II SA/Po 1826/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędzia NSA Grażyna Radzicka Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant ref.staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2004 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r. [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M.K. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ R.Batorowicz /-/ G.Radzicka MK Postanowieniem z dnia [...] maja 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D., powołując podstawy prawne z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz. 414 ze zm.), postanowił wstrzymać prowadzenie robót budowlanych obejmujących swoim zakresem: ustawienie altany drewnianej z gotowych elementów, wylanie cokołu betonowego, wylanie podkładu betonowego w altanie, wykonywanych bez decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia. W uzasadnieniu postanowienia zawarto stwierdzenie wskazujące, że prowadzenie robót budowlanych uznano za przypadek inny niż określony w art. 48 prawa budowlanego opierając się na wynikach oględzin przeprowadzonych w dniu 16 maja 2001 r. Równocześnie określono, że przeprowadzone prace należało doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, co winno polegać na dokonaniu zgłoszenia. Z akt sprawy wynikało, że jeszcze w dniu 18 maja 2001 r. inwestor M.K. złożył w Urzędzie Miejskim w S. zgłoszenie robót polegających na posadowieniu altany na należącej do niego nieruchomości. W stosunku do tego zgłoszenia nie zgłoszono sprzeciwu. Po wymianie korespondencji, głównie kierowanej przez właścicielkę nieruchomości sąsiedniej w stosunku do tej, na której posadowiono obiekt budowlany, do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wszczęto w dniu 9 listopada 2001 r. postępowanie dotyczące realizacji inwestycji. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D., powołując podstawę prawną z art. 48 prawa budowlanego, nakazał M.K. rozbiórkę altany drewnianej ustawionej na działce nr [...] przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę, ani też nie dokonał zgłoszenia robót budowlanych, a mimo tego wybudował altanę na swej działce, co ustalono w trakcie oględzin w dniu 16 maja 2001 r. Poza tym powołano się na nadmierne zbliżenie obiektu do granicy nieruchomości oraz na okoliczność cofnięcia przez właścicielkę sąsiedniej nieruchomości zgody na takie zbliżenie. M.K. wniósł odwołanie od tej decyzji. Powołał się głownie na fakt, że wykonał obowiązki nałożone postanowieniem z dnia [...] maja 2001 r., to jest dokonał zgłoszenia robót budowlanych. Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia stwierdzono, że zgłoszenia robót budowlanych dokonano już po realizacji inwestycji kwalifikowanej jako obiekt małej architektury. W tej sytuacji uznano, że postanowienie z dnia [...] maja 2001 r. wydano z naruszeniem przepisów prawa budowlanego. Uznano, że istniały warunki pozwalające na prowadzenie postępowania i wydanie decyzji na podstawie art. 48 prawa budowlanego. M.K. wniósł do sądu administracyjnego skargę, której treść wskazywała, że domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Na poparcie skargi przedstawił argumenty zbieżne z powołanymi w odwołaniu. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazywanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ustalenia przedstawione w zaskarżonej decyzji wskazywały, że już w chwili dokonywania oględzin w dniu 16 maja 2001 r. istniał stan rzeczy polegający na tym, że skarżący zrealizował obiekt małej architektury bez uprzedniego zgłoszenia, to jest z naruszeniem wymogów określonych w art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 4 oraz art. 30 ust. 2 prawa budowlanego. Formalnie rzecz biorąc stan taki odpowiadał przesłankom art. 48 prawa budowlanego, to jest wzniesieniu obiektu budowlanego bez wymaganego prawem zgłoszenia z konsekwencją w postaci nakazu rozbiórki obiektu. W sprawie niniejszej nie można jednak było pominąć, że opisany stan rzeczy znany był organowi nadzoru budowlanego już skutkiem oględzin, a mimo tego ostatecznym i niewzruszonym w trybie nadzwyczajnym postanowieniem z dnia [...] maja 2001 r. zakwalifikowany został jako odmienny od tego jaki obejmuje dyspozycja art. 48 prawa budowlanego. Równocześnie podkreślić należało, że skarżący wykonał nałożony przez organ nadzoru budowlanego obowiązek, to jest dokonał zgłoszenia. Po wydaniu postanowienia z dnia [...] maja 2001 r. doszło do dwojakiego rodzaju akceptacji realizacji robót budowlanych jako zgodnych z prawem. Organ nadzoru budowlanego nie podjął czynności o jakich mowa w art. 51 ust. 1 i 2 prawa budowlanego. Organ administracji architektoniczno-budowlanej natomiast w terminie określonym w art. 30 ust. 2 prawa budowlanego nie zgłosił sprzeciwu o jakim mowa w tymże przepisie. Konstrukcja demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) oraz zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa) sprzeciwia się sytuacji, w której akceptacja określonego stanu rzeczy jako zgodnego z prawem przez właściwe organy administracji publicznej, choćby niesłuszna, mogła być poważana poza ściśle prawem określonymi trybami wzruszania ostatecznych rozstrzygnięć. Z tej też przyczyny za niedopuszczalną należało uznać zmianę stanowiska organów nadzoru budowlanego jaka miała miejsce w niniejszej sprawie. Z wymienionych przyczyn uchylono decyzje organów obu instancji na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzekając w przedmiocie kosztów postępowania stosownie do art. 200 tejże ustawy. Mając na względzie wskazane naruszenia prawa, na podstawie art. 152 upsa określono niemożność wykonywania zaskarżonej decyzji. Stanowisko Sądu sprawia, że ponowne rozpatrywanie z urzędu sprawy w przedmiocie samowoli budowlanej będzie bezprzedmiotowe i winno podlegać umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. /-/ L. Drewniak-Żaba /-/ R.Batorowicz /-/ G.Radzicka MK