II SA/Po 190/07
PostanowienieWSA w Poznaniu2007-11-15
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Dwornicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest właścicielem nieruchomości mieszkalnej, ale uzyskuje niskie dochody i ponosi wysokie koszty leczenia oraz utrzymania rodziny, może zostać całkowicie zwolniony z kosztów sądowych i otrzymać prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja finansowa i rodzinna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej. Pomimo posiadania nieruchomości mieszkalnej, która nie generuje dochodu, niskie dochody, wysokie wydatki na leczenie i utrzymanie rodziny uzasadniają przyznanie prawa pomocy w całości.Stan faktyczny
Wnioskodawca L.Ś. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, argumentując trudną sytuacją finansową i zdrowotną rodziny. Wnioskodawca jest inwalidą, cierpi na chorobę nowotworową i jaskrę, otrzymuje rentę. Jego żona pracuje jako nauczycielka, a syn jest studentem na urlopie dziekańskim z powodu choroby i ma kredyt studencki. Rodzina ponosi wysokie koszty leczenia, utrzymania mieszkania i spłaty zobowiązań. Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości mieszkalnej.Rozstrzygnięcie
Zwolniono L.Ś. od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 listopada 2007r. wniosku L.Ś. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.Ś.i L.Ś. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia 1. zwolnić L.Ś. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla L.Ś. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz - Dwornicka
Skarżący L.Ś. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości argumentując, że ze względu na trudną sytuację finansową i zdrowotną rodziny nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej. Oświadczył, że dochód miesięczny na jednego członka rodziny jest bardzo niski i wystarcza tylko na pokrycie kosztów egzystencji i to na bardzo niskim poziomie.
Wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem, który jest studentem studiów stacjonarnych. Syn nie pracuje, przebywa obecnie na urlopie dziekańskim z powodu przewlekłej choroby. Obciążony jest kredytem studenckim. Wnioskodawca oświadczy, że jego żona zatrudniona jest jako nauczycielka w szkole podstawowej, gdzie uzyskuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto. Oświadczył także, że jest inwalidą cierpiącym na chorobę nowotworową oraz jaskrę. Podał we wniosku o prawo pomocy, że uzyskuje rentę w wysokości [...] zł brutto.
W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku nieruchomego wnioskodawca wskazał, że ma dom o powierzchni [...] m².
Wnioskodawca załączył do wniosku następujące dokumenty:
- zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia A.Ś., z którego wynika, że średnie miesięczne wynagrodzenie za okres od sierpnia do października 2007r. wyniosło kwotę [...] zł netto, potrącenia miesięcznych dochodów wynoszą 594,50 zł (pożyczka mieszkaniowa, pożyczka PKZP, ubezpieczenie PZU),
- decyzja ZUS o wznowieniu wypłaty renty L.Ś. w wysokości [...] zł netto miesięcznie,
- kserokopię zeznania rocznego PIT-37 za 2006r.,
- wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego przez bank PKO BP SA,
- kserokopię faktury za prąd za okres 2 miesięcy w wysokości 135,42 zł,
- kserokopię faktury za wodę w wysokości 42,84 zł miesięcznie,
- kserokopię faktury za gaz za okres 2 miesięcy w wysokości 54,58 zł,
- kserokopię faktury za telefon w wysokości 61 zł miesięcznie,
- kserokopię dowodów wpłaty składki na ubezpieczenie w PZU Życie w wysokości 114 zł miesięcznie,
- kserokopię decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2006r. w wysokości 289 zł rocznie, z której wynika, że wnioskodawca jest właścicielem budynku mieszkalnego o powierzchni [...] m², innych budynków o powierzchni [...] m² oraz gruntu o powierzchni [...] m²,
- kserokopię faktury za leki na kwotę 183,77 zł, 162,28 zł, 101,95 zł,
- kserokopię harmonogramu spłat rat kredytu studenckiego w wysokości 17.380 zł zaciągniętego na okres od 2004r. do 2012r. z miesięczną ratą w wysokości średnio 250 zł miesięcznie,
- zaświadczenie z Akademii Rolniczej, że Ł.Ś. jest studentem IV roku studiów stacjonarnych, przebywającym obecnie na urlopie dziekańskim.
Wnioskodawca został wezwany do wyjaśnienia czy posiada oszczędności, które wykazywał w poprzednim wniosku o prawo pomocy i w jakiej wysokości, a jeżeli ich nie posiada to zobowiązany został do podania na jaki cel je rozdysponował. W odpowiedzi wnioskodawca oświadczył, że nie posiada już oszczędności, a wydał je na remont mieszkania, uiszczenie kosztów niniejszego postępowania oraz na bieżące wydatki, a szczególnie te związane z nadchodzącym okresem zimowym.
Treść art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że na wnioskodawcach spoczywa ciężar uprawdopodobnienia, że sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie mają realnych możliwości poniesienia najmniejszych nawet kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby, które wykażą, że znajdują się w rzeczywiście trudnej sytuacji finansowej. Przyznanie dobrodziejstwa prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie nie tyle utrudnione, co niemożliwe (postanowienia NSA z dnia 6 października 2004r. GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.).
Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach oraz szeregu załączonych dokumentów oraz kserokopii wynika, że rodzina wnioskodawcy uzyskuje dochody na poziomie pozwalającym zaspokoić jedynie bieżące jej potrzeby. Średni miesięczny dochód netto wynosi [...] zł, co daje kwotę [...] zł miesięcznie na członka rodziny.
Wnioskodawca wprawdzie uiszcza wszystkie należności związane z utrzymaniem mieszkania i spłatą zaciągniętych zobowiązań z tytułu kredytu studenckiego syna. Ponosi także zwiększone wydatki dotyczące choroby syna i jego kształcenia na publicznej uczelni. Jest osobą cierpiącą na jaskrę i chorobę nowotworową, więc istotną część uzyskiwanych środków przeznacza również na własne leczenie.
Małżonka wnioskodawcy w całości wykorzystuje swoje możliwości zarobkowe i jej dochody stanowią główne źródło utrzymania dla całej rodziny.
Wnioskodawca jest wprawdzie właścicielem nieruchomości, co w zasadzie wyklucza przyznanie prawa pomocy, ale jest to nieruchomość przeznaczona na cele mieszkalne i według oświadczenia skarżącego nie przynosi ona dochodu. Nieruchomość może bowiem stanowić zabezpieczenie ewentualnie zaciągniętego kredytu i w ten sposób pośrednio stwarzać możliwość uzyskania dodatkowych środków. Skorzystanie z takiej opcji w praktyce może okazać się utrudnione z uwagi na wysokość uzyskiwanego przez wnioskodawcę dochodu z tytułu renty.
Oceniając sytuację finansową i rodzinną wnioskodawcy uznać należy, że nie ma on możliwości uiszczenia jakichkolwiek kosztów postępowania, zwłaszcza wynagrodzenia fachowego pełnomocnika w wyboru. Pomoc prawna adwokata jest w niniejszej sprawie niezbędna z uwagi na konieczność sporządzenia przez niego skargi kasacyjnej, której wniesienie zapowiedział skarżący.
W tym stanie rzeczy wnioskodawca wykazał, iż zasługuje na skorzystanie z prawa pomocy w całości (art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Mając powyższe na względzie na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.
/-/ K. Witkowicz - Dwornicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło