II SA/Po 1845/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-09-07
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Aleksandra Łaskarzewska, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na użytkowanie obiektu może zostać odmówione z powodu niespełnienia wymagań dotyczących szerokości dojazdu i dojścia, jeśli organ nie pouczył strony o konieczności dostarczenia ekspertyzy technicznej w tym zakresie i nie wyjaśnił rozbieżności między stanowiskiem organu a opinią biegłego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę prawdy obiektywnej, swobodnej oceny dowodów oraz udzielania informacji. Organy nie wykazały w sposób jednoznaczny niespełnienia wymagań technicznych, nie pouczyły strony o konieczności złożenia ekspertyzy w zakresie § 2 ust. 2 rozporządzenia, a także nie wyjaśniły rozbieżności między własnym stanowiskiem a opinią biegłego.Stan faktyczny
Skarżący J.U. złożył wniosek o pozwolenie na użytkowanie sklepu odzieżowego w zabudowanej bramie. Organ pierwszej instancji odmówił wydania pozwolenia, powołując się na niespełnienie wymogu szerokości dojazdu (min. 3 m) zgodnie z § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję, dodając argumentację dotyczącą niespełnienia wymogów § 16 rozporządzenia w zakresie dojścia dla osób niepełnosprawnych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak pouczenia o konieczności dostarczenia ekspertyzy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty O., orzekł o braku jej wykonalności i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 września 2005r. przy udziale sprawy ze skargi J.U. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty O. z dnia [...] maja 2003r. Nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 10zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/E. Podrazik /-/B. Drzazga /-/A. Łaskarzewska
Dnia [...] maja 2003r. Starosta O. decyzją nr [...] odmówił pozwolenia na użytkowanie sklepu branży odzieżowej w O. przy ul. [...] J. U.
W uzasadnieniu wywiedziono, że wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie sklepu znajdującego się w bramie złożył J. U.
Dnia [...] marca 2003r. wydano postanowienie zobowiązujące do dostarczenia przez inwestora inwentaryzacji powykonawczej oraz ekspertyzy technicznej, potwierdzającej przydatność obiektu do użytkowania z uwzględnieniem § 14 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz oświadczenie o braku sprzeciwu ze strony Inspekcji Sanitarnej, PIP, Państwowej Straży Pożarnej.
J. U. dostarczył w terminie oświadczenie o braku sprzeciwu organów wymienionych w art. 56 prawa budowlanego (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126). Dostarczył także inwentaryzację i ekspertyzę budowlaną.
Organ I instancji zacytował też treść § 14 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zgodnie z nim do działek budowlanych oraz budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej odpowiedni do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej.
Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m.
Zgodnie z przedstawioną inwentaryzacją i ekspertyzą budowlaną warunek ten nie jest spełniony.
Wojewoda dnia [...] lipca 2003r. decyzją o numerze [...] wskutek odwołania J. U. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z uzasadnienia wynika, iż inwestor bez wymaganego pozwolenia na budowę dokonał zabudowy bramy wjazdowej na posesji w O., czyli naruszył art. 28 ustawy prawa budowlanego. Zgodnie z zaleceniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego J. U. złożył wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie sklepu zlokalizowanego samowolnie w zabudowanej bramie.
Przypomniano, że postanowieniem z dnia [...] marca 2003r. zobowiązano inwestora do dostarczenia inwentaryzacji powykonawczej potwierdzającej przydatność obiektu do użytkowania z uwzględnieniem § 14 cytowanego wyżej rozporządzenia.
W uzasadnieniu wywiedziono, że organ I instancji odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie z uwagi na niezachowanie warunku z § 14 cytowanego rozporządzenia, który mówi, że szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 metry.
Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo ocenił obiekt z uwzględnieniem przepisów wspomnianego rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r.
Postanowienie przepisu § 330 tegoż rozporządzenia stanowił, że przepisów tych nie stosuje się, gdy przed dniem wejścia ich w życie została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, albo gdy zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót w przypadku uzyskania decyzji o pozwoleniu.
§ 330 nie ma w sprawie zastosowania.
Nie można też zdaniem organu odwoławczego zastosować § 2 ust. 2 rozporządzenia.
Inwestor nie przedstawił ekspertyzy, która wskazywałaby na możliwość rozważenia odstępstw.
Zabudowa bramy przejazdowej uniemożliwia dojazd z drogi publicznej do budynków usytuowanych w podwórzu.
Organ odwołujący stwierdził, że budynek jest wielorodzinny.
Do wejść winny być prowadzone dojście o szerokości 1,5m, co najmniej jedno dojście winno zapewnić osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych części, z których osoby te mogą korzystać.
Organ odwoławczy wywiódł, że po zabudowie bramy przejazdowej do mieszkań – wejście C, D i E prowadzi dojście przez korytarz (wejście A), o szerokości nie zwymiarowanej na rysunku a ze skali wynika, że w najwęższym miejscu ma szerokość 1,35m oraz przez drzwi o szerokości 0,95m, co nie spełnia warunków minimum 1,5m.
Wejście "A" posiada też stopień utrudniający dostęp osobom niepełnosprawnym.
Organ odwoławczy wywiódł, że nie spełnione zostały wymagania z § 16 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r.
Złożona przez skarżącego inwentaryzacja i ekspertyza techniczna sporządzona przez mgr inż. A.C. zawiera następujące wyniki.
Dojazd do budynku przy ul. [...] istnieje z ulicy miejskiej spełniając wszystkie wymagania jeżeli chodzi o szerokość i utwardzenie.
Do poszczególnych klatek schodowych dostęp jest realizowany przez utwardzone dojście o szerokości min. 150cm, co spełnia wymaganie § 16 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r.
Na podwórze i do schodów na piętro prowadzi dojście o szerokości 157cm wg stanu z marca 2003r., co spełnia wymagania z § 16 ust. 1 tegoż rozporządzenia. Analizując przystosowanie budynku do osób niepełnosprawnych wywiedziono, że w drzwiach oznaczonych jako "A" jest stopień o różnicy poziomów około 12cm. Jest to utrudnienie nie zapewniające dostępu osobom niepełnosprawnym.
Biegły dodał, że dojazd dla celów przeciwpożarowych specjalista ds. przeciwpożarowych zaopiniował bez uwag. Nadmieniono, że istniejąca poprzednio brama o szerokości 240cm również nie spełniała warunków na dojazd jednostki straży pożarnej, budynki mieszkalne o wysokości do 4 kondygnacji nie wymagają dojazdu na podwórze. Dostęp innych pojazdów uprzywilejowanych bez zmian.
W ocenie końcowej stwierdzono, że adaptacja bramy na sklep odzieżowy nie narusza postanowień rozdziału 2 rozporządzenia. Do posesji jest zapewniony dojazd od strony ulicy [...], w ograniczonym zakresie drogą osiedlową, od strony ulicy [...], do poszczególnych wejść do budynku zlokalizowanych w pierzei kamienicy funkcjonuje dojście piesze od strony ul. [...] spełniające wymagania § 16 ust. 1 rozporządzenia. W zakresie spełnienia wymagań dla osób niepełnosprawnych – wymagania nie są spełnione.
Skargę do Sądu na decyzję Wojewody złożył J. U. Zarzucił organowi II instancji sanowanie rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego przez organ I instancji, w tym art. 7, 8, 9 kpa.
Zdaniem skarżącego niewyjaśniono należycie stanu faktycznego, niepoinformowano strony o konieczności dostarczenia ekspertyzy technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę, nieustosunkowanie się do twierdzeń strony.
Ponadto zdaniem skarżącego w postępowaniu administracyjnym dopuszczono się rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez przyjęcie, że zmiany dokonane przez skarżącego naruszają warunki stawiane przez przepisy prawa budowlanego.
Zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zdaniem skarżącego organ administracji w sposób błędny uznał, że inwestor nie wykazał przesłanek z § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Niespełnienie tych przesłanek mogło mieć miejsce tylko wówczas, gdyby uprzednio zażądano od inwestora dostarczenie ekspertyzy technicznej je obrazujących.
Organy administracji bowiem zobowiązane do udzielania wskazówek związanych z uprawnieniami i obowiązkami stron.
Ponadto organy nie uczyniły ustaleń pomimo zgromadzonego materiału dowodowego, co do istnienia innego dojazdu do posesji niż zabudowaną bramą.
Możliwość zapewnienia dojazdu inną drogą niż zabudowana brama powodują, iż nie musi ona spełniać warunków § 14 Rozporządzenia.
Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Powtórzył do tej pory prezentowaną argumentację.
Dodatkowo podniósł, że organ nie miał podstaw do żądania ekspertyzy technicznej w zw. z § 2 ust. 2 cyt. Rozporządzenia, albowiem na ówczesnym etapie nie posiadał informacji, że obiekt nie spełnia przepisów rozporządzenia. Przepis art. 8 ust. 1 prawa budowlanego wskazuje, że odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych dopuszcza się wyjątkowo.
Wojewódzki Sąd Administracyjnych zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
I tak rację miał skarżący zarzucając, iż w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
I tak naruszona została zasada prawdy obiektywnej z art. 7, 77 § 1 kpa, swobodnej oceny dowodów z art. 80 kpa, zasada udzielenia informacji z art. 9 kpa.
W myśl pierwszej z zasad w toku postępowania organy administracji podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
Zgodnie z art. 80 kpa organy administracji publicznej oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Przestrzeganie zasady udzielenia informacji oznacza, iż organy obowiązane są do należytego wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw do projektów będących przedmiotem postępowania.
Organy czuwają nad tym, by strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają niezbędnych wskazań.
I tak za pozostające w sprzeczności z art. 7, 77 § 1, 80 kpa uznać należy przyjęcie przez organy administracji, że dokonana przebudowa pozostaje w sprzeczności z przepisami rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm.).
Przeprowadzone postępowanie nie wykazało w sposób jednoznaczny niespełnienia wymaganych tymi przepisami przesłanek, w tym także zamieszczonych w § 2 ust. 2.
Zdaniem Sądu zgodzić należy się ze skarżącym, iż o konieczności złożenia ekspertyz z § 2 ust. 2 organ winien inwestora pouczyć.
Przemawia za tym treść zacytowanego przepisu art. 3 kpa w powiązaniu z art. 7, 77 § 1 kpa.
Podkreślenia wymaga, że stanowisko organów administracji pozostaje w sprzeczności z wywodami ekspertyzy biegłego. Organy administracji stwierdzają bowiem, iż analizowana przebudowa nie spełnia wymogów cytowanego rozporządzenia w sytuacji gdy biegły wywiódł nienaruszenie przepisów rozdziału 2 rozporządzenia.
Zauważa jedynie niespełnienie wymagań gdy idzie o dostępność dojścia dla osób niepełnosprawnych.
Przy tego rodzaju rozbieżnościach organy administracji winny dokonać szczególnie wnikliwej rzetelnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Uzasadnienia winny wyjaśniać przyczyny tych rozbieżności, powodów dla których odmówiono mocy dowodowej ekspertyzie, dowodów na których się oparto, tym bardziej gdy zważy się, że postępowanie dowodowe nie zostało powtórzone na etapie postępowania odwoławczego.
Zaniechanie wspomnianej oceny usuwa decyzje sprzed rzetelnej sądowej kontroli.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w punkcie I sentencji (art. 145 § 1 pkt 1 ppkt "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (określanej niżej jako upsa).
Ponownie rozpoznając sprawę organy przeprowadzą szczegółowe postępowanie dowodowe co do spełnienia warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Przy przeprowadzeniu postępowania uwzględnią poczynione w niniejszym uzasadnieniu rozważania.
Uzasadnienie decyzji winno zawierać szczegółową ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym przyczyny odmowy wiarygodności, określonych dowodów.
Jak w punkcie II orzeczono na podstawie art. 152 upsa.
O kosztach rozstrzygnięto na zasadzie art. 200 upsa.
/-/E. Podrazik /-/B. Drzazga /-/A. Łaskarzewska
brak podpisu sędziego
spowodowany jest jego nieobecnością
/-/A. Łaskarzewska
kk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło