu.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał M.A. rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego, stwierdzając samowolę budowlaną z uwagi na brak wymaganego pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. M.A. w skardze do sądu zarzucił naruszenie art. 10 KPA poprzez uniemożliwienie mu zapoznania się z aktami sprawy oraz kwestionował ustalenia organu co do charakteru budowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi M.A.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia NSA Stanisław Małek Protokolant Sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi M.A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] znak [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. /-/ A. Łaskarzewska /-/ M. Bohdanowicz /-/ St. Małek Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003r. [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. nakazano M. A. rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego na działce o nr [...] położonej w K. ul. [...] na podstawie art. 48 i 52 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. nr 106 poz. 1126 z 2000r. ). Przedmiotowy budynek gospodarczy stawiany był bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Tłumaczenie inwestora, iż odbudowuje budynek po pożarze o tyle jest niezasadne w ocenie organu, bowiem pozostałe po upaleniu ściany zewnętrzne i działowe nie są zlokalizowane w miejscu gdzie wybudowano przedmiotowy budynek gospodarczy uprzednio. W związku z powyższym organ uznał, że mamy do czynienia z samowolą budowlaną. M. A. w odwołaniu od tej decyzji podniósł, że jest ona dla niego bardzo krzywdząca. W miejscu gdzie stawia obecnie budynek, stał poprzednio inny, który spalił się i wtedy nikomu nie przeszkadzał. Podniósł także, że w toku prowadzonego postępowania w dniu [...] marca 2003r. i [...] kwietnia 2003r. nie mógł zapoznać się z aktami. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2003r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że kontrola zakresu robót budowlanych wskazuje, iż w niniejszej sprawie, mamy do czynienia z budową, o której mowa w art. 3 pkt. 6 prawa budowlanego. Zgodnie z art. 28 tej ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z protokołu oględzin miejsca pożaru wykonanej przez biegłego sądowego z dziedziny pożarnictwa wynika, że przedmiotowy budynek uległ spaleniu w dużym stopniu i wykonywane roboty nie można uznać za remont lecz budowę obiektu. ] Organ, po stwierdzeniu wybudowania obiektu bez pozwolenia na budowę, jest zobligowany przepisami ustawy prawo budowlane do wydania decyzji o przymusowej rozbiórce garażu w myśl art.48 prawa budowlanego. W skardze do sądu M. A. zarzucił naruszenie przepisu art. 10 kpa, gdyż uniemożliwiono mu branie udziału w postępowaniu administracyjnym z możliwością wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów. Działający w jego imieniu ojciec E. A. kilkakrotnie udawał się do organu, ale nie udostępniono mu akt. Zarzucił także, że nie wykonał nowych ław fundamentowych wbrew twierdzeniom organu, a budynek zrekonstruował tylko w części z uwagi na brak środków finansowych w oparciu o istniejącą posadzkę i ławy. Organ kontrolował prace budowlane i nie kwestionował ich legalności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zwarzył co następuje: Skarga jest niezasadna. W sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, której także nie zaprzecza skarżący, iż prowadził prace budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zaznaczyć należy, iż organy administracji orzekające w I i II instancji stosowały przepis art. 48 w brzmieniu wynikającym z tekstu jednolitego Dz. U. z 2000r. nr 106 poz. 1126 prawa budowlanego z 07.07.1994r. i to w datach pomiędzy [...].04.2003r. i [...].06.2003r., a więc o zastosowaniu "najwyższej kary" za naruszenie porządku prawnego z powołaniem się na brak przedmiotowego pozwolenia na budowę. W tym okresie czasu samowola budowlana nie mogła być legalizowana, a przepis art. 48 traktował ją jako działanie naganne wymagające odpowiedniego przeciwdziałania i był odejściem od systemowej zasady obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, ponieważ nie jest wyjaśnieniem sprawy, w rozumieniu art. 7 kpa sprawdzenie w rejestrach urzędowych właściwego organu, czy na dany obiekt budowlany uzyskano wymagane pozwolenie na budowę lub dokonano wymaganego zgłoszenia budowy albo czy dany organ zgłosił sprzeciw w sprawie zamierzonej budowy. Rygoryzm ten ma odniesienie także do drugiego zarzutu skargi o niewyjaśnienie przez organ okoliczności sprawy i uniemożliwienie udziału w sprawie. Skoro organ ustalił samowolę budowlaną na podstawie własnych dokumentów i przepisy prawa nie wymagały od organu badania jej przyczyn i okoliczności powstania, to strona, która jej się dopuściła, nie mogła nic w sprawie wnieść, co skutkowałoby inną treścią decyzji, tym bardziej, że sam M. A. nie zgłaszał się w sprawie, a jego ojciec nie miał pełnomocnictwa do działania w jego imieniu. Sąd rozważał także w świetle treści przepisu 29 ustawy z 07.07.1994r. prawo budowlane według stanu na dzień wydawania decyzji przez organy, czy zamierzenie inwestycyjne M. A. wymagało pozwolenia na budowę. W tej mierze Sąd dał wiarę organowi nadzoru budowlanego, który w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdził, iż budowa obejmowała wzniesienie nowego budynku gospodarczego o wymiarach [...] m na [...] m parterowego o dachu dwuspadowym, krytym dachówką, z otworami okiennymi w ścianie zachodniej, z cegły pełnej. Został postawiony w części na nowych fundamentach ( ściana szczytowa ) ( patrz k.5 akt administracyjnych.). Te okoliczności, mimo zaprzeczeń strony wskazują na brak możliwości zakwalifikowania tej budowy jako takiej, która nie wymagała pozwolenia na budowę ( art. 29 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy). O powyższym Sąd orzekał na podstawie przepisu art.7 ustawy z 27.03.2003r. o zmianie ustawy - prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. nr 80 poz. 718 ) w związku z wydaniem decyzji ostatecznej przez organy administracji - który określał zasady prawa międzyczasowego od dnia 10.07.2003r. Te zatem okoliczności zadecydowały, iż Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa przez organy orzekające w sprawie i na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późniejszymi zmianami), skargę oddalił. wz /-/ A. Łaskarzewska /-/ M. Bohdanowicz /-/ A. Łaskarzewska Brak podpisu sędziego spowodowany jest jego nieobecnością

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło