II SA/Po 1812/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-10-20
Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Barbara Drzazga, Lilianna Drewniak-Żaba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, organ administracyjny może nakazać jego rozbiórkę, jeśli obiekt ten istniał przed nabyciem nieruchomości przez obecnego właściciela i jego budowa mogła nastąpić przed wejściem w życie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r.? Czy w przypadku płyty betonowej, której daty budowy nie można jednoznacznie ustalić, organ administracyjny prawidłowo zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku garażu, którego budowa została jednoznacznie ustalona na jesień 2001 r. (po wejściu w życie Prawa budowlanego z 1994 r.), organ administracyjny prawidłowo orzekł o jego rozbiórce na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Natomiast w odniesieniu do płyty betonowej, której data budowy nie została jednoznacznie ustalona i istniała możliwość, że została wybudowana przed nabyciem nieruchomości przez obecną właścicielkę lub przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r., sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 107 kpa) z powodu niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. W związku z tym, zaskarżona decyzja w części dotyczącej płyty betonowej została uchylona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę płyty betonowej i garażu wybudowanych bez pozwolenia na budowę. Skarżąca podniosła, że nabyła nieruchomość wraz z obiektami, przeprowadziła remont adaptacyjny i złożyła wniosek o warunki zabudowy. Sąd uchylił decyzję w części dotyczącej rozbiórki płyty betonowej, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania w zakresie zebrania materiału dowodowego dotyczącego daty budowy płyty.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części nakazującej A.M. rozbiórkę płyty betonowej; w pozostałej części skargę oddalono; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kwoty tytułem połowy uiszczonego wpisu; określenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w zakresie uchylonym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Barbara Drzazga Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba /spr./ Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2004 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] r. Nr [...] w części nakazującej A.M. rozbiórkę płyty betonowej o powierzchni 54,7 m2 zlokalizowanej na działce przy ul. [...] w P. wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, II. w pozostałej części skargę oddala, III. zasądza od [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem połowy uiszczonego wpisu od skargi, IV. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w zakresie wskazanym w punkcie 1 wyroku. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga MK
Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., powołując podstawę prawną z art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) nakazał A.M. rozbiórkę płyty betonowej o powierzchni 54,7 m2 oraz garażu o wymiarach 3,65 m x 5,65 m, zlokalizowanych na działce przy ul. [...] w P., wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że na nieruchomości należącej do A.M. wybudowane są, bez wymaganego pozwolenia - płyta betonowa o powierzchni 54,7 m2 oraz garaż. Z oświadczenia właścicielki wynika, że zostały one wybudowane jesienią 2001 r.
Ponieważ zgodnie z treścią art. 28 cytowanej ustawy na wykonanie powyższych robót wymagane jest pozwolenie na budowę - należało orzec o rozbiórce przedmiotowych obiektów.
W odwołaniu od powyższej decyzji A.M. podała, że nabyła nieruchomość przy ul. [...] w P. wraz z budynkiem gospodarczym i garażem. Z uwagi na zły stan techniczny obiektów przeprowadziła częściową rozbiórkę i remont adaptacyjny.
W czerwcu 2001 r. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy i wydanie pozwolenia na budowę, lecz [...] czerwca 2001 r. wydano decyzję nakazującą rozbiórkę, a następnie odmówiono wydania decyzji o warunkach zabudowy. Podniosła ponadto, że organ orzekający 2-krotnie wskazał inną powierzchnię płyty betonowej.
Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. złożyła również M.Ś., wobec której jednak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...] lipca 2002 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wyjaśniając, że wybudowanie garażu i wykonanie płyty betonowej wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, którym inwestor nie legitymuje się. Naruszenie tego obowiązku skutkuje podjęciem przez organ administracyjny działań w trybie art. 48 prawa budowlanego.
Odnośnie zarzutu różnego określenia przez organ I instancji powierzchni płyty betonowej, organ odwoławczy podał, iż dokładny pomiar spornej płyty nastąpił przed wydaniem zaskarżonej decyzji, w dniu [...]r. i jego wynik nie był kwestionowany przez stronę, ani w dniu pomiaru, ani przed wydaniem decyzji.
A.M. wniosła skargę do Sądu administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, powtarzając argumenty zawarte w odwołaniu, a nadto wskazując na naruszenie przez organy art. 28 i 29 prawa budowlanego, w szczególności ust. 1 pkt 1 lit. a wskazując na brak przesłanek do orzeczenia rozbiórki.
Zarzuciła ponadto naruszenie art. 5 kc, albowiem jej działania nie spowodowały żadnych ograniczeń i uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Orzekający w sprawie organ wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wyjaśnił ponadto, że bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje argument skarżącej poprawy wizerunku nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak wynika z art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Jednakże zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 49 i art. 103 ust. 2 ustawy wskazany przepis nie znajduje zastosowania w sytuacji jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 49); a także do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
W przedmiotowej sprawie okolicznością niesporną jest fakt wybudowania garażu jesienią 2001 r. Datę tę wskazała skarżąca i brak jest podstaw do jej kwestionowania. W tym więc zakresie organy orzekające - z uwagi na zaistnienie przesłanek nakazujących rozbiórkę orzekły w sposób prawidłowy zgodnie z treścią art. 48 prawa budowlanego z 1994 r.
Jednakże rozpatrując sprawę w zakresie nakazania rozbiórki płyty betonowej Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 kpa, albowiem organ wydał decyzję bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Ze znajdującego się w aktach administracyjnych oświadczenia strony (k. 12) wynika, że dokonała ona remontu garażu wczesną jesienią (2001 r.). Nie ma natomiast oświadczenia w przedmiocie daty wykonania płyty betonowej. Natomiast w trakcie dokonywania czynności kontrolnych w dniu [...] kwietnia 2002 r. A.M. podała, że "płyta została wykonana nie wiadomo kiedy" (k. 32).
Należałoby więc rozważyć, czy przedmiotowa płyta nie znajdowała się na nieruchomości już w momencie jej nabycia przez skarżącą i nie została wykonana przez poprzedniego właściciela - przed postawieniem drewnianego pomieszczenia - na co wskazują dołączone przez skarżącą do akt sprawy fotografie (pomiędzy k. 13 i k. 14).
W zależności od powyższych ustaleń w sprawie należałoby rozważyć, czy w sprawie nakazania rozbiórki płyty betonowej znajdują zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r., czy też przepisy poprzednio obowiązującego Prawa budowlanego z 1974 r., umożliwiające legalizację obiektu, po wykluczeniu przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 tego Prawa (a więc sprzeczność z planem oraz niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia).
Podejmując we wskazanym zakresie zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2002 r. organy administracyjne naruszyły prawo materialne i przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w związku z tym należało orzec jak w sentencji zgodnie z art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd rozstrzygnął, zgodnie z przepisem art. 152 powyższej ustawy o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim została ona uchylona.
/-/ L.Drewniak-Żaba /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło