II SA/Po 189/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2011 r. sprawy ze skargi F. M. na decyzję Wojewody z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty G. z dnia (...) Nr (...) (znak: [...]), II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Starosta [...] decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] znak [...], na podstawie art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4 i 36 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku gospodarczego położonego w [...] przy ul. [...], na działce ewidencyjnej nr [...]. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż wnioskiem z dnia 16 lipca 2010 r. M. i E. M. zwrócili się o wydanie pozwolenia na budowę i rozbudowę budynku gospodarczego w [...] przy ul. [...] na działce nr [...]. Projektowana rozbudowa budynku gospodarczego usytuowana jest ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy granicy z działką budowlaną o nr ewidencyjnym [...], której właścicielami są F. i T. M. Decyzją z dnia [...] 2010 r. Starosta [...] udzielił pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego, jednakże decyzja powyższa została uchylona decyzją Wojewody Wielkopolskiego z dna 27 września 2011 r., wydaną w rozpatrzeniu odwołania F. i T. M.. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. zawiesił postępowanie na okres 14 dni i zobowiązał inwestora do usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym dotyczącym kąta nachylenia połaci dachowej oraz wysokości budynku. Równocześnie Starosta uzyskał w dniu [...] grudnia 2011 r. pismo z Urzędu Miejskiego w G., w którym wskazano, iż § 20 ust. 3 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w G. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w rejonie ul. [...] w [...] umożliwia realizację płaskich dachów w całej jednostce [...] MN planu, a więc w budynkach mieszalnych i niemieszkalnych. Organ I instancji mając na względzie powyższe ustalenia oraz fakt, iż planowana inwestycja ma stanowić plombę między dwoma istniejącymi budynkami, której wysokość nie przekracza dotychczasowej wysokości budynku, postanowić odstąpił od nałożonego na inwestora obowiązku, określonego w postanowieniu z dnia [...] października 2011 r. W ocenie Starosty planowana inwestycja spełnia warunki określone w § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), gdyż w przedmiotowej sprawie w wyniku rozbudowy budynku nie ulegną zmianie jego wymiary w rzucie – wysokości i szerokości. Organ wskazał, iż również wysokość rozbudowywanej części nie przekroczy wysokości budynku istniejącego. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli w dniu [...] grudnia 2010 r. F. i T. M., którzy podnieśli, iż decyzja narusza art. 5 ust. 1 pkt. 9 ustawy Prawo budowlane oraz przepis § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem skarżących organ I instancji wadliwie odstąpił od wyegzekwowania nałożonego na inwestorów obowiązku usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym. Co więcej, fakt niezrealizowania postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. przesądza o konieczności wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zdaniem skarżących realizacja planowanej inwestycji jest niemożliwa z uwagi na treść § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wskazali, że przepis ten dopuszcza rozbudowę istniejącego obiektu budowlanego w granicy, nie zaś rozbudowę budynku, który jest obecnie oddalony od granicy o co najmniej 3 m. Jak podkreślono, planowana rozbudowa dotyczy dwóch różnych budynków – przylegających w wyniku dobudówek, które dodatkowo mają różne wysokości stanowiąc tym samym plombę, do której nie może znaleźć zastosowania § 12 powołanego powyżej rozporządzenia. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...]. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ II instancji powtórzył dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wyjaśnił, iż w świetle zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowana przestrzennego planowana rozbudowa działki nr [...] może mieć miejsce w przypadku zachowania płaskiej zabudowy dachu lub zabudowy, której kąt nachylenia połaci dachowej wynosi od 20 do 35 stopni. Jak wskazuje analiza załączonego projektu budowlanego warunek powyższy został w przedmiotowej sprawie spełniony. Równocześnie organ odwoławczy wskazał, że planowana inwestycja stanowi rozbudowę istniejącego budynku, przesądzając tym samym, o zgodności inwestycji z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wojewoda wskazał, iż przepis ten dopuszcza rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejsza niż 3 lub 4 m od granicy z sąsiednią działką budowalną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary. Planowana rozbudowa zlokalizowana jest między dwoma istniejącymi budynkami gospodarczymi i garażem, w granicy z działką nr [...], w której to granicy zlokalizowany jest obecnie murek ogniowy, który po rozbudowie osiągnie 25 cm grubości i 514 cm szerokości (mierząc od budynku gospodarczego do garażu). Wysokość planowanej inwestycji zostanie powiększona o 70 cm (mierząc od dachu garażu, dojdzie tym samym do zrównania z wysokością istniejącego budynku gospodarczego. W związku z powyższym wymiary niniejszego budynku w rzucie –wysokości i szerokości (wzdłuż sąsiedniej działki budowlanej) nie ulegną zmianie. Jej zrealizowanie nie przyczyni się również do zacienienia obiektów położonych na działce nr [...] przeznaczonych na pobyt ludzi. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli F. i T. M. podtrzymując zarzuty naruszenia art. 5 ust. 1 pkt. 9 ustawy Prawo budowlane jak i § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 12 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę T. M.. Na przeprowadzonej w dniu 29 listopada 2011 r. rozprawie sądowoadministracyjnej pełnomocnik skarżącego – H. M. podtrzymał dotychczasowe stanowisko, a na poparcie zarzutów podniesionych w skardze przedłożył do akt sadowych wydruk internetowy oraz udzielona mu odpowiedź Ministra Infrastruktury z dnia 13 czerwca 2011 r. w zakresie interpretacji przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z tymi stanowiskami § 12 ust. 3 pkt. 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. dopuszcza w zabudowie mieszkalnej jednorodzinnej rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określone w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3,0 m. wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4,0 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych. Pełnomocnik inwestora wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku gospodarczego położonego w [...] przy ul. [...], na działce ewidencyjnej nr [...]. Istotą zawisłego sporu jest ustalenie, czy planowana inwestycja jest dopuszczalna w świetle § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Strona skarżąca wywodzi, iż w orzekające w sprawie organu administracji dokonały wadliwej wykładni tego przepisu, w wyniku czego uwzględniono wniosek inwestora. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę właściwe organy architektoniczno – budowlane zobowiązane są, stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane, do sprawdzenia zgodności załączonego do wniosku projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi. Niewątpliwie do przepisów powyższych zaliczyć należy rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. I tak, w § 12 powyższego rozporządzenia określone zostały warunki usytuowania budynków w stosunku do granicy z działką sąsiednią, mające na celu zapewnienie podstawowych warunków użytkowych i bezpieczeństwa w zabudowie, w korelacji do innych przepisów rozporządzenia, dotyczących oświetlenia dziennego pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 13) i nasłonecznienia określonych pomieszczeń (§ 60) oraz bezpieczeństwa pożarowego (§ 271 i 273), z uwzględnieniem prawidłowości zabudowy danej działki oraz obszaru jej oddziaływania na teren działek sąsiednich, poprzez wskazanie minimalnych odległości usytuowania planowanego budynku od granicy z działką sąsiednią. Równocześnie ustawodawca w przepisie § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia dopuścił odstępstwo od powyższych zasad umożliwiając, w zabudowie jednorodzinnej, rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych. Analiza powyższego przepisu wskazuje, że warunkiem koniecznym umożliwiającym rozbudowę budynku już istniejącego jest ustalenie, iż na skutek rozbudowy nie dojdzie do zmiany wymiarów budynku istniejącego w pasie przygranicznym o szerokości 3 m. Planowana rozbudowa nie może bowiem powodować, aby rozbudowywana część budynku była zlokalizowana w odległości mniejszej niż 3 m od nieruchomości sąsiedniej. W przedmiotowej sprawie planowana inwestycja, ma polegać na rozbudowie budynku gospodarczego zlokalizowanego między dwoma istniejącymi budynkami: gospodarczym i garażem. Rozbudowa planowana jest w granicy z działką [...], w której to granicy zlokalizowany jest obecnie murek ogniowy. Z załączonego do projektu budowlanego projektu zagospodarowania terenu wynika, że inwestor planuje rozbudowę istniejącego budynku gospodarczego wzdłuż granicy, co powoduje, że w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy, nie zostaną zachowane dotychczasowe wymiary rozbudowywanego budynku. W ocenie Sądu taka rozbudowa jest niedopuszczalna, albowiem narusza warunki określone w § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodzić należy się bowiem z przedłożonym przez skarżącego stanowiskiem Ministra Infrastruktury, że § 12 ust. 3 pkt. 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. dopuszcza w zabudowie mieszkalnej jednorodzinnej rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określone w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3,0 m. wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary. Warunek powyższy nie został w przedmiotowej sprawie dochowany, bowiem planowana rozbudowa umiejscowiona została właśnie w pasie 3 m od granicy z działką skarżącego, przez co w pasie tym nie zostaną zachowane dotychczasowe parametry rozbudowywanego budynku gospodarczego. Ratio legis przepisu § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie pozwala na taką rozbudowę budynku posadowionego w granicy z działką sąsiednią, aby w jej wyniku doszło do dalszego zabudowywania tej granicy. W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż rozwiązania wynikające z § 12 rozporządzenia mają charakter odstępstwa od generalnej zasady nakazującej lokalizację nowych obiektów w oddaleniu od nieruchomości sąsiednich i jako takie powinny być interpretowane w sposób zawężający. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż zarówno organ II jak i organ I instancji dokonali wadliwej interpretacji § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie odnoszącym się do zagospodarowania działki i rozbudowy budynku gospodarczego uznając, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany oraz projekt zagospodarowania terenu nie narusza warunków określonych tymi przepisami. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2010 r. Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji zobowiązane są do dokonania prawidłowej wykładni § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku. O wykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.