II SA/Po 190/07

PostanowienieWSA w Poznaniu2008-03-06

Skład orzekający: Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który uzyskał decyzję o warunkach zabudowy, może zostać pozbawiony prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli jego sytuacja finansowa i zdrowotna uzasadnia przyznanie tego prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie prawa pomocy skarżącemu jest uzasadnione, mimo uzyskania przez niego decyzji o warunkach zabudowy. Decyzja ta sama w sobie nie dokumentuje stanu majątkowego skarżącego, a jego sytuacja finansowa, zdrowotna (inwalidztwo, choroba syna) i bieżące wydatki na utrzymanie rodziny wskazują na niemożność poniesienia kosztów postępowania. Prawo pomocy gwarantuje konstytucyjne prawo do sądu.
Stan faktyczny
A. Ś. i L. Ś. wnieśli skargę na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o umorzeniu postępowania administracyjnego. Sąd oddalił skargę. L. Ś. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata) w celu wniesienia skargi kasacyjnej, wskazując na niskie dochody rodziny, chorobę i trudną sytuację finansową. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy. Uczestniczka postępowania I. Ż. wniosła sprzeciw, argumentując, że skarżący uzyskał decyzję o warunkach zabudowy, co świadczy o posiadaniu środków na inwestycję. Sąd rozpoznał sprawę ponownie po sprzeciwie.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił przyznać L. Ś. prawo pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca 2008 r. wniosku L. Ś. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. Ś. i L. Ś. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia przyznać L. Ś. prawo pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata. /-/ A. Łaskarzewska Pismem z dnia [...] r. A. i L. Ś. wnieśli skargę na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Po rozpoznaniu skargi wyrokiem z dnia [...] r. sąd skargę oddalił. Pismem z dnia [...] r. L. Ś. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, wskazując, iż pragnie wnieść skargę kasacyjną do NSA. Uzasadniając złożony wniosek L. Ś. wskazał, iż uzyskiwany przez członków jego rodziny dochód miesięczny przypadający na jedną osobę jest bardzo niski i pozwala jedynie na egzystencję na bardzo niskim poziomie. Nadto wnioskodawca podniósł, że ze względu na trudną sytuację finansową i zdrowotną jego rodziny nie może ponieść kosztów związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wnioskodawcy wynika, że jest on właścicielem domu o powierzchni [...] m2, nieruchomość zaś była wybudowana pod koniec [...] i wymaga generalnego remontu. Wnioskodawca jest również właścicielem samochodu osobowego marki [...], rocznik produkcji [...]. Miesięczny dochód brutto [...] rodziny wynosi łącznie [...] zł. Wnioskodawca ma stwierdzone inwalidztwo [...] grupy, zaś syn przebywa na urlopie dziekańskim z uwagi na długotrwałą chorobę. Do oświadczenia wnioskodawca załączył faktury VAT dokumentujące wydatki poniesione na zakup leków (w wysokości [...] zł w miesiącu [...] r.) oraz wydatki poniesione na zakup energii elektrycznej (w wysokości [...] zł za okres dwóch miesięcy) oraz gazu (w wysokości [...] zł za okres dwóch miesięcy), usług telefonicznych (w wysokości [...] zł za okres jednego miesiąca), odbioru ścieków (w wysokości [...] zł za okres dwóch miesięcy), jak również zaświadczenie o zarobkach żony wnioskodawcy (w wysokości [...] zł netto miesięcznie) oraz o wysokości świadczenia rentowego wnioskodawcy (w wysokości [...] zł netto miesięcznie), kserokopię zeznania podatkowego za rok 2006 (roczny dochód po odliczeniach dla wnioskodawcy i jego żony wyniósł [...] zł), wyciąg z rachunku bankowego (saldo na dzień [...] r. wynosiło [...] zł), decyzję w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2006 (w łącznej kwocie [...] zł), a także plan spłaty kredytu studenckiego Ł. Ś. (miesięczna rata wynosi około [...] zł miesięcznie) oraz zaświadczenie z Akademii Rolniczej w P. dokumentujące status studenta Ł. Ś., jak również potwierdzenia wpłaty składki ubezpieczenia na życie (w kwocie [...] zł za dwa miesiące). Z załączonych dokumentów wynika, że miesięczne koszty ponoszone przez rodzinę wnioskodawcy wynoszą około [...] zł. miesięcznie. Nadto od przychodów żony wnioskodawcy potrącana jest kwota w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie tytułem spłaty pożyczki mieszkaniowej, oraz pożyczki z funduszu socjalnego, jak również opłaty tytułem składki ubezpieczeniowej. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca oświadczył, iż nie posiada oszczędności. Po rozpoznaniu wniosku referendarz sądowy postanowieniem z dnia [...] r. zwolnił L. Ś. od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. Od wskazanego orzeczenia w ustawowym terminie sprzeciw wniosła uczestniczka postępowania I. Ż., która przedłożyła do akt sprawy kserokopię decyzji wydanej skarżącemu przez Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] r., Nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla terenu działki nr [...] położonej w L.. zdaniem uczestniczki postępowania fakt wydania decyzji świadczy o planowanej kosztownej inwestycji skarżącego, zatem skoro posiada on środki finansowe na inwestycję, to przyznanie prawa pomocy było niesłuszne. W odpowiedzi na wezwanie Sądu pismem z dnia [...] r. wnioskodawca sprecyzował, że kwota [...] zł wskazana w rocznym zeznaniu PIT za rok 2006 pochodzi z tytułu zasiłku chorobowego oraz oświadczył, że poza świadczeniem rentowym nie osiąga przychodów, a także podkreślił, że syn – Ł. Ś. jest na urlopie dziekańskim do dnia [...] r., w związku z przewlekłą chorobą oraz, że syn nie pracuje i pozostaje na wyłącznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego żony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec skutecznego wniesienia przez I. Ż. sprzeciwu – na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) postanowienie przeciwko, któremu wniesiono sprzeciw traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem do generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 p.p.s.a., zgodnie którą do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W myśl art. 246 §1 pkt 1 wskazanej ustawy sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w całości, gdy wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). W realiach niniejszej sprawy zdaniem Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Skarżący i jego rodzina uzyskują miesięczne przychody niewiele przekraczające poziom najniższego miesięcznego wynagrodzenia. Skarżący jest inwalidą, jest całkowicie niezdolny do pracy i uzyskuje z tego tytułu rentę. Jednocześnie podkreślić należy, że żona skarżącego w pełni wykorzystuje swoje możliwości zarobkowe. O uwzględnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy zadecydował też fakt, iż skarżący jest osobą chorą i wymagającą stałego i kosztownego leczenia. Jak wynika z załączonej przez skarżącego dokumentacji rodzina skarżącego ponosi jedynie wydatki związane z bieżącym utrzymaniem, których nie można ograniczyć, a wiążących się z zakupem energii elektrycznej, gazu, usług komunalnych i koniecznością zapłaty podatku od nieruchomości. Sąd wziął również pod uwagę, iż należąca do skarżącego nieruchomość zaspokaja jedynie potrzeby mieszkaniowe jego rodziny i nie przynosi dochodów. Bez znaczenia jest, zdaniem Sądu, podniesiony przez uczestniczkę postępowania fakt uzyskania przez skarżącego decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, ponieważ fakt wydania decyzji w żaden sposób nie dokumentuje ewentualnego stanu majątkowego skarżącego. Tym samym przyznanie prawa pomocy uznać należy za uzasadnione i gwarantujące skarżącemu przewidziany konstytucyjnie dostęp do sądu. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ A. Łaskarzewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło