II SA/Po 188/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 04 września 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi D. i W. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności; I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Batorowicz /-/ B. Drzazga /-/ A. Łaskarzewska Pismem sporządzonym [...] sierpnia 2001 r. R. G. wniósł o wszczęcie postępowania w sprawie zajęcia przez W. B. przewodu wentylacyjnego w S, na os. [...]. W toku przeprowadzonych [...] lutego 2002 r. oględzin stwierdzono, że W. B. dokonał podłączenia odprowadzenia spalin z instalacji grzewczej, gazowej poprzez umieszczenie wkładu w przewodzie wentylacyjnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. decyzją z [...] umorzył postępowanie w sprawie komina wentylacyjnego. Decyzja ta została uchylona w całości decyzją Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. postanowieniem z dnia [...] nakazał D. i W. B. dostarczyć ocenę techniczną inwentaryzującą przewody kominowe w ścianie wspólnej segmentów budynku mieszkalnego położonego w S. na os. [...] i [...] . Postanowieniem Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] postanowienie organu I instancji zostało uchylone w części określającej termin wykonania obowiązków, a w pozostałej części utrzymane w mocy, Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego nakazał D. i W. B. – współwłaścicielom budynku mieszkalnego położonego w S. na os. [...] usunąć wkład stalowy z przewodu kominowego nr 3 w ścianie wspólnej segmentów budynku oraz doprowadzić przewód do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie ścianki kominowej od strony segmentu [...]; na podstawie stosownej opinii kominiarskiej zainstalować system odprowadzania spalin z pieca c.o. na gaz w przewodzie kominowym niewykorzystywanym w segmencie [...] oraz przedstawić protokół kominiarski stwierdzający prawidłowość podłączenia pieca c.o. na gaz we wskazanym terminie. Decyzja ta została uchylona w całości decyzją Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 10-71 ze zm. – dalej kpa) nakazał D. i W. B. – współwłaścicielom budynku mieszkalnego położonego w S. na os. [...]: - usunąć wkład stalowy z przewodu kominowego nr 3 w ścianie wspólnej segmentów budynku mieszkalnego w S. na os. [...] i [...] oraz doprowadzić przewód do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie ścianki kominowej od strony segmentu [...]; - na podstawie stosownej opinii kominiarskiej zainstalować system odprowadzania spalin z pieca c.o. na gaz w przewodzie kominowym niewykorzystywanym w segmencie [...]; - przedstawić protokół kominiarski stwierdzający prawidłowość podłączenia pieca c.o. na gaz w terminie do [...] stycznia 2007 r. Uzasadniając organ wyjaśnił, że w opinii technicznej z [...] maja 2005 r. mistrz kominiarski stwierdził, iż sprawdzenie przewodów kominowych i podłączeń wykazało nieprawidłowo podłączony piec c.o. gazowy do przewodu nr [...] posesji [...] do przewodu wentylacyjnego posesji [...]. Przewód kominowy nr 3 zgodnie z projektem budowlanym należy do posesji [...] . Przewód wentylacyjny posesji [...] został zajęty przez posesję [...] niezgodnie z prawem. W toku postępowania ustalono, iż instalacja przedmiotowego wkładu może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, co odpowiada okolicznościom określonym w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Przedstawiona przez skarżących opinia kominiarska z [...] marca 2005 r. nie zawiera wskazań prawidłowego sposobu podłączenia pieca c.o. , co zostało nakazane w postanowieniu z [...] (decyzję doręczono [...] ). Sporządzonym [...] listopada 2006 r. odwołaniem D. B. i W.B. podnieśli , że opinia kominiarska z [...] sierpnia 2000 r. stwierdzała, iż kocioł można podłączyć w pomieszczeniu gospodarczym w budynku [...] do przewodu kominowego nr 3. Podkreślono, że projekt budowlany, przedstawiony przez R.G. nie został potwierdzony, przez żaden właściwy organ. Skarżący podnieśli, że przedstawione przez nich dokumenty świadczą o prawidłowym montażu przewodu, a więc przedmiotem postępowania winno być ustalenie do kogo należy sporny przewód kominowy. Zwrócono, uwagę, iż opinie z [...] marca 2005 r. nr [...] i z [...] maja 2005 r. podpisane przez tego samego mistrza kominiarskiego zawierają sprzeczne informacje. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej obowiązków nałożonych w punktach 2 i 3 i w tym zakresie orzekł o nienakładaniu obowiązków, a w pozostałej części utrzymał zaskarżona decyzję w mocy. Uzasadniając organ potwierdził, że przedłożony przez R. G. projekt nie zawiera pieczęci potwierdzającej jego potwierdzenie przez organ wydający pozwolenia na budowę. Akta zawierają jednak oświadczenie S.M. w S., stwierdzające, iż numer budowlany [...] jest odpowiednikiem numeru administracyjnego [...], którego właścicielem jest R. G. Na rzucie przyziemia segmentu [...] sporny przewód oznaczony jest jako instalacyjny służący do obsługi pomieszczenia hobby w budynku nr [...], tj. 2 [...]. W tych okolicznościach organ uznał, za zasadne nakazanie usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości. Podkreślono również, że nakładanie obowiązku zainstalowania wkładu odprowadzającego spaliny w innym przewodzie narusza swobodę wyboru inwestora. Uzasadniając powołano art. 75 § 1 kpa, zgodnie z którym, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. D. B. i W. B. wnieśli do sądu administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wskazano, iż w sprawie dokonano błędnego ustalenia stanu faktycznego. Podniesiono zarzut naruszenia art. 7, 75, 77 § 1, 79, 80 i 107 § 3 kpa, poprzez powołanie się w zaskarżonej decyzji na pozbawiony akceptacji jakiegokolwiek organu projekt, co poskutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego. Podniesiono też, iż opinie z [...] marca 2005 r. nr [...] i z [...] maja 2005 r. podpisane przez tego samego mistrza kominiarskiego zawierają sprzeczne informacje. Skarżący podnieśli również zarzut pozbawienia ich prawa do czynnego udziału w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wyjaśnił, że szczegółowe merytoryczne uzasadnienie zawarto w skarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, jednakże z innych przyczyn niż podnoszone w skardze. Poza sporem pozostaje, iż W. B. dokonał podłączenia odprowadzenia spalin z instalacji grzewczej, gazowej poprzez umieszczenie wkładu w przewodzie wentylacyjnym, znajdującym się w ścianie wspólnej segmentów [...] i [...] budynku mieszkalnego w S. na os. [...]. Przedmiotem sporu jest ocena legalności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia uchylającej decyzję organu I instancji w części dotyczącej obowiązków nałożonych w punktach 2 i 3 i orzekającej o nienakładaniu obowiązków w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymującej decyzję z [...] w mocy. W tym miejscu należy wyjaśnić, że do zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego; kontrola działania organów administracji architektoniczno-budowlanej; badanie przyczyn powstawania katastrof budowlanych; współdziałanie z organami kontroli państwowej (art. 84 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego). Wbrew oczekiwaniom skarżących, organy nadzoru budowlanego nie mają kompetencji do prowadzenia ustaleń i orzekania o przysługującym którejś ze stron prawie własności. Dlatego bez wpływu dla rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie pozostaje okoliczność czyją własność stanowi przedmiotowy przewód kominowy. Na wstępie, ustosunkowując się do podniesionych w skardze argumentów strony skarżącej wyjaśnić należy, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Ocena zakwestionowanych przez skarżących ustaleń, nie pozwoliła na stwierdzenie, iż we wskazanym przez skarżących zakresie postępowanie przeprowadzono z naruszeniem przepisów postępowania i to w stopniu mogącym wpływać na wynik postępowania. Podnoszona w toku postępowania okoliczność, braku potwierdzenia przedstawionego przez R. G. projektu przez jakikolwiek organ, bądź instytucję nie przesądza o niewiarygodności takiego dokumentu. Dokument taki stanowi bowiem dowód tego, że osoba, która go podpisała (w rozpoznawanej sprawie gł. proj. arch. R. G.) złożyła zawarte w nim oświadczenie. Swobodnej ocenie podlega prawdziwość zawartych w takim dokumencie zapisów. W toku postępowania nie przeprowadzono przeciwdowodu, który uzasadniałby odmówienie wiarygodności wspomnianemu projektowi. Rozpoznające sprawę organy oparły swoją ocenę na bazie całego zgromadzonego w aktach sprawy materiału. Nie można było również podzielić stanowiska strony skarżącej, iż zawarte w aktach opinie techniczne z [...] marca 2005 r. i [...] maja 2005 r. sygnowane nazwiskiem mistrza kominiarskiego M.K. są ze sobą sprzeczne. Jak wynika z treści załączonej do akt sprawy Opinii z wyników przeprowadzonych oględzin – ekspertyzy urządzeń grzewczo-kominowych sporządzonej [...] 03.2005 r., oględziny obejmowały sprawdzenie przewodów i podłączeń, jednak, ze względu na brak lokatora z nr [...] sprawdzenie prawidłowości tych podłączeń okazało się niemożliwe. Dopiero w opinii z [...] 05.05 r. zaprezentowana została merytoryczna ocena przewodów kominowych i podłączeń, w której stwierdzono nieprawidłowe podłączenie pieca c.o. gazowego do przewodu nr [...]. Ustalono, że przewód wentylacyjny posesji [...] został zajęty przez posesję [...] niezgodnie z projektem budowlanym. Zgodzić należało się ze skarżącymi, iż stosownie do przepisu art. 10 § 1 kpa organy administracji nie mają prawa odstąpić przed wydaniem decyzji od obowiązku umożliwienia stronie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów z innych przyczyn, niż wymienione w § 2. Podkreślić jednak trzeba, że czym innym jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia wskazanego przepisu, a czym innym zagadnienie, czy naruszenie to w każdym przypadku prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji, Przepis art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że uchylenie przez sąd decyzji możliwe jest w razie stwierdzenia, co najmniej jednego z trzech naruszeń prawa: materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; lub innego naruszenia przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie w niniejszej sprawie art. 10 kpa mogłoby nastąpić jedynie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) powołanej ustawy. Jednakże w ocenie Sądu, naruszenie przepisu art. 10 § 1 kpa w niniejszej sprawie nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Skarga została jednak uwzględniona, aczkolwiek z przyczyn, które Sąd nie będąc związany granicami skargi, wziął pod uwagę z urzędu. Mianowicie, materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowi przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy Prawo budowlane zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Tymczasem w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy winny rozważyć zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Przepis art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego stosuje się co do zasady do robót budowlanych będących w toku, jakkolwiek istnieje przepis, który rozszerza możliwość zastosowania art. 51 ust. 1, także wówczas gdy roboty budowlane zostały zakończone przed wszczęciem postępowania (por. Z. Kostka; Prawo budowlane. komentarz, ODDK Gdańsk 2005, s. 144). Przypadki, w których organ nadzoru budowlanego powinien nakazać właścicielowi lub użytkownikowi doprowadzenie niewłaściwie użytkowanego obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu technicznego określa jednak art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Przy czym nie jest wystarczające, do wydania decyzji administracyjnej nakazującej doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu, jedynie samo stwierdzenie, że obiekt jest w niewłaściwym stanie technicznym lub jest użytkowany w sposób stwarzający zagrożenie. Stwierdzenie, że obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi winno znajdować potwierdzenie w dokumentach z ustaleń kontrolnych, zaś uściślenie określenia nieprawidłowości i sposobu ich likwidacji – bezpośrednio w stosownej ekspertyzie technicznej. (por. Z. Niewiadomski, Prawo budowlane. komentarz, C.H.Beck, Warszawa 2006, s.618). Tak więc, konsekwencją stwierdzenia – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - iż istniejący stan rzeczy powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi (k. [...] akt administracyjnych), winno być przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, pozwalającego na ustalenie zakresu stwierdzonych nieprawidłowości oraz ustalenie sposobu i warunków doprowadzenia obiektu do właściwego stanu technicznego i bezpieczeństwa. Z akt sprawy nie wynika, aby dotąd w niniejszej sprawie poczyniono ustalenia odnośnie tego w jaki sposób istniejąca sytuacja może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi oraz jakie działania podjąć celem usunięcia takiego stanu rzeczy. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przywołanych powyżej przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy rzeczą organów będzie wyjaśnienie wskazanych kwestii i zastosowanie właściwych przepisów z uwzględnieniem wymagań przepisów odrębnych. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 lit. a) i c) i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Batorowicz /-/ B. Drzazga /-/ A. Łaskarzewska