II SA/Po 189/10

PostanowienieWSA w Poznaniu2010-09-16

Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych) powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że jej dochody są niewystarczające do pokrycia kosztów postępowania, a sprawa dotyczy świadczeń z zakresu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał brak możliwości ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania, biorąc pod uwagę jego niskie dochody (renta) i wysokie koszty utrzymania mieszkania. Ponadto, w sprawach dotyczących pomocy społecznej, strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, co czyni wniosek o zwolnienie od tych kosztów bezprzedmiotowym. W związku z tym, Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Skarżący B. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych) w związku ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej przyznania pomocy finansowej na rachunek za energię elektryczną. Referendarz sądowy ustanowił adwokata, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, uznając żądanie za bezprzedmiotowe w sprawach pomocy społecznej. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza.
Rozstrzygnięcie
1. ustanowiono dla B. K. adwokata, 2. umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 16 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania; postanawia: 1. ustanowić dla B. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu, 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. /-/ A. Łaskarzewska Postanowieniem z dnia 8 lipca 2010 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym ustanowił dla B. K. adwokata z urzędu oraz odmówił zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy usprawiedliwia twierdzenie, iż należy on do grona osób najuboższych. Wysokość osiąganego dochodu uzasadnia ocenę, że skarżący nie jest w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Wysokość aktualnych dochodów powoduje również, że skarżący nie ma realnych możliwości sfinansowania tego wydatku z pożyczki lub kredytu. Co do żądania zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych referendarz wyjaśnił, że w sprawach z zakresu pomocy społecznej nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych, a co za tym idzie żądanie skarżącego jest bezprzedmiotowe. Od powyższego postanowienia B. K. wniósł sprzeciw. Wobec skutecznego wniesienia sprzeciwu – na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) postanowienie z 8 lipca 2010 r. utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zważyć należy, iż skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Stosownie do przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przede wszystkim na uwagę zasługuje fakt, iż skarżący zamieszkuje samotnie w należącym do niego mieszkaniu o pow. 37 m2. Jego jedynym dochodem jest comiesięczna renta w kwocie 927 zł. Przeszło 360 zł wynoszą koszty utrzymania zamieszkiwanego przez skarżącego lokalu (ok. 300 zł - czynsz, 50 zł – prąd, 15 zł – gaz). Oznacza to, że samo utrzymanie mieszkania i spłata raty kredytu pochłania ponad 2/3 uzyskiwanej przez skarżącego renty. Zatem skarżącemu na pozostałe codzienne koszty utrzymania pozostaje nieco ponad 200 zł. Świadczy to bez wątpienia o tym, że nie jest on w stanie ponieść kosztów opłacenia wynagrodzenia adwokata z wyboru. Bezprzedmiotowy jest zaś wniosek skarżącego w zakresie żądania zwolnienia go od kosztów sądowych. Przepis art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. stanowi bowiem, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach pomocy i opieki społecznej. Zważywszy, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej przyznania skarżącemu pomocy finansowej na uregulowanie rachunku za energię elektryczną, a więc odmawiającej świadczenia z zakresu pomocy społecznej, skarżący nie jest obowiązany do ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych. Brak jest zatem podstaw do orzekania o zwolnieniu od kosztów sądowych, z których obowiązku uiszczenia skarżący jest zwolniony z mocy ustawy. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1. postanowienie, a w oparciu o przepis art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2. postanowienia. /-/ A. Łaskarzewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło