II SA/Po 1876/00
WyrokWSA w Poznaniu2002-02-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać wydana bez uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, w sytuacji gdy skarżący kwestionuje autentyczność oświadczeń o wyrażeniu takiej zgody?Ratio decidendi
Organy administracji architektoniczno-budowlanej obu instancji podjęły decyzje o pozwoleniu na przebudowę i modernizację poddasza, które są czynnościami przekraczającymi zakres zwykłego zarządu, bez należytego wykazania się zgodą wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. W sytuacji, gdy skarżący kwestionował autentyczność złożonych oświadczeń o zgodzie, organy miały obowiązek przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia ich prawdziwości, a brak takiego działania stanowił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Anna M. zaskarżyła decyzję Wojewody W. utrzymującą w mocy decyzję Starosty P. o pozwoleniu na przebudowę i modernizację poddasza budynku. Skarżąca zarzuciła, że nie wyraziła zgody na inwestycję, która jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd, a do której wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Podniosła również, że oświadczenia o zgodzie znajdujące się w aktach sprawy zostały sfałszowane, a podpisy na nich nie pochodzą od niej ani jej męża, a numery dowodów osobistych są nieprawdziwe. Organy administracji obu instancji uznały, że zgoda została udzielona.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody W. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Anny M. na decyzję Wojewody W. z dnia 10 lipca 2000 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę; I. - uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty P. z 12 kwietnia 2000 r. (...); (...).
Zaskarżoną decyzją Wojewoda W. utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z 12.04.2000 r. (...) pozwalającą Ewie i Jackowi S. na przebudowę i modernizację, na cele mieszkalne, budynku położonego w P. przy ul. R. 4/2 według projektu sporządzonego przez Tadeusza W.
Decyzja ta wydana została w wyniku odwołania złożonego przez Annę M. od opisanej wyżej decyzji organu I instancji.
W odwołaniu tym Anna M. zarzuciła naruszenie prawa polegające na nie uzyskaniu zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na inwestycję przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Wyjaśniła, że w budynku objętym opisaną decyzją wyodrębniono cztery lokale. Przedmiotem współwłasności właścicieli lokali pozostał grunt, urządzenia, które nie są związane z własnością poszczególnych lokali oraz poddasze, którego dotyczy kwestionowana decyzja. Odwołująca się stwierdziła, że przebudowa i modernizacja poddasza jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu a do takiej czynności wymagana jest zgoda właścicieli wszystkich odrębnych lokali. Inwestorzy taką zgodą zaś nie dysponowali, nie dysponowali bowiem zgodą odwołującej się.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewoda W. wyjaśnił, że z poczynionych ustaleń wynika, iż Ewa i Jacek S. są właścicielami lokalu nr 2 w budynku położonym w P. przy ul. R. 4 oraz współwłaścicielami części wspólnych budynku i działki, na której jest on usytuowany w 1123/3403 częściach. Przebudowa i modernizacja poddasza planowana przez tych współwłaścicieli zaliczana jest do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu i zgodnie z art. 199 Kc na jej realizację potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W ocenie organu odwoławczego inwestorzy taką zgodę uzyskali bowiem w aktach sprawy znajduje się m.in. zgoda Anny M. z 22.01.2000 r. na przebudowę i modernizację poddasza.
W konkluzji Wojewoda W. stwierdził, że nie znalazł podstaw do dokonania innej oceny zgromadzonego materiału dowodowego niż dokonana przez Starostę P. w przytoczonej decyzji. Ze skargą na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpiła Anna M. wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że z pism otrzymanych z Urzędu Miejskiego w P. w tym m.in. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z 13.03.2000 r. dowiedziała się o planowej przez Ewę i Jacka S. inwestycji, obejmującej cześć budynku stanowiącą przedmiot współwłasności właścicieli wyodrębnionych w tym budynku lokali. Pismem z 23 marca 2000 r. zwróciła się do inwestorów o wyjaśnienie okoliczności związanych z tą inwestycją, na które nie otrzymała odpowiedzi.
Odwołując się od decyzji Starosty P. z 12.04.2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany i pozwalającej na przebudowę i modernizację poddasza na cele mieszkanie podkreśliła, że nie wyraziła zgody na taką inwestycję. Skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji nie odniósł się do argumentów podniesionych w odwołaniu a w szczególności nie zbadał okoliczności złożenia domniemanego oświadczenia woli skarżącej wyrażającej zgodę na opisaną wyżej inwestycję. Po zapoznaniu się z aktami sprawy, skarżąca stwierdziła, że znajdują się w nich oświadczenia, których ona sama ani jej mąż nie podpisywali.
Oświadczenia te nie odpowiadają treści woli skarżącej a zawarte na nich podpisy nie pochodzą z ręki skarżącej ani jej męża. Wpisane na tych oświadczeniach numery dowodów osobistych są nieprawdziwe. Daje to, zdaniem skarżącej, podstawę do twierdzenia, że oświadczenia zawierające zgodę na przebudowę strychu zostały sfałszowane a tym samym zaskarżona decyzja wydana została na podstawie fałszywych dokumentów.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda W. wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że pismem z 19.06.2000 r. zawiadomił skarżącą o możliwości zapoznania się z aktami sprawy z czego ta nie skorzystała. Stwierdził, że nie miał możliwości podjęcia innej decyzji skoro akta sprawy zawierały zgodę skarżącej, której ona nie kwestionowała.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniony okazał się zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa w szczególności zaś z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowle /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126/ w zw. z art. 199 Kc. Wyrażając trafne stanowisko, iż przebudowa i modernizacja poddasza są czynnościami przekraczającymi zakres zwykłego zarządu nieruchomością i na ich dokonanie niezbędna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli organy administracji architektoniczno-budowlanej obu instancji podjęły decyzje nie dysponując taką zgodą i to z naruszeniem zasad wyrażonych w art. 7-8 i art. 77 par. 1 Kpa.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca Anna M. podniosła, że jako współwłaścicielka odrębnego lokalu i współwłaścicielka części wspólnych budynku i nieruchomości nie wyrażała zgody na przebudowę i modernizację poddasza. Powyższy zarzut nakładał już na organ odwoławczy obowiązek poczynienia stosownych ustaleń czy inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane /art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane/ a w szczególności czy zostały złożone przez wszystkich współwłaścicieli nieruchomości oświadczenia o wyrażeniu zgody na planowana inwestycję. Twierdzenie skarżącej, iż takiej zgody nie wyrażała poddawało w wątpliwość autentyczność zawartego w aktach oświadczenia a to prowadziło do konieczności poczynienia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Brak takich wyjaśnień nie pozwalał zaś organowi odwoławczemu na stanowcze stwierdzenie, zawarte w zaskarżonej decyzji, że inwestorzy dysponowali zgodą wszystkich współwłaścicieli nieruchomości.
Zarzut nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczy także decyzji organu I instancji, który przyjął pisma z 22.01.2000 r. i 20.01.2000 r. jako oświadczenia skarżącej i jej męża mimo, że nie zawierały one autentycznych podpisów i wymieniono w nich nie odpowiadające stanowi faktycznemu numery dowodów osobistych.
Powyższe wady zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji prowadzą do ich uchylenia z mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. O kosztach postanowiono na podstawie art. 55 ust. 1 cyt. ustawy o NSA w zw. z par. 20 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych /Dz.U. nr 154 poz. 1013 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło