II SA/Po 1890/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Sekr. sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2005r. przy udziale sprawy ze skargi S.Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] maja 2003r. nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 10zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego. /-/E. Podrazik /-/B. Drzazga /-/A. Łaskarzewska Dnia [...] lipca 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją z dnia [...] lutego 2002r. nr [...] nakazał S. Z. uzyskanie pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczo – garażowego zlokalizowanego na podwórzu posesji w S. przy ul. [...] od organu architektoniczno – budowlanego. W uzasadnieniu wywiedziono, że skoro budynek został zrealizowany w 1977r., to do tego obiektu stosuje się przepisy prawa budowlanego z 1974r. Oznacza to, iż obiekt może zostać nie rozebrany. Użytkować tak zrealizowany obiekt można po uzyskaniu na to pozwolenia na użytkowanie w myśl art. 40, 42 tego prawa. W uzasadnieniu zastrzeżono też, że niewykonanie decyzji spowoduje wydanie nakazu rozbiórki. Dnia [...] września 2002r. Starostwo Powiatowe zawiadomiło o wszczęciu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie budynku. Dnia [...] października 2002r. Starosta C. decyzją numer [...] udzielił S. Z. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczo – garażowego na działce położonej w S. przy ul. [...], oznaczonej nr [...]. Decyzję oparto o art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Wojewoda W. powyższą decyzję uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję nie zbadał wnikliwie kwestii przydatności obiektu do użytkowania. Wnikliwego zbadania wymaga również zarzut niezgodności przedstawionej dokumentacji ze stanem faktycznym. Znajdująca się w aktach ekspertyza nie spełnia wymogów. Ponownie rozpoznając sprawę należy powyższe okoliczności zbadać. Dnia [...] stycznia 2003r. Starosta C. postanowił zobowiązać S. Z. do uzupełnienia wniosku o pozwolenie na użytkowanie budynku gospodarczo – garażowego na działce nr [...], położonej w S. poprzez – Inwentaryzację budowlaną, orzeczenie stanu technicznego. Starosta C. decyzją z dnia [...] lutego 2003r. odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczo – garażowego na działce położonej w S. przy ulicy [...] (nr [...]). W uzasadnieniu podkreślono, że obiekt w aktualnym stanie technicznym nie może być użytkowany. Wojewoda W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Wywiódł, że obiekt w takim stanie technicznym oraz tak udokumentowany nie może uzyskać pozwolenia na jego użytkowanie. Istnieją poważne wątpliwości co do stanu bezpieczeństwa tego obiektu. W sprawie potrzebna jest ekspertyza techniczna dla tego obiektu. Dnia [...] maja 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją nr [...] orzekł: 1. wygaśnięcie swojej decyzji znak [...] z dnia [...] lipca 2002r. ponieważ została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonego warunku – uzyskania w terminie do [...] września 2002r. pozwolenia na użytkowanie, a strona warunku nie dopełniła; 2. nakazanie rozbiórki budynku wskazanego w punkcie 1, ponieważ obiekt ten nie gwarantuje bezpieczeństwa ludzi i mienia. Powiatowy Inspektor wywiódł, że nakaz rozbiórki należało orzec zgodnie z art. 37 poprzednio obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1974r. albowiem S. Z. nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie, nie stwierdzono by budynek nie zagrażał bezpieczeństwu ludzi i mienia. Organ wywiódł ponadto, że jego stanowisko jest zgodne z art. 49 ust. 2 obowiązującego prawa budowlanego, gdyż przepis ten stanowi, że jeżeli właściciel nie uzyska pozwolenia na użytkowanie obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę nakazuje się jego rozbiórkę. Wskutek odwołania złożonego przez S. Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji zgodził się z wywodami organu I instancji. W jego ocenie skoro decyzja o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie jest ostateczna to zasadnym było oparcie na niej kontrolowanego rozstrzygnięcia. Skargę na decyzję organu II instancji złożył S. Z. Zarzucił, że jest niezgodna z prawem. Naruszone w sprawie zostały przepisy procedury w postaci art. 7, 77 kpa. Nie zostały wyjaśnione przyczyny, dla których organ nie dał wiary pierwszej ekspertyzie. Niemożliwym jest zaś by dobry stan budynku zmienił się radykalnie w ciągu 4 miesięcy. Przedmiotowe postępowanie nie powinno zostać ukończone przed rozpoznaniem skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy odmowę udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Ostatnie z postępowań ma niewątpliwie istotny wpływ na wynik tej sprawy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ powtórzył do tej pory prezentowaną argumentację. Zgodnie z nią nie można kwestionować poczynionych ustaleń w decyzji ostatecznej, stąd trzeba przyjąć, że organy nadzoru budowlanego nie dopuściły się naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W istocie bowiem przeprowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie nie wykazało spełnienia przesłanek z art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane by orzec rozbiórkę. W myśl powyższego przepisu obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejściu na własność państwa bez odszkodowania w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ administracji stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1. znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju lub 2. powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Organy administracji uzasadniając decyzje wywiodły, że podstawą do zastosowania art. 37 cytowanego prawa budowlanego był fakt nieuzyskania przez S. Z. pozwolenia na użytkowanie, a także brak jednoznacznego stwierdzenia, że budynek nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia. Zważyć należy, iż przepis stanowiący podstawę rozbiórki nie wymienia wśród przesłanek – odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu. Odnoszenie się w tym względzie do art. 49 ust. 2 prawa budowlanego z 1994r. nie znajduje także prawnego uzasadnienia. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa zakończona została przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Istnienie niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia winno być stwierdzone ponad wszelką wątpliwość. Organy zaś wywiodły, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż co do stanu obiektu budowlanego jawią się poważne wątpliwości w zakresie jego bezpieczeństwa. Wątpliwości w tym zakresie to za mało by stwierdzić wystąpienie "niebezpieczeństwa". Kontrolowane organy jego istnienie winny przesądzić ponad wszelką wątpliwość. Postępowanie wyjaśniające winno wykazywać na czym ono polega. Powyżej opisane zaniechania przemawiają za przyjęciem, iż w niniejszej sprawie organy nie wyjaśniły istoty sprawy. Zastosowały przypis prawa materialnego (art. 37 prawa budowlanego z 1974r.) odstępując od wyjaśnienia, czy przesłanki warunkujące jego zastosowanie rzeczywiście wystąpiły. Naruszono zatem przepis art. 7, 77 § 1, 80 kpa. Zdaniem Sądu wykazane powyżej naruszenia przepisów procedury jak i prawa materialnego (art. 37 prawa budowlanego z 1974r.) miały wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dlatego też należało orzec jak w punkcie I sentencji. Podkreślenia wymaga, że przedmiotowe postępowanie dotknięte było szeregiem innych uchybień. I tak strony nie zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania w przedmiocie rozbiórki. Nie umożliwiono stronom wypowiedzenie się co do zebranego materiału. W aktach sprawy brak stosownej dokumentacji w tym przedmiocie. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji przeprowadzi postępowanie wyjaśniające na okoliczność istnienia przesłanek rozbiórki z art. 37 prawa budowlanego z 1974r. W zależności od jego wyników orzeknie. Przy czym ewentualna decyzja o rozbiórce winna zawierać uzasadnienie odnoszące się szeroko do jej przesłanek z art. 37 cytowanego prawa. Jak w punkcie II orzeczono na zasadzie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 tejże ustawy. E. Podrazik B. Drzazga A. Łaskarzewska kk