II SA/Po 1855/03
WyrokWSA w Poznaniu2006-01-10
Skład orzekający: W. Długaszewska, B. Koś, B. Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, w tym brak zawiadomienia o przeprowadzeniu dowodu (wizji lokalnej) i braku możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, stanowi podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, polegające na braku powiadomienia o przeprowadzeniu wizji lokalnej oraz braku możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, stanowi kwalifikowaną wadę procesową. Wady te, skutkujące pozbawieniem strony czynnego udziału w postępowaniu, uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. i K.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą zatwierdzenia zmiany użytku gruntowego na działce z terenów mieszkaniowych na grunty rolne zabudowane. Skarżący zarzucili brak informacji o konsekwencjach zmian w ewidencji gruntów, kwestionowali charakter działki oraz przeprowadzona wizję lokalną. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących zwrot kosztów sądowych. Stwierdzono, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt 3/II SA/Po 1855 /03 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Beata Sokołowska Walentyna Długaszewska ( spr.) Protokolant: ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2005r. sprawy ze skargi A. i K.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję Starosty z dnia [...] roku nr [...], II zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III Stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane. /-/ W. Długaszewska /-/ B. Koś /-/ B. Sokołowska
Starosta decyzją z dnia [...] roku wydaną na podstawie ar. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne(tekst jednolity Dz.U.Nr 100 z 2000 r., poz. 1086 ze zm.),§ 46 ust. 1, § 67 ust. 3 i § 68 ust.3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U.Nr 38, poz. 454) i art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego( Dz.U.Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 t.j.) po rozpoznaniu wniosku A.J. i K.J. odmówił zatwierdzenia zmiany użytku gruntowego na działce nr [...], położonej w obrębie O. z terenów mieszkaniowych na grunty rolne zabudowane.
W uzasadnieniu wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w trakcie modernizacji ewidencji gruntów w obrębie O., zatwierdzonej decyzja Starosty z dnia [...] r. Nr [...] w operacie ewidencji gruntów na w/w działce wykazano użytek gruntowy, oznaczony jako tereny mieszkaniowe (B). Zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego gminy O. w/w działka znajduje się na terenach istniejącej zabudowy rodzinnej o niskiej intensywności zabudowy – symbol w planie [...]. W dniu [...] roku pracownicy Starostwa przeprowadzili wizję lokalną, która wykazała, że na przedmiotowej działce usytuowane są budynek mieszkalny i garaż, natomiast pozostała część działki stanowi ogród przydomowy. Użytek gruntowy ( tereny mieszkaniowe – B) zapisany w ewidencji gruntów uwzględnia powyższa zabudowę i zagospodarowanie terenu stosownie do funkcji wyznaczonej w planie zagospodarowania przestrzennego gminy i został oznaczony zgodnie z systematyką zawartą w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, rozpoznając odwołanie A.J. i K.J. od wskazanej wyżej decyzji Starosty, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, iż wydana ona została zgodnie z przepisami prawa i stanem faktycznym przedmiotowej nieruchomości.
A.J. i K.J. we wniesionej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego skardze zarzucili, iż nikt ich nie informował, jakie konsekwencje, w tym finansowe, pociągają za sobą dokonane w operacie ewidencji gruntów zmiany. Skarżący zarzucili, iż przedmiotowa działka nigdy nie miała innego charakteru niż rolny. Ponadto kwestionując przeprowadzoną wizję lokalną skarżący podnieśli, iż nie mają pewności, czy przeprowadzona wizja dokonana została w istocie na ich działce. Zarzucono również, iż skarżąca jako rolnik ma prawo do siedliska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Niniejsza sprawa zainicjowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 20002 roku Prawo o ustroju sadów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U.Nr 153, poz.1271).
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sadów administracyjnych sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem,, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Jednocześnie w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Powyższe oznacza, że Sąd badając zaskarżone rozstrzygnięcie i postępowanie, w którym zostało ono wydane obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa materialnego i procesowego, jeśli mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia.
Załatwienie sprawy administracyjnej w oparciu o określone w prawie materialnym kryteria przedmiotowe, z pominięciem gwarantowanych ustawowo praw podmiotowych strony, do której kierowana jest decyzja, koliduje z jej podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego wyrażonymi w art. 10 § 1 kpa - zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu i w art. 7 kpa - zasadą prawdy obiektywnej.
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu obliguje organ prowadzący postępowanie do zapewnienia stronie możliwości uczestniczenia w toku postępowania wyjaśniająco – dowodowego poprzedzającego wydanie decyzji w sprawie, zaś przed wydaniem decyzji umożliwienia stronie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów.
Naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu art. 79. § 1 kpa, zgodnie, z którym strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18.11.1999 roku, II SA 1210/99, LEX nr 46806."(...) jest naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 kpa)." Podobnie w wyroku z dnia 13.02.1986 roku, II SA 2015/85, ONSA 1986/1/13 NSA stwierdził, iż " Zachowanie wymagań art. 79 i 81 k.p.a., niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji państwowej. Naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, mającym istotny wpływ na wynik sprawy."
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organy administracji naruszyły wskazane wyżej ogólne zasady postępowania administracyjnego.
W aktach sprawy brak jest dowodów świadczących o tym, że skarżący mieli zapewniony czynny udział w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie decyzji.
Nie powiadomiono ich o przeprowadzonej wizji – jako zarzut skarżący podnoszą, iż nie mają pewności, czy pracownicy wydziału geodezji przeprowadzili wizję na ich działce.
Ponadto w aktach sprawy zgromadzono materiał dowodowy, m.in. w postaci zaświadczenia Wójta Gminy O. z dnia [...] roku nr [...], który posłużył organowi do ustalenia stanu faktycznego, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, chociaż bez jakiejkolwiek oceny tego dowodu, co do którego skarżący podnoszą, iż działalność gospodarczą K.J. zakończył [...] roku.
Przed wydaniem decyzji nie powiadomiono również skarżących o prawie zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia końcowego oświadczenia, jednocześnie nie zamieszczono w aktach adnotacji o przyczynach odstąpienia od tej zasady.
Dotyczy to zarówno postępowania przed organem I jak i II instancji.
W związku z powyższym Sąd uznał, iż wskazane uchybienia skutkujące pozbawieniem strony czynnego udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji - nie rozstrzygając o faktycznym wpływie stwierdzonych naruszeń na treść podjętych decyzji, stanowią kwalifikowaną wadę procesową, dającą podstawę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony (art. 145 § 1 pkt 4 kpa), co w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271), uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
O kosztach oraz wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 200 i art. 152 powołanej wyżej ustawy.
/-/W. Długaszewska /-/B. Koś /-/B. Sokołowska
EWd
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło