II SA/Po 1900/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant Sekr.sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2004 r. sprawy ze skargi J.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego przyznania własności działki; o d d a l a s k a r g ę /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ St.Małek /-/ A.Łaskarzewska Dnia [...] czerwca 2002r. Starosta C. decyzją nr [...] odmówił nieodpłatnego przekazania na własność J.O. działki oznaczonej numerem ewidencyjnym "1" o powierzchni 0,0893ha położonej w P. gm. K. W uzasadnieniu wyjaśniono, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2001r. wymieniona wystąpiła o zwrot własności działki o nr "1" położonej w P. Poinformowano, że decyzją Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa PPRN w T. z dnia [...] stycznia 1973r. zostało przejęte na rzecz Państwa w zamian za zaopatrzenie emerytalne od ojca wnioskodawczyni, gospodarstwo rolne położone w P. Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w T. nr [...] z dnia [...] grudnia 1994r. przydzielono nieodpłatnie na własność R.P. działkę dożywotnią składającą się z działek numer "2", "3" o łącznej powierzchni 0,5067ha w P. gm. K. Wywiedziono w uzasadnieniu, iż wnioskiem z dnia [...] czerwca 1998r. R.P. zwróciła się o zwrot gruntu pod budynkami na działkach "4", "1", "5" w P., wchodzących w skład byłego gospodarstwa rolnego. Organ I instancji wywiódł, że działka nr "1" w całości stanowiła rolę, nie była to działka zabudowana, nie było więc możliwości jej zwrotu jako działki dożywotniej. Zwrot ten nastąpił ponadto w 1994r. Z analizy księgi wieczystej Kw nr [...] organ wywiódł, że ustalone są udziały co do własności przedmiotowych zabudowań. Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w T. nr [...] z dnia [...] lipca 1998r. przekazano nieodpłatnie na własność R.P. 5/8 części J.I., T.A., J.O. córkom J. i R. po 1/8 części działki numer "4", "5" w P., na których posadowione są zabudowania uwidocznione w Kw [...]. Organ I instancji wywiódł, że w związku z tym, że przedmiotowy grunt stanowi własność osoby fizycznej, a zwrotu działki dożywotniej bądź pod budynkami można dokonywać tylko wówczas, gdy jest on własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego orzeczono jak w sentencji. J.O. złożyła odwołanie. Decyzję z dnia [...] czerwca 2002r. uznała za niezgodną z prawem. Ponowiła żądanie zwrotu działki nr "1". Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2002r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja nie narusza aktualnie obowiązujących przepisów prawa. Podkreślono, że skarżąca nie odwołała się od decyzji o podziale działki nr "6", która stanowiła podstawę do dokonania dalszych czynności. Sama skarżąca przyznaje, że działka nr "1" stanowi własność C.K.. A zatem zarówno Skarb Państwa jak i Gmina nie może dysponować tą nieruchomością. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła J.O. Zażądała zwrotu działki "1" położonej w P. Zarzuciła niezgodność z prawem decyzji zaskarżonej. Kwestionowała prawidłowość decyzji o podziale działki "6". Przeprowadzony był jedynie celem przekazania prawa własności C.K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi. W ocenie Kolegium przedmiotowa skarga dotyczy postanowienia wydanego przez ten sam organ, w tej samej dacie jednak o innym przedmiocie. W postanowieniu tym powyższy organ uznał zażalenie na bezczynność Starosty C. za nieuzasadnione. W tym samym piśmie Kolegium wywiodło, że w istocie zarzuty zawarte w skardze nie dotyczą meritum sprawy, czyli bezczynności organu I instancji. W ocenie Kolegium decyzja z dnia [...] lipca 2002r. numer [...] nie została zaskarżona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zdaniem Sądu na wstępie podkreślenia wymaga, iż przedmiotem niniejszej skargi jest w istocie zaskarżenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2002r. Nr [...]. Wprawdzie skarżąca powołała numer postanowienia, nie decyzji jednak treść skargi w sposób jednoznaczny przesądza, iż przedmiotem zaskarżenia była odmowa przyznania na własność działki numer "1". Po wstępnych wywodach rozważenia wymaga zasadność złożonej skargi. I tak skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej na własność działki gruntu o numerze "1" położonej w P. W trakcie postępowania ustalono, że powyższa działka wchodziła w skład gospodarstwa rolnego przekazanego na własność Skarbu Państwa na mocy decyzji z dnia [...] stycznia 1973r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. Prawo własności budynków pozostało w rękach przekazującego rolnika. W momencie przekazania działka ta stanowiła część już nieistniejącej działki o numerze "7". Wyodrębniona została w wyniku podziału geodezyjnego, jaki miał miejsce w 1984r. W roku 1999 jej własność przekazano na mocy umowy C.K. Przepis art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz. U. z dnia 28 lutego 1989r. Nr 10, poz. 53 ze zm.) stanowi, iż właścicielom budynków znajdujących się na działce gruntu, która wchodziła w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 01 stycznia 1983r. przysługuje nieodpłatnie na własność działka gruntu, na której te budynki zostały wzniesione. Treść powyższego przepisu wyraźnie stanowi, iż organ administracji przenosi w tym trybie nieodpłatnie własność działki siedliskowej na właścicieli znajdujących się nań budynków tylko wtedy, gdy działka ta stanowi własność Skarbu Państwa. Identycznie wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 marca 1990r., sygn. akt II SA 77/90. W niniejszej sprawie zaś skoro ponad wszelką wątpliwość ustalono, iż działka numer "1" poczynając od 1999r. stanowi własność C.K. przekazanie w tym trybie nie było możliwe. Z tych względów zatem zaskarżoną decyzję uznać należy za odpowiadającą prawu, skargę zaś za niezasadną. Stąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. Podkreślenia wymaga, że na niniejsze rozstrzygnięcie nie miało żadnego wpływu postępowanie w przedmiocie podziału geodezyjnego działki nr "7", w wyniku którego wyodrębniono działkę nr "1". Zważyć jednak należy, iż umowa sprzedaży działki wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 01 sierpnia 1983r., na której wzniesiono budynki, zawarto z naruszeniem przewidzianego w art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 10, poz. 53) prawa właścicieli budynków do nieodpłatnego nabycia własności działki jest nieważna (patrz: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2002r. – III CZP37/02 – OSNCC2003/78/96). /-/L. Drewniak – Żaba /-/St. Małek /-/A. Łaskarzewska kk