II SA/Po 181/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 września 2023 r. w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 22 grudnia 2022 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z dnia 22 grudnia 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 24. ust. 1, art. 24 ust. 2, art. 24 ust. 11, art. 24 ust. 12, art. 24 ust. 15, art. 24 ust. 26, art. 25 ust. 1, art. 24 ust. 25 b, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 poz. 1967 z późn. zm.) w związku z art. 104 § 1, art 107 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz 2000 z późn zm., dalej: K.p.a.), po rozpoznaniu wniosku z dnia 12 października 2022 r., odmówił M. M. przyznania dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła W uzasadnieniu wskazano, że wnioskiem z dnia 12 października 2022 r. M. M. złożyła wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła. Organ wskazał iż z deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw złożonej przez zarządcę budynku w dniu 24 stycznia 2022 r. do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków wynika, że rodzaj stosowanych paliw pod wskazanym we wniosku adresem to węgiel i paliwa węglopochodne oraz drewno kawałkowe. Następnie w dniu 11 października 2022 r. została złożona kolejna deklaracja, w której wskazano, że rodzajem stosowanych paliw jest pelet drzewny. W dniu 20 grudnia 2022 r. na potrzeby dokładnej weryfikacji wniosku przeprowadzono wywiad środowiskowy w celu ustalenia jaki rodzaj paliwa stosowany jest w zgłoszonym źródle ciepła. Z przeprowadzonego wywiadu została sporządzona adnotacja urzędowa. Ustalono, że kocioł na paliwo stałe znajduje się w mieszkaniu wnioskodawczyni w wydzielonym do tego pomieszczeniu wraz z pojemnikiem na paliwo. Ustalono również, że paliwo stosowane w kotle to pelet drzewny. Zdaniem organu I instancji nie ma podstaw do przyznania M. M. wnioskowanego dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła. Organ wskazał, iż w myśl art. 24 ust 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, w przypadku gdy głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane peletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy, albo kocioł gazowy zasilany skroplonym gazem LPG, albo kocioł olejowy – zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r, o wspieraniu termomodemizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U.z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576 i 1967), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Zdaniem organu, choć ustalono, że kocioł na paliwo stałe znajduje się w mieszkaniu wnioskodawczyni w wydzielonym do tego pomieszczeniu wraz z pojemnikiem na paliwo, a paliwo stosowane w kotle to pelet drzewny, to omawiany dodatek nie przysługuje skarżącej. Zdaniem organu podstawą przyznania wnioskowanego świadczenia nie może być art. 24 ust. 25 b ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, który stanowi, iż dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także w przypadku, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodemizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r. Tymczasem w przypadku wnioskodawczyni zarządca budynku zgłosił i dokonał wpisu do dnia 11 sierpnia 2022 r., jednakże z błędnymi danymi. Dane te zostały dopiero uzupełnione w deklaracji z dnia 11 października 2022 r. Od opisanej wyżej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. M. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odwołaniu podniosła, że wywiad środowiskowy potwierdził, że rodzaj stosowanego paliwa w kotle to pelet drzewny, wobec tego na podstawie art. 25 b ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw przysługuje jej omawiany dodatek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 26 stycznia 2023 r. nr [...], działając na podstawie art. 1, art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. nr. 79 poz. 856 z 2001 r.) oraz art. 17 pkt. 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że warunkiem otrzymania przedmiotowego dodatku jest zgłoszenie (wpisanie) do centralnej ewidencji emisyjności budynków, iż głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy na paliwo stałe zasilane peletem drzewnym, drewnem kawałkowym albo innym rodzajem biomasy albo kocioł gazowy zasilany skroplonym gazem LPG albo kocioł olejowy – dokonane najpóźniej do dnia 11 sierpnia 2022 roku. Tymczasem w pierwszej deklaracji złożonej w dniu 24 stycznia 2022 r. wskazano, iż jego budynek mieszkalny ma zainstalowane źródło ciepła - kocioł na paliwo stałe - węgiel i paliwa węglopochodne oraz drewno. Dopiero w dniu 11 października 2022 r. zarządca złożył kolejną deklarację w której wskazał jako rodzaj stosowanego paliwa: węgiel i paliwa węglopochodne, drewno oraz pelet drzewny. W związku z powyższym, w ocenie SKO, nie można przyjąć, iż dom Skarżącej jest ogrzewany w sposób wskazany w art. 24 ust. 1 ww. ustawy. Zdaniem SKO, rozpatrując prawo do przedmiotowego dodatku, organ obowiązany jest do stosowania przepisów cytowanej wyżej ustawy, która każe uwzględniać stan faktyczny, wynikający z deklaracji do ściśle określonej daty, tj. do 11 sierpnia 2022 roku. Wszelkie zmiany w zakresie głównego źródła ogrzewania dokonane w deklaracji zgłoszonej po wskazanej dacie, nie są uwzględniane przy ustalaniu prawa do tego dodatku. Pismem z dnia 21 lutego 2023 r. M. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na opisaną wyżej decyzję Kolegium, podnosząc, że nie powinna być obciążona negatywnymi konsekwencjami wadliwej deklaracji, którą złożył zarządca nieruchomości i wskazując, że deklaracja została skorygowana, a skarżąca używa źródla ciepła wskazanego w przepisach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W przedmiotowej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 stycznia 2023 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 22 grudnia 2022 r., nr [...], którą odmówiono przyznania M. M. dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła. Materialnoprawne przesłanki przyznania wyżej wspomnianego dodatku określa art. art. 24 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, zgodnie z którym dodatek ten przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, w przypadku gdy głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest m.in. kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane peletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy, zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576 i 1967), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Jednakże warunki przyznania przedmiotowego świadczenia wynikające z wyżej przytoczonego przepisu zostały istotnie złagodzone przepisami art. 24 ust. 25a i 25b wymienionej ustawy, które weszły w życie od dnia 4 listopada 2022 r. Przepis art. 24 ust. 25a stanowi, iż w przypadku posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do dodatku dla gospodarstw domowych. W takim przypadku organ ten przyznaje dodatek w drodze decyzji administracyjnej z urzędu, bez konieczności składania wniosku oraz bez składania odpowiedniej deklaracji dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji. Natomiast zgodnie z art. 24 ust. 25b wyżej wymienionej ustawy, dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także w przypadku, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 24 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 24 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy. W takiej sytuacji wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków dokonywany jest z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Z przytoczonych regulacji art. 24 ust. 25a i 25b ustawy wynika, że do przyznania przedmiotowego dodatku wystarczające jest, że organ administracji ustali w drodze wywiadu środowiskowego, że głównym źródłem ciepła w gospodarstwie domowym jest jedno ze źródeł wymienionych w art. 24 ust. 1 pkt 1-3 ustawy, niezależnie od tego czy i kiedy zostało ono zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków. Zdaniem Sądu stan faktyczny niniejszej sprawy objęty jest dyspozycją art. 24 ust. 25b ustawy. Niewątpliwie głównym źródłem ciepła w gospodarstwie domowym skarżącej jest kocioł na paliwo stałe zasilany peletem drzewnym – jak wskazała skarżąca we wniosku i co znalazło potwierdzenie w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym przez organ I instancji w dniu 20 grudnia 2022 r. Wymienione źródło ciepła zostało zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków w dniu 11 października 2022 r. Jak wynika z adnotacji urzędowej Zastępcy Dyrektora MGOPS w P. J. B. z dnia 20 grudnia 2022 r. zgłoszenie to potraktowano jako nową deklarację "ze zwględu na brak możliwości korekty" wcześniejszego zgłoszenia dokonanego w dniu 24 stycznia 2022 r. przez zarządcę budynku PTBS P. sp. z o.o., gdzie jako główne źródło ciepła we wszystkich lokalach mieszkalnych wskazano kocioł na paliwo stałe zasilane węglem i paliwami węglopochodnymi oraz drewnem kawałkowym. Jak wykazał to wywiad środowiskowy przeprowadzony u skarżącej zgłoszenie z dnia 24 stycznia 2022 r. było wadliwe i nie wskazywało na rzeczywisty rodzaj głównego źródła ciepła w mieszkaniu skarżącej. Jak wskazano powyżej rzeczywiste główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącej, które odpowiada kategorii wymienionej w art. 24 ust. 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r. W tej sytuacji – wobec treści art. 24 ust. 25b ustawy – organ administracji nie może opierać swojego rozstrzygnięcia na wadliwym zgłoszeniu zarządcy budynku z dnia 24 stycznia 2022 r., lecz na ustaleniach faktycznych dokonanych w toku wywiadu środowiskowego. Okoliczność, że w deklaracji złożonej do dnia 11 sierpnia 2022 r. zarządca budynku błędnie zakwalifikował główne źródło ciepła jako opalane węglem i paliwami węglopochodnymi oraz drewnem kawałkowym nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia, skoro w rzeczywistości główne źródło ciepła w gospodarstwie domowym skarżącej jest zasilane peletem drzewnym – co organ I instancji ustalił ponad wszelką wątpliwość. Tym samym uznać należy, iż w niniejszej sprawie zastosowanie powinien znaleźć przepis art. 24 ust. 25b ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw. W konsekwencji decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 stycznia 2023 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 22 grudnia 2022 r., albowiem zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 25b ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, które miało wpływ na wynik sprawy. Ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji zastosuje się do oceny prawnej i wytycznych zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 28 marca 2023 r. wydanego w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1327).