II SA/Po 181/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. /-/ E. Podrazik W dniu [...] r. L. G. wniósł skargę na wskazaną wyżej decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r., nr [...], nakazującą skarżącemu rozbiórkę obiektu budowlanego – hali o wymiarach ok. 13,63 x 63,38 i wysokości ok. 3,8 m w kalenicy i ok. 2,97 m w okapie, zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości [...]. W petitum skargi skarżący wniósł m. in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu wydania przez Sąd prawomocnego orzeczenia w sprawie. Uzasadniając złożony wniosek skarżący podniósł, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Skutek ten wynika już z istoty rozbiórki i dotyczy obiektów budowlanych niezależnie od ich wielkości i wartości materialnej. W razie uwzględnienia skargi może okazać się, że nie było podstaw do nakazania rozbiórki, wobec czego może powstać kwestia przywrócenia stanu poprzedniego, co niewątpliwie będzie wiązało się z koniecznością poniesienia znacznych kosztów. Ponadto przedmiotowy obiekt został wzniesiony z poszanowaniem przepisów prawa budowlanego oraz z uwzględnieniem wszelkich zasad sztuki budowlanej. Nie stanowi żadnego zagrożenia dla bezpieczeństwa, zdrowia i życia ludzi oraz zwierząt. Jedynym argumentem przemawiającym za niezwłocznym wykonaniem nakazu rozbiórki jest konieczność doprowadzenia istniejącego stanu do stanu zgodności z prawem. Okoliczność ta nie aktualizuje jednak potrzeby natychmiastowej wykonalności decyzji. Skarżący podkreślił, że wiaty gospodarcze znajdują się na nieruchomości skarżącego do 2014 roku i stanowią nieodłączny element prowadzenia przez niego działalności o charakterze rolniczym. Warunkują one prawidłowe funkcjonowanie gospodarstwa rolnego i możliwość uzyskiwania przez niego dochodów. Skarżący wskazał również, że konieczność dokonania rozbiórki w okresie zimowym pozostaje w sprzeczności z dyrektywami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1840), nakazującymi humanitarne traktowania wszystkich zwierząt. Rozbiórka obiektu, w których przebywają gęsi, skutkować będzie bowiem pozbawieniem ich odpowiedniego schronienia przed mrozem i deszczem. Skarżący nie ma w chwili obecnej środków finansowych umożliwiających zapewnienie zwierzętom odpowiedniego dla nich innego schronienia. Co również istotne, posadowienie i dostosowanie do potrzeb chowu zwierząt innych budynków gospodarczych, w sposób odpowiadający także przepisom prawa budowlanego, w tym uzyskanie wszystkich prawem przepisanych pozwoleń, jest procesem czasochłonnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek okazał się uzasadniony. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej" "P.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z treści art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji jest skonkretyzowane niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stąd obowiązkiem strony jest wskazanie okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tych przesłanek. Przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie jest żądanie wstrzymania wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Zaskarżona decyzja ma zatem niewątpliwie przymiot wykonalności. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż co do zasady wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę lub doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego już ze swej istoty rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt II OZ 468/15; wszystkie cytowane w niniejszym orzeczeniu postanowienia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ewentualna szkoda poniesiona wskutek wykonania prac rozbiórkowych wiąże się przede wszystkim z utratą nakładów finansowych poniesionych na realizację inwestycji, a także z poniesieniem nakładów finansowych w celu wykonania nałożonego obowiązku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 385/12; z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OZ 1382/11; z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2619/11; z dnia 6 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 2046/11). Nie może też ujść z pola widzenia fakt, że wykonanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego prowadzi ze swej istoty do unicestwienia tego obiektu, a przywrócenie stanu poprzedniego, to jest przywrócenie w dotychczasowe miejsce tego samego obiektu, jest obiektywnie niemożliwe. Nawet przyjmując, że odwrócenie skutków rozbiórki może wyrażać się w odbudowie takiego samego obiektu, to nie ulega wątpliwości, że jest to proces trudny do wykonania. Zdaniem Sądu wykonanie zaskarżonej decyzji, nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego – hali wykorzystywanej do chowu gęsi, może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę, a zarazem spowodować trudne do odwrócenia skutki w opisanym wyżej rozumieniu. Obowiązek rozbiórki dotyczy bowiem obiektu stanowiącego integralną część funkcjonującego gospodarstwa rolnego L. G.. Przeznaczenie obiektu do hodowli gęsi jednoznacznie wskazuje na jego funkcję inwentarską związaną z utrzymywaniem zwierząt. Rozbiórka hali wymagać będzie więc także wyłączenia jej z użytku, co – jak wyjaśnił skarżący w motywach wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji – będzie miało negatywny wpływ na funkcjonowanie gospodarstwa rolnego i możliwość uzyskiwania przez niego dochodów. Wykonanie zatem zaskarżonej decyzji byłoby równoznaczne z koniecznością poniesienia nakładów na rozbiórkę, jak i reorganizację prowadzonej działalności związanej z hodowlą gęsi oraz na ewentualne odtworzenie obiektu, co uzasadnia wstrzymanie wykonania tego aktu. W konsekwencji w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji rozbiórkowej. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. /-/ E. Podrazik