II SA/Po 181/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Radzicka Asesor. sąd. Karol Pawlicki (spr.) Protokolant ref. staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi R.F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu ; o d d a l a s k a r g ę /-/K. Pawlicki /-/A. Zieliński /-/G. Radzicka Decyzją z dnia [...] października 2001r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tj. z 2000r. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) i art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), zobowiązał S.S. do uzyskania pozwolenia na użytkowanie: - budynku gospodarczego o wymiarach [...] x [...] m, - wiaty na maszyny przybudowanej do stodoły o wymiarach [...] x [...] m, - kurnika murowanego o wymiarach [...] x [...] m, - werandy wejściowej do budynku mieszkalnego o wymiarach [...] m x [...] m, wybudowanych na działce nr ewid. [...] w K., gm. W., bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji podano, że na podstawie zebranych w sprawie materiałów, dowodów oraz po przesłuchaniu świadka uznano, że wszystkie budynki zostały wybudowane przed 01 stycznia 1995r. i w związku z powyższym, zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r., postępowanie administracyjne prowadzone jest w oparciu o przepisy obowiązujące w czasie budowy wyżej omawianych budynków tj. Prawa budowlanego z 1974r. Pomimo, iż obiekty wybudowane zostały bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, nie orzeczono przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974r., albowiem nie zachodzą przesłanki określone w tym przepisie. W/w obiekty wybudowane zostały na terenie działki siedliskowej, zatem nie można przyjąć, że wystąpiła sprzeczność z przepisami o planowaniu przestrzennym. Obiekty nie powodują też niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W tych okolicznościach podjęto postępowanie w celu usankcjonowania naruszonego prawa i doprowadzenia do zalegalizowania samowoli budowlanej. Dlatego postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2000r. zobowiązano S.S. do wykonania inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej i dokumentacji budowlanej powykonawczej wybudowanych budynków wraz z oceną techniczną w zakresie przydatności ich do użytku, opracowaną przez osobę posiadającą właściwe kwalifikacje w budownictwie. Odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła R.F., współwłaścicielka działki nr [...]. W uzasadnieniu podała, że organ nadzoru przyjął rok budowy jedynie na podstawie oświadczenia inwestora i zeznań jedynego świadka - byłego pracownika Urzędu Miasta i Gminy. Organ zignorował też pięć opinii biegłych sądowych, wykonanych na zlecenie sądu powszechnego w toczącej się sprawie o zniesienie współwłasności. Nie wzięto również pod uwagę przedłożonych przez uczestniczkę postępowania map geodezyjnych i nie sprawdzono, czy pobierany był podatek od nieruchomości. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że nie wniosły one nic nowego do sprawy, w szczególności: - jedna z map geodezyjnych była aktualizowana w 1967r., - na drugiej mapie ujawniono różnicę w stanie zabudowy nieruchomości z 1967r do roku 2000, - przedłożone opinie biegłych zawierają różne dane. Organ uznał też za zbędne przeprowadzenie dowodu z opłat podatku rolnego, gdyż inwestor mógł budynków nie opodatkować. Skargę na decyzję organu odwoławczego do Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła R.F. Zdaniem skarżącej organy nadzoru budowlanego przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów na rzecz oceny dowolnej, w szczególności pominęły one dowody w postaci map sytuacyjnych i opinii biegłych sądowych. W wyniku powyższych zabiegów organy przyjęły jako podstawę orzekania sprawie przepisy Prawa budowlanego z 1974r., które umożliwiają zalegalizowanie samowolnie wzniesionych obiektów. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga okazała się bezzasadna. W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. i to po przeprowadzeniu wnikliwego postępowania. Zgodnie z treścią art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r., właściwy organ może nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu budowlanego, gdy jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa ludzi lub mienia, ochrony środowiska albo innymi względami interesu społecznego. Jeżeli więc organ na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdził, że wymienione w decyzji obiekty zostały wybudowane przed 1 stycznia 1995r., to prawidłowa była decyzja zobowiązująca inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Jednocześnie organ w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, dlaczego uznał, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. (przymusowa rozbiórka), jak również z jakich powodów odstąpił od wydania decyzji nakazującej zmiany i przeróbki (art. 40 w/w ustawy). W postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego skarżąca starała się wykazać, że obiekty budowlane wymienione w zaskarżonej decyzji nie zostały zbudowane przed 1 stycznia 1995r., ale po tej dacie. Organy nadzoru ustosunkowały się do zarzutów podnoszonych przez skarżącą. Z kolei w skardze do Sądu skarżąca powołała się ponownie na wskazane przez nią przeciwdowody tj. opinie biegłych i mapy geodezyjne z naniesionymi obiektami. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, dlaczego odmówił im wiarygodności i mocy dowodowej. W tych okolicznościach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm). K. Pawlicki A. Zieliński G. Radzicka