II SA/Po 1807/02
WyrokWSA w Poznaniu2005-01-25
Skład orzekający: Ewa Makosz-Frymus, Paweł Miładowski, Danuta Rzyminiak – Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która w dniu rejestracji jako bezrobotna spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego (w tym wymagany staż pracy), ale mogła udokumentować ten staż dopiero po wejściu w życie przepisów znoszących świadczenie, zachowuje prawo do zasiłku przedemerytalnego na dotychczasowych zasadach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zarejestrowały się jako bezrobotne i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, zachowują prawo do tego świadczenia na dotychczasowych zasadach, nawet jeśli udokumentowanie pełnego stażu pracy nastąpiło po wejściu w życie nowych przepisów. Kluczowe jest spełnienie przesłanek materialnoprawnych w dniu rejestracji, a nie możliwość ich natychmiastowego udowodnienia.Stan faktyczny
Skarżąca G. T. zwróciła się o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, dokumentując 30-letni staż pracy. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na skreślenie przepisu regulującego zasiłek przedemerytalny z dniem 1 stycznia 2002 r. Skarżąca argumentowała, że w dniu rejestracji jako bezrobotna (wrzesień 2001 r.) spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku, jednak ostatnie świadectwo pracy, potwierdzające pełny staż, otrzymała dopiero w kwietniu 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) As. sąd. Danuta Rzyminiak – Owczarczak Protokolant: referent stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi G. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję działającego z upoważnienia Starosty Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w S. z dnia [...] maja 2002 r. nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej G. T. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/E.Makosz-Frymus /-/P.Miładowski
Decyzją z dnia [...] września 2001 r. nr [...] Starosta w S. orzekł, że skarżąca G. T. nabyła z dniem [...] września 2001 r. status bezrobotnego oraz nabyła prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] września 2001 r.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2002 r. skarżąca zwróciła się do powiatowego urzędu pracy z wnioskiem o przyznanie jej zasiłku przedemerytalnego, wskazując na dokumenty potwierdzające jej trzydziestoletni staż pracy.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] Starosta w S. odmówił skarżącej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] kwietnia 2002 r.
Uzasadniając decyzję wskazano, iż wniosek strony uznano za bezprzedmiotowy, ponieważ na podstawie art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. Nr 154, poz. 17 93), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 r., został skreślony art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.), według którego można było nabyć prawo do zasiłku przedemerytalnego. Powołano się też, na treść art. 37k ust. 1 pkt 1-4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca wniosła odwołanie.
Decyzją z dnia [...] maja 2002 r., nr [...] Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzja została uchylona, gdyż w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano art. 37k ust. 1 pkt 1-4, dotyczący świadczenia przedemerytalnego, natomiast orzeczono o odmowie przyznania skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Decyzją z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] Starosta w S. odmówił skarżącej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] kwietnia 2002 r.
Uzasadniając decyzję wskazano, że w dniu rejestracji skarżąca udokumentowała staż pracy w wymiarze 28 lat i 50 dni, natomiast po dostarczeniu kolejnych świadectw pracy, w dniu [...] września 2001 r. ogólny staż wyniósł 29 lat i 251 dni. Dnia [...] kwietnia 2002 r. skarżąca dostarczyła świadectwo pracy z Gospodarstwa Nadzoru i Administrowania Zasobem w S. i w ten sposób udokumentowała staż 30 lat i 9 dni pracy.
Uzasadniając powołano treść art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który do dnia 31 grudnia 2001 r. wskazywał, że "zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Podkreślono jednak, że z dniem 1 stycznia 2002 r. przepis art. 37j został skreślony z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, dlatego skarżącej odmówiono przyznania wnioskowanego zasiłku.
Od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca wniosła odwołanie w którym w którym wyjaśniła, że z wnioskiem o przyznanie zasiłku przedemerytalnego zwróciła się [...] kwietnia 2002 r., ponieważ wtedy miała udokumentowany staż 30 lat i dni pracy. Wcześniej – w dacie rejestracji w powiatowym urzędzie pracy - skarżąca posiadała staż 30 lat pracy, jednak miała trudności z uzyskaniem świadectwa pracy, które otrzymała dopiero [...] kwietnia 2002 r
Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając wskazano, na treść art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i podkreślono, że obowiązywał on do 31 grudnia 2001 r. Wyjaśniono, że do dnia 31 grudnia 2001 r. skarżąca nie dostarczyła świadectw dokumentujących 30-letni staż pracy oraz nie złożyła jakiegokolwiek oświadczenia na ten temat. Dopiero [...] kwietnia 2002 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, do którego załączyła świadectwo pracy. W opinii organu odwoławczego skarżąca nie jest uprawniona do nabycia praca do zasiłku przedemerytalnego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, skarżąca wyjaśniła że wykazała staż 30 lat i 9 dni pracy, jednak z powodu trudności z uzyskaniem świadectwa, mogła go udokumentować dopiero w kwietniu 2002 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył, co następuje:
Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarżąca zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. Filia w D. z dniem [...] września 2001 r. W dacie rejestracji skarżąca miała przepracowane 30 lat i 9 dni pracy, jednak udokumentować mogła tylko 28 lat i 50 dni pracy. Ostatnie świadectwo pracy, pozwalające skarżącej na udokumentowanie w sumie 30 lat i 9 dni pracy, skarżąca otrzymała dopiero [...] kwietnia 2002 r. Wtedy też skarżąca dostarczyła świadectwo do powiatowego urzędu pracy wraz z wnioskiem o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Materialnoprawną podstawą przyznania zasiłku przedemerytalnego stanowił, obowiązujący do 31 grudnia 2001 r., art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.), zgodnie z którym "zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn".
Jak słusznie wskazał organ pierwszej instancji, a następnie organ odwoławczy przepis art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu obowiązywał do dnia 31 grudnia 2001 r. Następnie zgodnie z art. 3 ust. 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1793) przepis art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, został z dniem 1 stycznia 2002 r. skreślony.
Organy obu instancji błędnie jednak przyjęły, że pomimo, iż skarżąca spełniała określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, to w sytuacji kiedy 30-letni staż pracy mogła udokumentować dopiero po 1 stycznia 2002 r., należy odmówić jej prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Tymczasem stosownie do treści art. 11 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nabywały oraz zachowywały do niego prawo na dotychczasowych zasadach. "Jeżeli zatem w dniu rejestracji dana osoba ma wymagany okres zatrudnienia i jednocześnie spełnia warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, to w konsekwencji już z tą chwilą powstaje jej uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego. Realizacja tego prawa jednak jest zależna od woli uprawnionego, który powinien złożyć wniosek o zasiłek przedemerytalny. Przyznanie tego zasiłku zatem nie zależy od uznania organu, ale od spełnienia przez bezrobotnego ustawowych przesłanek. Niemożność wykazania w dniu rejestracji posiadania uprawnień do zasiłku przedemerytalnego nie powoduje utraty uprawnienia, lecz jedynie wywołuje ten skutek, że zasiłek przysługuje od dnia następnego po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień."(wyrok NSA z dn. 11 marca 2002 r., sygn. OPS 14/01).
Należy odróżnić kwestie materialnoprawne od kwestii dowodowych czy procesowych. W przedmiotowej sprawie skarżąca już w dniu rejestracji spełniała wszystkie wymagania do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego bowiem przepracowała wymagany ustawą okres 30 lat. Ponieważ jednak nie mogła wtedy otrzymać świadectwa pracy, uzyskała status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Świadectwo pozwalające na udokumentowanie wymaganego stażu pracy skarżąca uzyskała dopiero po 1 stycznia 2002 r. Przed dniem wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, skarżąca zarejestrowała się w powiatowym urzędzie pracy i spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego. W dacie rejestracji w powiatowym urzędzie pracy skarżąca nie była jedynie w stanie udowodnić swojego zatrudnienia w wymiarze 30 lat. Kiedy stało się to możliwe (po otrzymaniu świadectwa pracy z Gospodarstwa Nadzoru i Administrowania Zasobem w S., w kwietniu 2002 r.) skarżąca złożyła stosowny wniosek. W ten sposób skarżąca udowodniła, że już w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy spełniała, wskazane ustawą przesłanki dla przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, a zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, miała prawo oczekiwać, że wnioskowany zasiłek zostanie jej przyznany.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) należało orzec, jak w sentencji wyroku.
Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zaskarżoną decyzją nie przyznano żadnych uprawnień, które podlegałyby wykonaniu.
/-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/E.Makosz-Frymus /-/P.Miładowski
KB/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło