II SA/Po 1832/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Protokolant Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. przy udziale Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] A.O. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie prawa jazdy; 1. uchyla tą decyzję i punkt 2 poprzedzającej ją decyzji Starosty K. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. C. kwotę 20 (dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/B. Popowska /-/E. Makosz-Frymus MW W dniu [...] stycznia 2003 roku K. C., w związku z ustawowym obowiązkiem wymiany prawa jazdy, złożył wniosek w Starostwie Powiatowym w K. o wymianę prawa jazdy kategorii A, B, C, D, E i T . Starosta K.na podstawie art. 90 ust. 1 i art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2003 roku nr 58, poz.515 ) w związku z § 2 i § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy ( Dz. U. nr 69, poz. 640 ze zm. ) w związku z § 2 i § 7 ust. 1 pkt. 1 lit. d i pkt. 4 lit a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami ( Dz. U. nr 150, poz. 1680 ) w punkcie drugim decyzji z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] odmówił wymiany prawa jazdy w zakresie kategorii B. W uzasadnieniu wskazano m.in., że weryfikacja akt wnioskodawcy nie potwierdziła posiadania przez kierowcę uprawnień w zakresie kat. B, dlatego organ nie ma podstaw do potwierdzenia tej kategorii w wydanym, w wyniku wymiany dokumencie prawa jazdy nawet jeżeli w przedłożonym do wymiany dokumencie kategoria ta była uwidoczniona. W dniu [...] maja 2003 r. K. C. wniósł odwołanie od decyzji, w którym wskazał, że dwukrotnie otrzymał druki prawa jazdy z kategorią B i organ nie miał prawa odmówić wydania prawa jazdy kat. B . Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że weryfikacja akt ewidencyjnych kierowcy nie potwierdziła nabycia uprawnień do kierowania pojazdami według kategorii B. Także Urząd Wojewódzki nie potwierdził by K. C. przystępował do egzaminu na kat. B. Przepis art. 150 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy ( Dz. U. nr 69, poz. 640 ) określa, że przy wymianie prawa jazdy starosta, w myśl §5 ust. 2 cyt. rozporządzenia stosuje tryb i zasady określone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu skarżący podniósł, że uprawnienia do kategorii B zdobył zgodnie z przepisami prawa. Jedynym dowodem posiadanych uprawnień jest dokument prawa jazdy, który przedłożył do wymiany. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenia i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr153, poz. 1270 ze zm. ) Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją. Zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Przedmiotem sporu jest odmowa wymiany prawa jazdy w zakresie kategorii B, w związku z upływem okresu jego ważności i ustawowym obowiązkiem wymiany posiadanych przez kierowców dokumentów potwierdzających posiadane kwalifikacje do prowadzenia pojazdów. W istocie zaś spór sprowadza się do ustalenia kwestii prawnej tj. ustalenia zakresu i charakteru kompetencji organu działającego na wniosek o wymianę prawa jazdy. Zdaniem organów I i II instancji kompetencje te wynikają z art. 150 upr. oraz przepisów dwóch rozporządzeń Ministra Infrastruktury: w sprawie wymiany praw jazdy i w sprawie wydawania uprawnień. Zdaniem Sądu z tym stanowiskiem zgodzić się nie można. Obowiązek wymiany posiadanych praw jazdy przewiduje art.150 ust.1 upr, który stanowi, że prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie w jakim zostały wydane. Przepis art.150 ust. 2 zawiera ustawowe upoważnienie dla Ministra Infrastruktury , dotyczące określenia warunków i terminów wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę. Nie zawiera ustawowego upoważnienia dla Ministra Infrastruktury dla określenia warunków ponownej weryfikacji wydanych wcześniej praw jazdy i warunków odmowy wydania prawa jazdy w związku z wymianą praw jazdy. Warunki wydawania i odmowy wydawania praw jazdy normuje art. 90 i 91 upr oraz przepisy rozporządzenia w sprawie wydawania uprawnień. K.C. złożył wniosek o wymianę prawa jazdy, dołączył do wniosku dokumenty, których załączenie jest obligatoryjne i uiścił wymaganą opłatę ( ustęp 3§2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymiany praw jazdy ), tym samym wywiązał się z nałożonego ustawą obowiązku. W tym stanie rzeczy działania podjęte przez organ I instancji, a następnie II instancji, Sąd uznaje za nieprawidłowe i dlatego na podstawie art. 145§1 pkt.1a upsa orzekł jak w pkt.1 wyroku. Jakkolwiek Sąd zdaje sobie sprawę ,że zakres uprawnień organu I instancji może budzić wątpliwości, a to w świetle § 5 ust 1 wskazanego rozporządzenia to jednak zdaniem Sądu nie można uznać za zgodne z prawem by w postępowaniu w sprawie wymiany prawa jazdy możliwe było weryfikowanie uprawnień kierowcy do kierowania pojazdami. Wydane skarżącemu prawo jazdy kategorii B jest decyzją administracyjną i jej uchylenie wymaga specjalnego trybu przewidzianego w kodeksie postępowania administracyjnego dla wzruszenia decyzji ostatecznych. Czynność wymiany prawa jazdy ma charakter czynności materialno – technicznej, stąd do czasu wzruszenia decyzji w sprawie wydania prawa jazdy kategorii B K.C., nie jest możliwa odmowa wymiany posiadanego dotychczas prawa jazdy. Nie jest prawidłowe w postępowaniu w sprawie wymiany prawa jazdy weryfikowanie uprawnień kierowcy do kierowania pojazdami. Bowiem upoważnienie ustawowe z art.150 ust.2 upr nie dotyczy prawnej możliwości pozbawiania nabytych wcześniej uprawnień. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 upsa. Przepisu art.152 upsa nie zastosowano wobec negatywnego charakteru rozstrzygnięcia podlegającego weryfikacji w niniejszym postępowaniu. /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/B. Popowska /-/E. Makosz-Frymus MW