II SA/Po 189/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie del. Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) As. sąd. Danuta Rzyminiak - Owczarczak Protokolant: referent stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi J.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie prawa jazdy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J.L. kwotę 20 (dwadzieścia ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/M.Bohdanowicz /-/J.Stankowski /-/D.Rzyminiak-Owczarczak 4/II SA/Po 189/03 U Z A S A D N I E N I E W dniu 22 lipca 2002 r. J.L. wystąpił z wnioskiem do Starostwa Powiatowego o wymianę prawa jazdy z trybie art. 150 ustawy z 20.VI.1997 r. Prawo o ruchu drogowym wydanym w 1973 r. dla kat. A, B, C i E. Decyzją z [...] [...] Starosta Powiatu zarządził wydanie wnioskodawcy prawo jazdy kategorii A, C, C+E i T a jednocześnie odmówił wydania prawa jazdy kat. B. B+E. Decyzję wydano w parciu o art. 90 ust. 1 pkt 4, 97 ust. 1 i 150 ustawy z 20.VI.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98 poz. 602), § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 29.IV.2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. nr 79 poz. 640) § § 2 i 7 ust. 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14.XII.2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 150 poz. 1680). Decyzja zapadła przy następujących ustaleniach. W trakcie rozpoznawania wniosku J.L. i weryfikowania dowodów w aktach ewidencyjnych kierowcy stwierdzono, iż 16.XII.1972 r. wnioskodawca ubiegał się o prawo jazdy kat. C w sytuacji posiadania wcześniej uzyskanych uprawnień w zakresie kat. T oraz wynik egzaminu z [...] potwierdzony protokołem nr [...] gdzie stwierdza się posiadanie kwalifikacji wymaganych do uzyskania kat. C prawa jazdy. Jest też w aktach decyzja PPRN Z [...] zarządzającego wydanie prawa jazdy kat. C i potwierdzenia odbioru prawa jazdy. Organ zwrócił się do Urzędu Wojewódzkiego- miejsca przechowywania akt archiwalnych z egzaminów kandydatów na kandydatów na kierowców z terenu województwa skąd uzyskał informację iż w aktach egzaminacyjnych z 1973 r. nie ma protokołu na którym byłoby nazwisko J.L. jako osoby zdającej egzamin na kat. B prawa jazdy. W odwołaniu od tej decyzji J.L. podniósł iż posiadając wcześniej prawo każdy kat. I w dniu 16.XII.1972 r. wystąpił do Polskiego Związku Motorowego Oddział w P. z wnioskiem o wydanie prawa jazdy kat. C w trakcie trwania kursu za dodatkową opłatą odbył szkolenie z jazdy samochodem osobowym. W aktach ten dokument się znajduje. Mając praktykę w zakresie prowadzenia samochodów osobowych i ciężarowych został dopuszczony do egzaminu teoretycznego ogólnego na prawo jazdy kat. B i C i takie w 1973 r. otrzymał. Stąd też wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie mu prawa jazdy także na samochód osobowy. Decyzją z [...] [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, iż § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 29.IV.2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. nr 69 poz. 640) określa warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami. Przy wymianie dokumentów natomiast należy stosować zasady i tryb postępowania określony w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, które zostały ustalone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 14.XI.2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 150 poz. 1680). Zgodnie z § 7 ust. 1 tego rozporządzenia w celu wydania albo odmowy wydania prawa jazdy organ do tego uprawniony zobowiązany jest m. in. do przeprowadzenia weryfikacji dokumentów kierowcy obejmujących sprawdzanie poprawności ich wypełniania, kompletowości oraz spełniania przesłanek do wydania prawa jazdy określonych w ustawie z 20.VI.1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Z załączonych akt sprawy wynika, że wnioskodawca uprawnienia w zakresie kategorii motocyklowej (obecnie kat. A) oraz w zakresie kategorii ciągnikowej (T) uzyskał w wyniku zdania 15.III.1059 r. egzaminu na te kategorie. 27.VI.1973 r. zdał egzamin na kategorię prawa jazdy, co potwierdza wpis w III części podania z 16.XII.1972 r. skierowanego do PPRN o wydanie prawa jazdy. W aktach znajduje się zaświadczenie z 27.VI.1973 r. wydane przez PZMOt. Ośrodek Szkolenia Motorowego potwierdzające, że został wnioskodawca doszkolony w zakresie nauki jazdy samochodem osobowym. Nie zwalniało to jednak w świetle § 195 ust. 2 w zw. z § 194 ust. 2 pkt 5 obowiązującego wtedy rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z 20.VII.1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz. U. nr 27 poz. 183 z późn. zm.) z obowiązku zdania egzaminu przed komisją egzaminacyjną potwierdzającego kwalifikacje w zakresie prowadzenia samochodowych pojazdów osobowych. Stąd też brak egzaminu na kategorię wobec braku przepisów, że uzyskanie kat. C poprzedzone musiało być uzyskaniem uprawnień w zakresie kat. B było podstawą utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. W skardze do sądu J.L. powołał się na treść art. 196 ust. 3 rozporządzenia Ministra Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z 20.VII.1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz. U. nr 27 poz. 193 z późn. zm.) z którego wynika, iż prawo jazdy w 1973 r. na kat. B otrzymał prawidłowo, bowiem treść tego przepisu obowiązującego w 1973 r. stanowiła, że osoba otrzymująca po zdaniu egzaminu na kat. C może otrzymać także prawo jazdy kat. B, jeżeli odbyła praktykę w kierowaniu samochodem osobowym. A taka sytuacja w przypadku skarżącego zachodziła. Skarżący podał, że z prawem jazdy z 1973 r. przejeździł jako zawodowy kierowca samochodami ciężarowymi i osobowymi przez 30 lat, a przeszedł na emeryturę. Starając się o wymianę tego dokumentu decyzją organu został skrzywdzony i podważyła jego zaufanie do organów państwowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył, co następuje: Skarga jest w pełni zasadna. Trafnie wywiódł skarżący, iż stan prawny obowiązujący w dniu wydania prawa jazdy w 1973 r. zezwalał na stwierdzenie jego uprawnień także w kategorii B. Obowiązujący bowiem wtedy § 196 ust. 3 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z 20.VII.1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz. U. nr 27 poz. 183 ze zmianą od 1.I.1973 r. rozporządzeniem Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z 15.XII.1972 r. (Dz. U. nr 55 poz. 382) określał, iż osoba posiadająca kwalifikacje do prawa jazdy kategorii C równocześnie z tym prawem jazdy może otrzymać prawo jazdy kategorii B, jeżeli w dacie nauki odbyła ćwiczenia w kierowaniu samochodem osobowym. Skarżący wykazał tę okoliczność, fakt ten znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych, zatem spełnił przesłanki które ustanowił ustawodawca dla uzyskania w 1973 r. prawa jazdy kategorii B. Opierając się tylko na w/w stwierdzeniu uchybienia prawa materialnego Sąd mógłby uchylić zaskarżoną decyzję z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt a ustawy z 30.VIII.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.). Jednakże w sprawie zachodzi podstawa dla stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej Starosty powiatowego z [...]. Ustawowe upoważnienie dla Ministra Infrastruktury zawarte w art. 150 ust. 2 Prawo o ruchu drogowym z dnia 20.VI.1997 r. (Dz. U. nr 98 poz. 602 z późn. zm.) dotyczyło określenia warunków i terminów wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę Zatem Minister Infrastruktury nie otrzymał ustawowego upoważnienia dla określenia warunków cofania nabytych praw jazdy w związku z wymianą praw jazdy. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 29.IV.2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. nr 69 poz. 640 z późn. zm.) w § 5 ust. 2 odsyła do zasad i trybu postępowania przy wydawaniu uprawnień do kierowania pojazdami to jest do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14.XII.2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 150 poz. 1680) które w sposób nieostry w § 7 ust. 1 lit. d określa zadania organu do badania zasadności danych z ujętymi w prowadzonej ewidencji kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień. "Wypada zatem przypomnieć, że zgodnie z art. 92 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w ustawie zasadniczej na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Konstytucja zabrania więc tworzenia tzw. Upoważnień "kaskadowych" do wydania aktu wykonawczego, zaś samym upoważnieniem ustawowym stawia wysokie wymagania co do precyzji z jaką powinny określać cechy aktu wykonawczego". (z uzasadnienia wyroku NSA z 15.I.2002 r. II SA 2348/00). Z cytowanego upoważnienia ustawowego z art. 150 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym nie wynika prawna możliwość pozbawiania nabytych uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych danej kategorii na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów prawa. Tym bardziej, że wydane skarżącemu prawo jazdy kat. B w 1973 r. jest decyzją administracyjną i jej zmiana wymaga specjalnego trybu przewidzianego kodeksem postępowania administracyjnego dla wzruszenia decyzji ostatecznych (wznowienie postępowania, uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji rozdziały 12 i 13 działu II kpa), którego organ nie zastosował. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 3 kpa stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w całości. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 200 ustawy z 30.VIII.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.). /-/M.Bohdanowicz /-/J.Stankowski /-/D.Rzyminiak-Owczarczak KB/