II SA/Po 190/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi A. i L. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. /-/ B. Drzazga /-/ A. Łaskarzewska /-/ J. Szaniecka Decyzją z dnia [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N.. nakazał I.Z. rozbiórkę samowolnie wykonanej dobudowy łazienki do budynku mieszkalnego położonego w L. przy ul. [...] na działce nr ewid. [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odwołanie od decyzji wnieśli I.Z. oraz A. i L. S.. I.Z. wskazała, że w miejscu, gdzie została dobudowana łazienka, znajdowała się drewniana przybudówka, która częściowo istnieje do dnia dzisiejszego. Na dowód powyższego przedłożyła oświadczenie J. L. , byłego sąsiada. Państwo S. zarzucili organowi, iż ten w decyzji nie określił terminu zakończenia rozbiórki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (dalej: [...] INB w P.) decyzją z dnia [...]. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. (dalej: PINB w N.) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na samowolnej dobudowie łazienki do budynku mieszkalnego na przedmiotowej działce. Jednocześnie zobowiązał I.Z. do przedłożenia w terminie 30 dni pod rygorem nakazania rozbiórki obiektu: 1) zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy L. o zgodności dobudowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) projektu budowlanego ustosunkowującego się do spełnienia warunku określonego w § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) oraz uzgodnionego z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Ze względu na wykonanie nałożonego przez organ obowiązku PINB w N. postanowieniem z [...]. ustalił dla I.Z. opłatę legalizacyjną w kwocie [...] zł. Postanowieniem z [...]. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Z uwagi na nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej PINB w N. decyzją z [...] r. nakazał I.Z. rozbiórkę dobudowanej łazienki. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła I.Z. . [...] INB w P. decyzją z [...]. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. A. i L. S. pismem z [...] czerwca 2005r. zwrócili się do organu odwoławczego z prośba o wyegzekwowanie rozbiórki, podając, że wykonano ją w części poprzez rozebranie jedynie górnej części nielegalnej budowli. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego PINB w N. decyzją z [...] . umorzył postępowanie w sprawie samowolnej rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. i L. S. , twierdząc, że rozbiórka nie została w pełni wykonana, bowiem nie rozebrano dwóch filarków oraz posadzki łazienki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z [...] r. umorzył postępowanie I instancji prowadzące do wydania decyzji z [...]. A. i L. S. pismem z dnia [...] maja 2006r. ponownie zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z wnioskiem o wszczęcie postępowania dotyczącego samowoli dokonanej przez I.Z. polegającą na dobudowaniu do budynku mieszkalnego filarów oraz wspartego na nich zadaszenia. W wyniku przeprowadzonego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. umorzył postępowanie, stwierdzając, że I.Z. nie dokonała żadnej dobudowy filarków do budynku mieszkalnego, co zostało potwierdzone w trakcie przeprowadzonych w dniu [...] czerwca 2006r. oględzin. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. i L. S. . Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] . uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu stwierdził, iż organ I instancji nie wykazał ile faktycznie jest spornych filarków, jakiej są wielkości i gdzie są zlokalizowane. Z protokołu oględzin wynika, że wykonano dokumentację fotograficzną, której brak w aktach sprawy. Organ odwoławczy wskazał również, że wyjaśnienia wymaga, czy po rozbiórce łazienki i pozostawieniu spornych filarków, zadaszenie wjazdu zostało wykonane ponownie z wykorzystanie filarków, czy inwestor wykonał na nich nową budowlę. W trakcie oględzin w dniu [...] października 2006r. I.Z. oświadczyła, że przedmiotowe filary istniały wcześniej, bowiem stanowiły podparcie zadaszenia nad wjazdem. Okoliczność tę potwierdzają zebrane w toku postępowania zeznania świadków. Decyzją z dnia [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. umorzył postępowanie w sprawie filarków oraz wspartego na nich zadaszenia na nieruchomości w L. przy ul. [...]. Uzasadniając rozstrzygnięcie stwierdził, że w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, iż I.Z. wykorzystując przedmiotowe filarki samowolnie dobudowała łazienkę, którą w konsekwencji nałożonego na nią nakazu rozebrała. W trakcie rozprawy ustalono, że sporne filarki istniały wcześniej. Dlatego prowadząc postępowanie związane z rozbiórką organ odstąpił od nakazu ich rozbiórki. W odwołaniu od powyższej decyzji A. i L. S. podnieśli, że sporne filary zostały wybudowane wraz z popełnioną samowolą budowlaną. Wskazali również, że na miejscu filarów nie było wcześniej żadnej budowli, ponieważ posiadali służebność przejazdu do ich posesji. Po dokonaniu rozbiórki łazienki inwestorzy ponownie ją wznieśli, jednocześnie ścinając filary o 1/3 ich grubości. W związku z wątpliwością dotyczącą kwestii okresu, w którym wybudowano filary odwołujący zwrócili się o przeprowadzenie ekspertyzy. W piśmie z [...] stycznia 2007r. I.Z. oświadczyła, że przedmiotowe filarki stały na nieruchomości już od dawna i znajdują się we właściwej odległości od granicy, co potwierdziły zeznania świadków. Jednocześnie poinformowała, że zakończyła już budowę i została ona dopuszczona do użytkowania. Odnosząc się do kwestii służebności podała, że istniała ona tylko formalnie, bowiem żaden z poprzednich sąsiadów nie korzystał z możliwości przejazdu przez jej działkę. Ponadto służebność istniała tylko do 1986r. I.Z. dołączyła do pisma zawiadomienie o zakończeniu budowy – rozbudowy budynku mieszkalnego (z 10.08.2006r.), decyzję Starosty Powiatowego w N. z [...]. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę – rozbudowę budynku mieszkalnego o pomieszczenie łazienki wraz z opisem technicznym stanowiącym załącznik do decyzji, w którym wskazano, że zakres projektowanych robót obejmuje m.in. wykonanie stóp fundamentowych z betonu oraz skucie warstwy cegieł gr. 12 cm słupów ceglanych z rdzeniem żelbetowym. W dniu [...] stycznia 2007r. A. i L. S. dołączyli do odwołania oświadczenia J.K., J.S., L.S. oraz B.S. dotyczące budowy spornych filarków. Ponadto przedłożyli kopie map geodezyjnych z 1978r., 1980r. i 1982 r., dokument potwierdzający istnienie służebności, kopię dokumentu z Rejonowego Biura Geodety Miejskiego w N. oraz zdjęcia z przebiegu prac budowlanych prowadzonych przez Państwa Z.. Decyzją z [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że problem spornych filarków został rozwiązany decyzją Starosty N. z [...] r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu I.Z. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego o pomieszczenie łazienki. Przedmiotowe filarki zostały uwzględnione w zatwierdzonej dokumentacji budowlanej i stanowią elementy konstrukcyjne podtrzymujące pomieszczenie łazienki. Budowa łazienki została zakończona, a inwestor w dniu [...] sierpnia 2006r. dokonał stosownego zgłoszenia o zakończeniu budowy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął zgłoszenie i nie zgłosił sprzeciwu w tym zakresie. Tym samym dalsze prowadzenie postępowania w sprawie filarków stało się bezprzedmiotowe. Skargę na decyzję organu odwoławczego wnieśli A. i L. S. , przywołując argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nadto wskazali, że przybudówka objęta nakazem rozbiórki wybudowana została od podstaw w odległości 2,63m od ich domu. Nie jest prawdą, że powstała w wyniku remontu drewnianej przybudówki. Ostatecznie w wyniku nakazu rozbiórki w maju 2005r. ściany łazienki zostały rozebrane, pozostawiono jednak dwa filary i posadzkę. Inspektorzy nadzoru budowlanego umarzając postępowanie uznali, że filary istniały wcześniej. Tym samym dali wiarę I.Z. i powołanym przez nią świadkom, odmawiając wiarygodności świadkom powołanym przez skarżących. Ich zdaniem niezgodne z prawem jest również udzielone I.Z. pozwolenie na rozbudowę budynku, bowiem narusza prywatność i godność skarżących. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wniósł o jej oddalenie, powołując się na motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z [...] września 2007r. I.Z. podała, że faktycznie we wrześniu 2002r. stare betonowe filary wzmocniła i obmurowała cegłą oraz otynkowała z czterech stron. Dlatego przekroczono odległość 3 m od domu Państwa S.. Nie jest jednak prawdą, że przybudówka została wybudowana w odległości 2,63m od domu skarżących. Sporne filary zostały bowiem zwężone o grubość cegły i przez to zachowana jest odległość 3 m od domu sąsiadów. Ponadto przybudówka jest niższa od domu Państwa S. i dzięki temu nie zasłania im światła dziennego. Budowa jej została oparta na decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] listopada 2005r. Na rozprawie w dniu 18 września 2007r. skarżąca A.S. oświadczyła, że postanowieniem z [...] sierpnia 2007r. wznowione zostało postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na rozbudowę przedmiotowego budynku o pomieszczenie łazienki (nr [...]), zaś decyzją z [...] sierpnia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło w całości decyzję odmawiającą wznowienia postępowania w przedmiocie warunków zabudowy dla spornej łazienki ([...] ). I.Z. na rozprawie podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w piśmie z [...] września 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Na wstępie zważyć należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tym samym działalność sądów administracyjnych ogranicza się do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych. W ocenie Sądu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. trafnie uznał, że postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy filarków i zadaszenia na budynku mieszkalnym należącym do I.Z. należało jako bezprzedmiotowe umorzyć. Z akt sprawy wynika, że w trakcie postępowania odwoławczego okazało się Starosta Powiatu N. decyzją z dnia [...]. Nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił I.Z. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego o pomieszczenie łazienki. W opisie technicznym stanowiącym integralną część decyzji stwierdzono, że roboty budowlane związane z rozbudową obejmować będą: - wykonanie stóp fundamentowych z betonu B-15, - skucie warstwy cegieł gr. 12 cm słupów ceglanych z rdzeniem żelbetowym, - wykonanie płyty żelbetowej grub. 15 cm, - wykonanie murów zewnętrznych dobudówki z bloczków betonu komórkowego, - wykonanie konstrukcji drewnianej dachu oraz obróbek blacharskich i pokrycia z papy, - wykonanie ocieplenia ścian stropu i dachu, - wykonanie warstwy elewacyjnej, - roboty wykończeniowe wewnątrz pomieszczeń. Z powołanego opisu wynika, że budynek mieszkalny I.Z. miał zostać rozbudowany o pomieszczenie łazienki na istniejących filarkach i zadaszeniu. Organ architektoniczno-budowlany zobowiązał bowiem do dostosowania odległości pomiędzy budynkiem skarżących a filarkami poprzez nakazanie skucia filarków o warstwę cegieł o grubości 12 cm. Jednocześnie dopuścił wykonanie stóp fundamentowych na istniejącym zadaszeniu podcienia. Sytuując zatem łazienkę na filarkach i zadaszeniu Starosta uznał elementy te za niezbędną część konstrukcyjną budynku i przesądził o ich legalności. Zgromadzone w sprawie materiały potwierdzają, że powyższa decyzja Starosty została wykonana. I.Z. wybudowała łazienkę, a następnie w dniu [...] sierpnia 2006r. zawiadomiła Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. o zakończeniu robót budowlanych i o przystąpieniu od 1 września 2006r. do użytkowania obiektu. W ocenie Sądu, skoro w ostatecznej decyzji Starosty N. o pozwoleniu na rozbudowę dopuszczono wykonanie robót na istniejących filarkach i zadaszeniu brak było podstaw do prowadzenia postępowania przez organy nadzoru. Badanie legalności decyzji o pozwoleniu na budowę nie stanowi przedmiotu działań nadzorczych inspektorów budowlanych. Kwestie techniczne związane z wzniesieniem obiektu bądź jego części stanowią przedmiot pozwolenia na budowę i tylko w tym postępowaniu mogą być badane. Gdy decyzja stała się ostateczna przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przewidują możliwość wzruszenia takich rozstrzygnięć jedynie w postępowaniu o wznowienie postępowania bądź o stwierdzenie ich nieważności. Do ich prowadzenia nie są umocowane organy nadzoru budowlanego. Uznać należy zatem, że postępowanie w przedmiocie legalności budowy filarków i zadaszenia, którą miały rozstrzygnąć organy nadzoru budowlanego z uwagi na przedmiot ostatecznej decyzji Starosty N. o pozwoleniu na rozbudowę stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art.105 § kpa. Na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie ma wpływu fakt, iż postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. wznowione zostało postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego na rozbudowę budynku o pomieszczenie łazienki. Do momentu bowiem uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na rozbudowę łazienki, decyzja ta jako ostateczna korzysta z wyrażonej w art. 16 § 1 kpa gwarancji trwałości decyzji administracyjnych. Stąd zarówno organy orzekające, jak i Sąd zobowiązane są mieć na uwadze jej istnienie w obrocie prawnym. Dodatkowo należy zaznaczyć, że skoro w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy słusznie przyjął , iż brak jest przedmiotu sprawy za zasadne uznać należało zaniechanie oceny wiarygodności zeznań świadków, którzy przesłuchani zostali podczas postępowania administracyjnego jak i odniesienie się do zaniechania przez kontrolowany organ przeprowadzenia dowodu ze świadków wskazanych przez skarżących. Zeznania tych osób nie mają w sprawie żadnego znaczenia. Podkreślić jeszcze raz należy, że w niniejszym postępowaniu wobec przedmiotu decyzji Starosty Powiatu N. nie jest możliwe badanie legalności spornych filarków i zadaszenia. Zeznania świadków obejmować miały zaś datę ich wzniesienia. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. /-/ B. Drzazga /-/ A. Łaskarzewska /-/ J. Szaniecka