II SA/Po 1847/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Barbara Koś Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2004r. przy udziale sprawy ze skargi I. F. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno – technicznej zameldowania: I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Długaszewska /-/ T. M. Geremek /-/ B. Koś Wójt Gminy B. decyzja z dnia [...] roku wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 15 ust. 2 i art. 47 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych( Dz.U. Nr 34, poz. 174 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku B.F. o wymeldowanie I.F. i A.F. z pobytu stałego w Z., odmówił wymeldowania, wskazując w uzasadnieniu, że I.F. bez własnej woli zamieszkuje na pobyt czasowy pod różnymi adresami, jednak jej plany rodzinne i życiowe związane są przez cały czas z miejscem zameldowania na pobyt stały w Z. i że nie utraciła uprawnień, określonych w art. 9 ust.2 ustawy, do przebywania pod adresem zameldowania. Od wskazanej wyżej decyzji odwołała się B.F., wnosząc o jej zmianę i wymeldowanie I.F. Wojewoda decyzją z dnia [...] roku na postawie art. 138§1 pkt 2 Kpa oraz art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych po rozpoznaniu odwołania B.F. uchylił decyzję Wójta Gminy B. i unieważnił czynność materialno – techniczną zameldowania I.F. i jej syna A.F. na pobyt stały w miejscowości Z. [...]. I. F. wniosła skargę na decyzję Wojewody, wnosząc o jej uchylenie. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W piśmie z dnia 17 stycznia 2000 r. B. F. wystąpiła do Wójta Gminy B. o wymeldowanie I. F. z lokalu w Z. [...]. Wójt Gminy wszczął postępowanie w przedmiocie wymeldowania I. F. i jej syna A. F. z pobytu stałego w Z. [...]. Decyzją z dnia [...] roku Wójt Gminy w B. odmówił wymeldowania I.F. i jej syna A.F., wskazując w uzasadnieniu, że I.F. i jej syn A.F. nigdy nie zamieszkali na pobyt stały w tej posesji, zatem nie jest możliwe wymeldowanie osoby z lokalu, w którym nigdy osoba ta nie przebywała. Jednocześnie jednak w tym samym uzasadnieniu wskazano, iż czynność materialno – techniczna polegająca na zarejestrowaniu faktu pobytu została wykonana zgodnie z art. 47 ust.1. Ze wskazanym rozstrzygnięciem Wójta Gminy B. nie zgodziła się B.F., która wniosła odwołanie od decyzji. Odwołanie to rozpoznane zostało przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które decyzją z dnia [...] roku utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 25 stycznia 2002 roku wydanym na skutek skargi B.F. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylił zaskarżona decyzję oraz poprzedzająca ja decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] roku, wskazując w uzasadnieni wyroku, iż w przypadku stwierdzenia, że osoba zameldowana na pobyt stały nie spełniała w dacie tej czynności warunków przewidzianych w przepisach art. 9 ust.2, art. 10 i art. 11 ustawy tj. i przebywała w określonej miejscowości pod wskazanym adresem lub nie posiadła uprawnień do przebywania w miejscu jej zameldowania, to organ administracyjny z urzędu winien uchylić tę wadliwą czynność. Jednocześnie wskazano, iż nie można zgodzić się z przedstawiona przez organ administracyjny wykładnia przepisu art. 47 ust. 2, że usunięcie skutków wadliwego zameldowania może nastąpić na podstawie art. 47 ust.2 ustawy w drodze uchylenia czynności materialno – technicznej jedynie wówczas, gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości. Przepis ten winien mieć zastosowanie także do sytuacji ujawnienia, że zgłoszone dane stanowiące podstawę zameldowania były nieprawdziwe. Wójt Gminy B. ponownie wszczął postępowanie o wymeldowanie I.F. i A.F.. Wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] roku wydaną w przedmiocie wymeldowania i z powołaniem się na przesłanki wynikające z przepisu art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności Wójt Gminy ponownie orzekł o odmowie wymeldowania I.F. i A. F., wskazując w uzasadnieniu decyzji, że pobyt I.F. i A.F. w Z. nie budzi wątpliwości i ma charakter pobytu stałego, a na podstawie art. 15 ust. 2 uznano, iż wskazane osoby nie utraciły uprawnień do przebywania pod adresem zameldowania. Skoro zatem Wójt Gminy prowadził z wniosku B.F. postępowanie o wymeldowanie I.F. na postawie przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych wydał decyzję o odmowie wymeldowania, to Wojewoda, działając jako organ odwoławczy miał obowiązek zbadać niniejszą sprawę pod kątem przesłanek wskazanych w tym przepisie prawa. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest bowiem zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. W wyroku z 15.09.1995 roku IVSA 368/95 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż " z użytego przez ustawodawcę w art. 138§1 Kpa sformułowania –w tym zakresie- wynika oczywiste ograniczenie dla organu odwoławczego, zasadzające się na tym, że organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny". Jeśli zatem Wojewoda uznał, że Wójt Gminy B. powinien był prowadzić postępowanie w trybie art. 47 ust. 2, który to przepis upoważnia organ prowadzący ewidencję ludności do rozstrzygania o zameldowaniu lub wymeldowaniu w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu budzą wątpliwości, z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego w przedstawionym wyżej wyroku NSA, wydanym w przedmiotowej sprawie, a nie w trybie art. 15 ust. 2, to powinien był uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wydając zaś decyzję z dnia [...] roku , którą uchylono czynność materialno – techniczną zameldowania I.F. i A.F., Wojewoda działał z rażącym naruszeniem prawa, które polegało na rozstrzygnięciu w trybie odwoławczym innej spray, niż tej, której dotyczyło postępowanie prowadzone przez Wójta Gminy B. oraz naruszeniu zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] roku nie orzekał w przedmiocie uchylenia bądź odmowy uchylenia czynności materialno – technicznej zameldowania I.F. , a wyłącznie w przedmiocie określonym w przepisie art. 15 ust.2 ustawy, odmawiając wymeldowania skarżącej. Niezależnie natomiast od poczynionych wyżej wywodów, należy nadto zauważyć, zwłaszcza w przypadku rozpoznawania przedmiotowej sprawy w trybie art. 47 ust 2 ustawy, iż brak w uzasadnieniu faktycznym decyzji organu I instancji jakiejkolwiek oceny co do wiarygodności lub braku wiarygodności zgromadzonego materiału dowodowego, zwłaszcza zeznań strony, uczestników postępowania i świadka, które znacznie różnią się co do okoliczności związanych z faktycznym miejscem pobytu I. F. po zawarciu związku małżeńskiego z T. F., budzi wątpliwości, czy w istocie w przedmiotowej sprawie podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego dla wydania decyzji. Mając zatem na względzie powyższe rozważania i uznając, iż zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, Sąd na podstawie przepisów art. 145§1pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U.Nr 153, poz. 1270), w zw. z art. 156 §1pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 152 wskazanej wyżej ustawy orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz./U.Nr 153, poz. 1270). /-/ W.Długaszewska /-/T.Geremek /-/B.Koś