II SA/Po 186/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-04-27
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, rencista o niskich dochodach i znaczących wydatkach, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym w kontekście wymogu "przymusu adwokacko-radcowskiego" w przypadku skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, będący rencistą z niskim dochodem i wysokimi wydatkami na utrzymanie oraz leczenie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata. Sytuacja materialna skarżącego, brak majątku i konieczność samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego, uzasadniają przyznanie pomocy, zwłaszcza w kontekście potencjalnej skargi kasacyjnej, gdzie wymagany jest profesjonalny pełnomocnik.Stan faktyczny
Skarżący A. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, argumentując trudną sytuacją materialną wynikającą z niskiej renty i wysokich wydatków na czynsz, leki i media. Skarżący jest całkowicie niezdolny do pracy, nie posiada majątku ani oszczędności. Sąd ocenił, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla A. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia ustanowić dla A. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący A. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata. Argumentował, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jedynym źródłem utrzymania jest renta w wysokości 542,18 zł miesięcznie. Podał, że jego miesięczne wydatki to czynsz – 714,20 zł, leki – około 260 zł, gaz – 82,50 zł, telefon – 50 zł. Oświadczył, że jest całkowicie niezdolny do pracy, gdyż choruje. Podał, że sam prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych nieruchomości, wartościowych ruchomości, czy oszczędności.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w części następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego bieżącego utrzymania. Przyznanie prawa pomocy może polegać także na ustanowieniu profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności związanych z toczonym postępowaniem sądowym (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość osiąganego dochodu nie pozwala na zaspokojenie wszystkich potrzeb bieżącego i koniecznego utrzymania. Przyjąć należy, że wnioskodawca nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Nadto nie dysponuje żadnym majątkiem, z którego mógłby czerpać dodatkowe dochody. Samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe.
Zaznaczyć należy, że sprawa znajduje się na etapie ewentualnej skargi kasacyjnej, gdzie obowiązuje, tzw. "przymus adwokacko-radcowski".
Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło