II SA/Po 185/22
PostanowienieWSA w Poznaniu2022-04-28
Skład orzekający: Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu odwoławczego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie, może zostać uwzględniony, jeśli skarżąca domaga się w ten sposób przywrócenia wykonalności decyzji organu pierwszej instancji wobec innej osoby?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu odwoławczego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie, nie może zostać uwzględniony, ponieważ decyzja organu odwoławczego nie jest aktem wykonalnym w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Wstrzymanie wykonania służy zawieszeniu skutków aktu administracyjnego wobec skarżącego, a nie przywróceniu wykonalności decyzji pierwszej instancji wobec innej osoby.Stan faktyczny
G. M. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Burmistrza zobowiązującą A. R. do przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania działek i jednocześnie umorzyła postępowanie pierwszej instancji. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Kolegium, domagając się w istocie przywrócenia wykonalności decyzji Burmistrza wobec A. R. Wniosek o wstrzymanie wykonania nie został uzasadniony.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić wstrzymania zaskarżonej decyzji /-/J. Szuma
Pismem z dnia [...] lutego 2022 r. G. M. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2021 r., [...]. Decyzją tą – po rozpatrzeniu odwołania A. R. – uchylono decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2021 r., [...] o zobowiązaniu odwołującego się jako właściciela działek [...] (w S. przy ul. [...]) do przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania terenu. Jednocześnie w swej decyzji Kolegium umorzyło postępowanie administracyjne pierwszej instancji.
W skardze G. M., poza wnioskiem głównym obejmującym uchylenie zaskarżonej decyzji, wystąpiła także o wstrzymanie wykonania tej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.; dalej "P.p.s.a."). Wniosek nie został uzasadniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2021 r., [...] nie może być uwzględniony.
Stosownie do art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten stanowi także, że możliwość wstrzymania dotyczy aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
W tym miejscu dla porządku należy uściślić, że jakkolwiek wniosek G. M. o wstrzymanie wykonania dotyczy literalnie decyzji Kolegium uchylającej decyzję Burmistrza i umarzającej postępowanie jako takiej, to jednak z kontekstu sprawy można wywnioskować, iż intencją skarżącej jest zapewne wstrzymanie wykonania "negatywnych" skutków procesowych tej decyzji. Można zakładać, że G. M. chce, aby utrzymany został stan z etapu pierwszoinstancyjnego, w którym A. R. byłby zobowiązany do przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania działek [...]
W ocenie Sądu żądania skarżącej o przyznanie ochrony tymczasowej nie można uwzględnić, gdyż w sprawie w ogóle nie mamy do czynienia z decyzją podlegającą wykonaniu.
Zgodnie z art. 130 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej "K.p.a.") przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu (§ 1), natomiast wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (§ 2). Decyzje pierwszoinstancyjne podlegają wykonaniu od daty ich wydania tylko wtedy, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności albo podlega ona natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy (art. 130 § 1 i 2 K.p.a.). Wreszcie zgodnie z art. 130 § 4 K.p.a. decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, jeżeli jest zgodna z żądaniem wszystkich stron lub jeżeli wszystkie strony zrzekły się prawa do wniesienia odwołania.
Odnosząc powyżej cytowane regulacje do okoliczności niniejszej sprawy zauważyć należy, że w postępowaniu administracyjnym objętym kontrolą sądową wyjściowe znaczenie ma decyzja Burmistrza Miasta i Gminy S. dnia [...] sierpnia 2021 r., [...] o zobowiązaniu A. R., jako właściciela działek [...] (w S. przy ul. [...]), do przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania terenu.
Jak wiadomo, A. R. od decyzji z dnia [...] sierpnia 2021 r. wniósł odwołanie, a więc decyzja ta nie stała się wykonalna i stan ten utrzymał się na etapie postępowania administracyjnego międzyinstancyjnego (w tym miejscu można też dodać, że decyzji Burmistrza nie nadano rygory natychmiastowej wykonalności, nie podlegała ona natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy, ani wreszcie nie była ona zgodna z żądaniem wszystkich stron oraz strony nie zrzekły się odwołania – wyjątki z art. 130 § 3 i 4 K.p.a. nie znalazły więc zastosowania).
Z kolei decyzja Kolegium nie uczyniła decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. dnia [...] sierpnia 2021 r., [...] wykonalną, gdyż to nastąpiłoby tylko wtedy, gdyby ta druga została utrzymana przez organ odwoławczy w mocy (art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.). Stało się natomiast dokładnie odwrotnie, bowiem Kolegium wyeliminował ją z obrotu prawnego, a do tego umorzyło postępowanie administracyjne pierwszej instancji. W ostatecznym rozrachunku w niniejszym postępowaniu na żadnym etapie nie mieliśmy i nie mamy do czynienia z aktem wykonalnym, który mógłby nieść za sobą skutki wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Dla dopełnienia wywodu Sąd jeszcze raz zaznacza (zasygnalizowano to wyżej), że dostrzega, iż najpewniej G. M. chciałaby, żeby wstrzymując skutki procesowe decyzji Kolegium Sąd w ten sposób niejako "zaktualizował" działanie pierwszoinstancyjnej decyzji Burmistrza, czyli nakazu przywrócenia mieszkalnego charakteru działek [...] przy ul. [...]. Skarżącej wszakże chodzi o to, aby A. R. zaniechał użytkowania swojej nieruchomości w sposób gospodarczy.
Powyższe jest jednak z powodów proceduralnych niemożliwe w ramach instytucji określonej w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wstrzymanie wykonania w trybie tego przepisu służy zawieszeniu niebezpiecznych albo trudnych do odwrócenia skutków aktu administracyjnego względem osoby, która składa skargę do sądu administracyjnego. Nie można natomiast żądać procesowego wstrzymania decyzji drugiej instancji o skutkach kasacyjnych, w celu uzyskania następstw rewersowych, czyli po to, aby zaktualizowała się wykonalność decyzji pierwszej instancji i to wobec innej osoby. Prowadziłoby to bowiem do stosowania art. 61 § 3 P.p.s.a. w sposób oczywiście kolidujący i naruszający art. 130 § 1 i 2 K.p.a.
Poza wszystkim, co wyżej wyjaśniono, Sąd zwraca uwagę, że aby zainteresowana osoba mogła w ogóle skorzystać z uprawnienia z art. 61 § 3 P.p.s.a., powinna ona uzasadnić swoje żądanie. G. M. nie wyjaśniła niebezpieczeństwo jakiej realnej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków jej grozi.
Mając to wszystko na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Orzeczenie wydano na podstawie więc art. 61 § 3 P.p.s.a. Stosownie do art. 61 § 5 P.p.s.a. postanowienie mogło zapaść na posiedzeniu niejawnym.
Końcowo i na marginesie Sąd sygnalizuje – co może mieć znaczenie dla skarżących z punktu widzenia planowania dalszych kroków proceduralnych – że niniejsza sprawa została uznana za gotową do rozpoznania i zostanie najpewniej najbliższym czasie skierowana na posiedzenie.
/-/J. Szuma
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło