II SA/Po 19/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania naczepy ciężarowej oddala skargę Starosta [...] decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), dalej: K.p.a. oraz art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), dalej: P.r.d,.odmówiła zarejestrowania naczepy ciężarowej marki [...], rok prod. 2005 o numerze nadwozia VIN: [...], nr rej. [...] na rzecz R. K.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Starosta wyjaśnił, że w toku postępowania otrzymał od Komendy Miejskiej Policji w P. informację, że prowadzone było dochodzenie nr [...] w sprawie paserstwa naczepy marki [...] o nr rej. [...], w toku którego biegły stwierdził, że nr VIN o treści [...] jest numerem nieoryginalnym, a następnie odczytał pierwotny numer VIN o treści: [...] Wskazano, że z opinii badań mechanoskopijnych wynika, że numer indentyfikacyjny VIN [...] jest numerem nieoryginalnym – znak ograniczający numer [...] prawej strony jest obrócony w prawo, struktura pola numerowego różni się wyglądem od struktury pozostałej części ramy, co oznacza zdaniem organu, że pierwotny numer naczepy został zeszlifowany, następnie rama w tym miejscu była piaskowana i został nabity obecnie istniejący numer o treści [...] Wyjaśniono, że następnie został ustalony pierwotny numer indentyfikacyjny o treści [...], który został potwierdzony przez producenta przedmiotowej naczepy. Z powołanych badań mechanoskopijnych wynika zatem, że pojazd marki [...], rok prod. 2005, nr VIN: [...] posiada sfałszowany numer nadwozia. Starosta [...] wyjaśnił, że w związku z tym, iż pojazd poprzednio był zarejestrowany w Starostwie [...] informacja o sfałszowanym numerze VIN została przekazana do tegoż organu. Starosta [...] w dniu 1 czerwca 2016 r. wznowił postępowanie w sprawie rejestracji przedmiotowej naczepy ciężarowej nr rej. [...], a następnie decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] odstąpiło od uchylenia wydanej z naruszeniem prawa decyzji o rejestracji niniejszej naczepy z powodu okoliczności, o których mowa w art. 146 § 1 K.p.a. tj. upływu 5 lat od dnia jej doręczenia. Starosta [...] wskazał, że z art. 72 ust. 1 i 2 P.r.d. oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1038 ze zm., dalej: rozporządzenie) wynika, że w przypadku niespełnienia przewidzianych wymogów prawa, rejestracja pojazdu nie może nastąpić. Zdaniem organu, dokumenty przedstawione do rejestracji nie mogą budzić jakichkolwiek wątpliwości co do ich zgodności ze stanem rzeczy. Przedstawione zaś przez wnioskodawcę dokumenty do rejestracji przedmiotowej naczepy okazały się niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż dotyczą naczepy marki [...] 27, rok prod. 2005 o nr VIN [...], który jak wynika z badań mechanoskopijnych został sfałszowany. Dlatego odmówiono rejestracji naczepy. W odwołaniu od powyższej decyzji R. K. zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 72 ust. 1 P.r.d. poprzez niezarejestrowanie prawidłowo zgłoszonego pojazdu oraz naruszenie art. 8 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm., dalej: u.p.e.a.). Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarejestrowanie pojazdu, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W motywach odwołania podniesiono, iż Starosta pominął okoliczność nabycia przedmiotowej naczepy przez wnioskodawcę w drodze licytacji, co oznacza, że nabycie miało charakter pierwotny na podstawie art. 107 § 1 u.p.e.a. Szczególna forma nabycia, bez możliwości kwestionowania wad oznacza, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarboowego w K. z dnia [...] 2014 r. oraz faktura VAT przedstawione przez stronę są dokumentami stwierdzającymi nabycie pierwotne przedmiotowej naczepy. W związku z tym nie można przerzucać na stronę ciężaru dowodzenia, skoro organ publiczny – Naczelnik Urzędu Skarbowego, który ma obowiązek stać na straży praworządności i prawdy obiektywnej sprzedał stronie działającej w dobrej wierze pojazd ze sfałszowaną dokumentacją. Skarżący stwierdził, że skoro z określonymi czynnościami tj. nabyciem w drodze licytacji ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wiąże skutek w postaci nabycia pierwotnego to Starosta [...] nie może odmówić stosowania tych przepisów i żądać dodatkowo dokumentów potwierdzających prawo własności pojazdu. Niedopuszczalne było zaś obciążanie strony negatywnymi konsekwencjami. Ponadto zdaniem odwołującego organ I instancji naruszył zasadę pogłębiania zaufania wyrażoną w art. 8 k.p.a. Strona wskazała też, że przedmiotowa naczepa była wcześniej legalnie zarejestrowana w Polsce przez Starostę K. , a Policja w P. wykluczyła, by naczepa ta była obecnie poszukiwana i umorzyła postępowanie w sprawie jej paserstwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium, po powołaniu przepisu art. 71 ust. 2 i art. 66 ust. 3a pkt 1 P.r.d. stwierdziło, że skoro w niniejszym postępowaniu bezspornym jest, że przedmiotowa naczepa ciężarowa, zarejestrowana poprzednio w Starostwie [...], posiada sfałszowany nr nadwozia, to przedmiotem rejestracji był pojazd o cechach identyfikacyjnych innych niż nadane przez producenta. Wszystkie dokumenty przedłożone do rejestracji muszą być prawdziwe – zarówno w znaczeniu materialnym, jak i formalnym, a więc zgodne ze stanem faktycznym. W związku z powyższym zdaniem organu odwoławczego, Starosta [...] słusznie stwierdził, że przedmiotowa naczepa nie spełnia warunków do jej zarejestrowania. Zarejestrowanie pojazdu wbrew jednoznacznym dowodom stwierdzającym nieautentyczność jego cech indentyfikacyjnych stałoby w sprzeczności z poczuciem sprawiedliwości społecznej i pewności prawa. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że kwestia dobrej wiary nabywcy pojazdu nie ma żadnego znaczenia w postępowaniu o rejestrację pojazdu, albowiem z powołanych na wstępie przepisów wynika, że jeżeli okaże się, iż pojazd posiada niefabryczne oznakowanie identyfikacyjne (nr nadwozia), to nawet w wypadku zachowania wymogów staranności przez nabywcę, bezwzględnym obowiązkiem organu rejestrującego jest odmowa zarejestrowania pojazdu. Wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego R. K. zarzucił Kolegium naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a. w zw. z art. 71 ust. 2 P.r.d. oraz w zw. z art. 107 § 1 u.p.e.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nieodniesienie się do argumentacji strony oraz niezarejestrowanie przedmiotowej naczepy mimo, że wcześniej została ona nabyta przez skarżącego w sposób pierwotny od Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. w drodze licytacji publicznej, bez wad prawnych. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, o zasądzenie od organu kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W motywach skargi R. K. zarzucił Kolegium, iż nie odniosło się do skutków pierwotnego nabycia przedmiotowej naczepy przez stronę w drodze licytacji przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, które to nabycie odbyło się bez wad prawnych. Tym samym organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Nadto skarżący podniósł, iż organ odwoławczy nie ustosunkował się też do zarzutu naruszenia art. 8 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Wskazał, że naruszenie przez Kolegium art. 8 K.p.a. w zw. z art. 71 ust. 2 P.r.d. oraz w zw. z art. 107 § 1 u.p.e.a. poprzez niezarejestrowanie przedmiotowej naczepy mimo, że wcześniej została nabyta przez skarżącego w drodze licytacji publicznej, bez wad prawnych, jest rażące. Nie powinno się bowiem błędami organów publicznych obciążać obywateli. W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Zgodnie zaś z przepisem art. 134 § 1 powołanej ustawy wojewódzki sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. W rozpoznawanej sprawie sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim wskazać należy, że nie budzą wątpliwości ustalenia poczynione przez organy administracji w tej sprawie. Gwoli wyjaśnienia wskazać należy, że przedmiotem skargi R. K. wniesionej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2016 r. o odmowie zarejestrowania naczepy ciężarowej marki [...] 27, rok prod. 2005 o numerze nadwozia VIN: [...], nr rej. [...] na rzecz R. K.. Materialnoprawną podstawą decyzji wydanych w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), dalej: P.r.d. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1038 ze zm., dalej: rozporządzenie). Zgodnie z art. 72 ust. 1 P.r.d. rejestracji dokonuje się m.in. na podstawie: 1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art.73 ust. 5; 2) karty pojazdu, jeżeli była wydana; 3) wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane; 4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego UE /.../., potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego, 5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany; 6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim UE i jest rejestrowany po raz pierwszy; 6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy /.../; 8) zaświadczenia wydanego przez właściwy organ potwierdzający: a) uiszczenie podatku od towarów i usług od pojazdów sprowadzanych z państw członkowskich UE lub b) brak obowiązku, o którym mowa w lit. a jeżeli sprowadzany pojazd jest rejestrowany po raz pierwszy, z zastrzeżeniem ust. 1a; 9) dowodu wpłaty, o którym mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych /.../. Jak stanowi art. 73 ust. 1 P.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana. Szczegółowe warunki i tryb rejestracji pojazdów określiło wyżej powołane rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, które w § 2 ust. 1 stanowi, że w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu, /.../ składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, do którego dołącza: dowód własności pojazdu, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany oraz tablice rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany; w przypadku pojazdu sprowadzonego z zagranicy bez tablic rejestracyjnych lub konieczności zwrotu tych tablic do organu rejestrującego państwa, z którego pojazd został sprowadzony, właściciel pojazdu zamiast tablic rejestracyjnych dołącza stosowne oświadczenie. Niespełnienie zaś któregoś z wymogów skutkuje odmową rejestracji pojazdu. Za wiarygodne mogą być zaś uznane wyłącznie dowody, które odzwierciedlają rzeczywisty stan rzeczy, a nie takie, które potwierdzają nieprawdziwe dane. Przepis art. 72 ust. 1 P.r.d. formułuje wymagania formalne rejestracji i musi być rozumiany restrykcyjne, co oznacza, że niespełnienie wymogu złożenia prawdziwego pod względem formalnym i materialnym dokumentów pojazdu, który wcześniej był już rejestrowany stanowi bezwzględną przeszkodę do zarejestrowania samochodu. W okolicznościach niniejszej sprawy bezsporny jest fakt wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych nieznanych Staroście [...] przy wydaniu decyzji z dnia [...] 2006 r. nr [...] w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] [...] rok prod. 2005, nr nadwozia [...], a mianowicie uzyskania informacji z Komendy Miejskiej w P. o sfałszowaniu nr VIN pojazdu z pierwotnego: [...] na nieoryginalny (wtórny) o treści: [...] Starosta [...] został powiadomiony na podstawie opinii biegłego z zakresu mechanoskopii dotyczącej naczepy marki [...] nr rej. [...], że pierwotny numer VIN przedmiotowej naczepy został zeszlifowany, następnie rama naczepy w tym miejscu była piaskowana i został nabity obecnie istniejący numer VIN. Jednocześnie potwierdził u producenta naczepy [...], że pierwotny nadany przez niego numer VIN był treści: [...] Powziąwszy tę wiedzę Starosta [...], po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] stwierdził, że jego decyzja z dnia [...] 2005 r. nr nr [...] sprawie rejestracji pojazdu marki [...] rok prod. 2005, nr nadwozia VIN [...] wydana na wniosek E. K. (obecnie T. ) została wydana z naruszeniem prawa i z powodu upływu 5 lat od jej wydania odstąpił od jej uchylenia. Tym samym trafnie przyjęły organy orzekające w niniejszej sprawie, że także dokumenty załączone przez stronę skarżącą przy rejestracji przedmiotowej naczepy nie odzwierciedlały rzeczywistych jej cech, jako że przedstawiały jego fałszywy obraz, niezgodny z fabryczną numerację istotnych części rejestrowanej naczepy. Konsekwencją bezprawnego przerobienia numerów identyfikacyjnych spornej naczepy była więc wadliwość dokumentów, które fałszywie ukazywały okoliczności faktyczne istotne dla prawidłowego jej zarejestrowania (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 października 2015 r., III SA/Wr 230/15, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Okoliczność ta była istotną dla rozstrzygnięcia sprawy zarejestrowania przedmiotowego pojazdu, gdyż stosownie do art. 66 ust. 3a pkt 1 P.r.d. pojazd uczestniczący w ruchu powinien posiadać nadane przez producenta, z zastrzeżeniem art. 66a, cechy identyfikacyjne, tj. numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2015 r., III SA/Gd 737/14, dostępny - j.w.). Cechy te zasadniczo nadaje i umieszcza producent (art. 66a ust. 1 u.p.r.d.). W takim stanie rzeczy prawidłowo organy obu instancji przyjęły, że przedmiotowa naczepa nie spełnia warunków do jej zarejestrowania i w wyniku tego odmówiły jej zarejestrowania. W ocenie Sądu zarzuty skargi co do naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 71 ust. 1 P.r.d.) i mająca je poprzeć argumentacja nie mogą doprowadzić do wzruszenia zaskarżonej decyzji, gdyż kwestionowane przez stronę rozstrzygnięcia zostały wydane z zachowaniem reguł proceduralnych i znajdują dostateczne podstawy w prawie materialnym. Lektura akt administracyjnych pozwala twierdzić, że organy orzekające w niniejszej sprawie, z uwagi na ujawnione nowe okoliczności faktyczne w postępowaniu wznowieniowym prowadzonym przez Starostę [...] w sprawie zakończonej powołaną wyżej decyzją z dnia [...] 2016 r., nie prowadziły postępowania dowodowego w celu ustalenia sfałszowania dowodu, tj. przerobienia (przebicia) fabrycznych numerów VIN rejestrowanego przedmiotowej naczepy, gdyż to organy ścigania przedstawiły opinię biegłych sądowych, z której niedwuznacznie wynikał wspomniany fałsz. Oczywistym jest, że niedopuszczalne jest wydanie decyzji rejestracyjnej wydanej na podstawie fałszywych numerów naczepy, albowiem zagrażałoby pewności obrotu taką naczepą i podważałoby zaufanie do dokumentów urzędowych. Sąd odpowiadając zaś na zarzut skargi naruszenia przez organy orzekające art. 107 § 1 u.p.e.a. Sąd pragnie wyjaśnić, że fakt nabycia przez skarżącego przedmiotowej naczepy w drodze licytacji publicznej prowadzonej przed Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nie zwalnia skarżącego – w sytuacji dowiedzionego sfałszowania nr VIN naczepy - od uprzedzającego wydanie decyzji o jej rejestracji, uzyskania decyzji starosty o nadaniu cech identyfikacyjnych. Zważyć należy, iż zgodnie z art. 66 ust. 3a pkt 1) P.r.d. pojazd uczestniczący w ruchu powinien posiadać nadane przez producenta, z zastrzeżeniem art. 66a, cechy identyfikacyjne – numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy. Jednakże w przypadku pojazdu nabytego na licytacji publicznej lub od podmiotu wykonującego orzeczenie o przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, w którym cecha identyfikacyjna uległa zatarciu lub sfałszowaniu starosta właściwy w sprawach rejestracji pojazdu wydaje decyzję o nadaniu cech identyfikacyjnych (art. 66a ust. 2 pkt 4 P.r.d.). Umieszczone cechy identyfikacyjne starosta wpisuje w dowodzie rejestracyjnym i w karcie pojazdu, jeżeli była wydana (art. 66a ust. 4 P.r.d.). Oznacza to zatem, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o nadaniu cech identyfikacyjnych poprzedza postępowanie w przedmiocie rejestracji pojazdu, jeżeli doszło do nabycia pojazdu (naczepy) w drodze licytacji publicznej, a następnie cecha identyfikacyjna jaką jest nr VIN okazała się sfałszowana. Powyższe regulacje odpowiadają zatem na zarzut skarżącego odnośnie niemożności uwzględnienia w niniejszym postępowanie dotyczącym rejestracji naczepy okoliczności sfałszowania nr VIN naczepy, która to została nabyta przez skarżącego w drodze licytacji publicznej. Z powyższych względów Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie okazała się bezzasadna i na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę